ՊԱՐՈՅՐ ՍԵՒԱԿ
Ա՜խ, Վանայ ծովա՛կ,
Բայց ախար քե՜զ ինչ
Երկնքի խամրելն ու չխամրելը,
Եթէ քո շուրջը եւ քո քաղաքում
Ծնրադըրել է խաւարը հիմա`
Աղօթարարի ջերմեռանդութեամբ,
Որ չյամենա՛յ,
Այլ յարատեւի՜
Իր շողահալած իշխանութիւնը:
Իսկ քո հեռաւոր-մօտաւոր քոյրը`
Լիճը Սեւանա՜յ…
Վարդապետ իմ խե՜ղճ,
Բայց եւ բախտաւո՛ր,
Բայց եւ բախտաւոր, որ չգիտէիր,
Թէ իր սեփական արիւնի գնով
Սեւանայ լիճը լոյսեր պիտի տայ
Ծերպերի՛ն անգամ`
Յարուցանելով քարայծամների Դժգոհութիւնը եւ փռշտոցը,
Սակայն ո՛չ մի կերպ չկարողանայ
Լոյս տալ մթախեղդ քաղաքին Վանայ,
Վանայ ծովակի խաւար ափերին,
Նրա հեռաւոր – մօտաւոր քոյրը`
Իր թանկ արիւնը լոյսի վերածած
Լիճը Սեւանայ…
Դե՛հ, ե՜կ, Վարդապե՛տ, խեղճ ու բախտաւոր,
Եթէ կարող ես`
Եկ մի՛ խեւանայ…
– Համայն աշխարհում այդ քանի՞ երկիր
Ունի Արարատ:
Ո՛վ էլ չասի`
Աստուածաշունչը
Իր մագաղաթէ դէմքը դէմ կ՛անի
Ու կ՛ասի` կարդա՛:
Այդ քանի՞ երկիր Արարատ ունի,
Իսկ Արարատը…
Է՜հ, անունը կայ – ամանում չկայ…
Վարդապետ իմ խե՛ղճ,
Բայց եւ բախտաւո՛ր,
Բայց եւ բախտաւո՛ր,
Որ չգիտէիր,
Թէ հայ կորովի երիտասարդներ`
Ալպիականներ բարձունքներ սիրող,
Մասիսի դիմաց կը նստեն գնացք,
Որ գնան Կազբեկ,
Էլբըրուս գնան,
Լեռներ մագլցեն
Նոյնիսկ հեռաւոր սահմանի վրայ չինուռուսական,
Այնինչ Մասիսի լանջը կուսական`
Համբուրուած լոկ իր ա՛յն փեսացուից,
Որ հայոց Վէրքից արնաքամ` ընկաւ,¬
Այնինչ Մասիսի լանջը կուսական
Մատնե՜ր է տենչում`
Հայի տա՛ք մատներ,
Որ հպուե՛ն իրեն,
Իրեն գուրգուրեն,
Իրեն ունենա՛ն…
Ու դեռ կան հայեր,
Որ հաւատում են գոյութեան Աստծոյ:
Թող գիտութիւնը նոյնիսկ պապանձուի՛.
Աստծուն ժխտում է Արարա՜տն անգամ`
Աստուածաշնչի սրբազան լեռը`
Բախտո՛վ իր դժխեմ…
Դե՜հ, մի՛ թըռցրու խելքըդ, Վարդապե՛տ…
Վարդապետ թշուա՜ռ, բայց եւ բախտաւո՛ր.
Քո մտքով անցա՞ւ, որ Մասիսն, այո՛,
Մեր նոր ու վերջին ոստանի առաջ,
Մեր հայրենաքաղց աչքերի հանդէպ,
Կարծես թէ դիտմամբ ու միտումնօրէն
Մեզ անխղճաբար պիտի գրգռի՜,
Մեր փակուած վէրքը նորից նոր բանայ,
Մագնիսի նման անվերջ ձգելով`
Գէթ մօտիկանալ
Թոյլ չտայ բնաւ…
– Դեհ, ե՜կ, Վարդապետ,
Ու մի խենթենայ…
Ի՞նչ կայ աւելի ծանր ու խղճալի,
Քան թէ կսկիծը որդեկորոյս մօր:
Իսկ եթէ դա էլ քիչ են համարո՞ւմ
Եւ սպաննուածի դիակը, դիտմա՛մբ,
Տնկում են թշուառ մօր աչքի առաջ –
Ո՛չ թէ մի շաբաթ,
Այլ ձի՜գ տարիներ…
– Դե՜հ, եթէ մայր ես`
Եկ մի՛ ցնորուիր…
Մեզ լաւ է ծանօթ
Ծաղրուծանակը այս հոգեխարտիչ,
Դա ծանօթ է մեզ քանի՜ դար արդէն:
Մեր հայրենասէր թագաւորներին
Եւ հերոսներին
Այսպէս պարսկական դահիճներն էին Մորթազերծ անում,
Մէջը լցնելով դարման ու չոր խոտ`
Խրտուիլակ շինում
Ու բռնի դնում
Մորթազերծուածին պաշտողի առաջ,
Որ… սքանչանան մէկը միւսով…
Արարատն – այսպէ՛ս – դրել են ահա Երեւանի դէմ…
– Դեհ ե՜կ, Վարդապե՛ տ…
(«Անլռելի զանգակատուն»)
