ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ
Միացեալ Նահանգներ 3 յունուարին Վենեզուելայի դէմ կայծակնային գործողութեամբ մը ձերբակալեց անոր նախագահ Նիքոլա Մատուրոն:Ցնցիչ արարք մը, որ մեծ հարուած հասցուց միջազգային համակարգին եւ աշխարհը վերադարձուց Համաշխարհային Բ. պատերազմին ու ՄԱԿ-ի ստեղծման նախորդող ժամանակաշրջան: Իրողութիւն մը, որ առաւել եւս ընդգծուեցաւ, երբ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ օրեր ետք «Նիւ Եորք Թայմզ» օրաթերթին հետ զրոյցի ընթացքին յայտարարեց. «Միջազգային օրէնքին կարիքը չունիմ»:
Թրամփ ամերիկեան գործողութեան օրը Մար-ա-Լակոյի մէջ լրագրողներու հետ զրուցելով պնդեց, թէ Վենեզուելան Մատուրոյի իշխանութեան տակ` «մեր շրջանին մէջ օտար մրցակիցներ» կը հիւրընկալէ:
«Բոլոր այս արարքները ամերիկեան արտաքին քաղաքականութեան աւելի քան երկու դար առաջ հաստատուած խորքային սկզբունքներու մեծ խախտում են», ըսաւ ան` աւելցնելով. «Ատիկա կ՛երթայ մինչեւ Մոնրոյի վարդապետութիւն, եւ Մոնրոյի վարդապետութիւնը շատ կարեւոր է, սակայն մենք զայն շատ, իրապէս շատ (երկար ժամանակ) առկախած ենք», նշեց Սպիտակ տան ղեկավարը:
Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Մարքօ Ռուպիօ իր կարգին ամերիկեան «Էն.Պի.Սի.» պատկերասփիւռի կայանին հետ զրոյցի ընթացքին նշեց. «Վենեզուելական քարիւղին պէտք չունինք: Մենք Միացեալ Նահանգներու մէջ բաւականաչափ սեփական քարիւղ ունինք: Մենք չենք արտօներ, որ Վենեզուելայի քարիւղային արդիւնաբերութեան Միացեալ Նահանգներու հակառակորդներուն կողմէ վերահսկուի:
«Վենեզուելական քարիւղը ինչո՞ւ Չինաստանին անհրաժեշտ է: Վենեզուելական քարիւղը ինչո՞ւ Ռուսիոյ պէտք է: Վենեզուելական քարիւղը ինչո՞ւ Իրանին անհրաժեշտ է: Անոնք նոյնիսկ այս ցամաքամասին վրայ չեն: Ասիկա արեւմտեան կիսագունդն է: Ասիկա այն վայրն է, ուր մենք կ՛ապրինք»:
Ամերիկեան դիւանագիտութեան պետը այդպիսով իր կարգին անուղղակի կերպով կ՛ակնարկէր հիմնարար ամերիկեան արտաքին քաղաքականութեան` Մոնրոյի վարդապետութեան, որ 1823 թուականին յայտարարուեցաւ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Ճէյմզ Մոնրոյի կողմէ:
Նշեալ քաղաքականութեան համաձայն, արեւմտեան կիսագունդը ամերիկեան ազդեցութեան գօտի է, այդտեղ արգիլուած է արտաշրջանային որեւէ միջամտութիւն. այդպիսի որեւէ փորձ Միացեալ Նահանգներու դէմ թշնամական արարք կը նկատուի, ուստի եւ ամերիկեան անմիջական միջամտութիւն կը հրահրէ:
Մոնրոյի վարդապետութիւնը անցեալին բազմիցս կիրարկուած է Հարաւային Ամերիկայի մէջ,ինչպէս 1962-ին Քուպայի հրթիռներու ճգնաժամի ընթացքին, 1973-ին Չիլիի Մարքիստական նախագահ Սալվատոր Ալենտէի իշխանութեան տապալման համար կամ 1980-ական թուականներուն Նիքարակուայի մէջ Խորհրդային Միութեան աջակցութիւնը վայելող Սանտինիսթա կառավարութեան դէմ: Այսօր անիկա վերականգնած է:
