Վա՛րձքդ Կատար, Մա՛մ (Դամբանական)

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ

Երկար տատամսեցայ, մտածեցի, բայց ի վերջոյ որոշեցի բաժանումի այս պահուն քանի մը մտածումներ կիսել ձեզի հետ: Մայրը սրբութիւն է, անտարակոյս, մեր բոլորին համար: Ան մեր գոյութեան իմաստն է  եւ մեր կեանքը իմաստաւորող անփոխարինելի արժէքը, որովհետեւ մայրը ինքը անփոխարինելի է աշխարհի վրայ: Բայց կ՛արտօնեմ ես ինծի ամենայն խղճով ու նաե՛ւ համոզումով իրաւունք տալու եւ հաստատելու, որ մայրս մայրութեան արժէքին տուաւ իւրայատուկ հասկացողութիւն եւ ըմբռնում մը, որուն դիմաց այս քանի մը խօսքերն անգամ անզօր են  անշուշտ այդ բոլորը լուսարձակի տակ բերելու կամ անոր կատարած գերբնական գործը տողերու մէջ սահմանափակելու ու տեղաւորելու: Զգացականութիւնը չէ, որ այսօր կը մղէ զիս անդրադառնալու քանի մը երեւոյթներու, որոնք ինծի համար դարձան հարուստ ներշնչման աղբիւր ու դաստիարակութեան մեծ  շտեմարան:

Սիրելի՛ մայրս, երէկուան նման կը յիշեմ, երբ ինծի ու եղբօրս, հազիւ եօթը ու հինգ տարեկան,առաջնորդեցիր  Ս. Պօղոս եկեղեցին, եւ դարձանք դպիր: Քու ձեռակերտ ասեղնագործութեամբդ պատրաստեցիր մեր շապիկները եւ առաւօտ կանուխ` ձեռք ձեռքի սեղմած, փութացինք եկեղեցի, որպէսզի նախ մասնակից դառնանք եկեղեցւոյ մաքրութեան աշխատանքին եւ ապա անհամբեր սպասենք, թէ դպրապետին կամ լուսարարապետին կողմէ մեզի ի՛նչ պարտականութիւն վերապահուած էր այդ օր: Արդէն դուն ալ կանուխ կը ժամանէիր եկեղեցի` նստելով առաջին նստարանին վրայ, եւ մասնակից կը դառնայիր դպրաց դասին հետ Ս. պատարագի երգեցողութեան: Ս. պատարագի ընթացքին կը հետեւէիր մեզի, երբեմն նաեւ մեր մանկական չարութիւններու ընթացքին աչքերու սուր նայուածքով զգաստութեան կը հրաւիրէիր:

Դարձեալ շատ փոքր, մեզ առաջնորդեցիր ՀՄԸՄ-ի գայլիկ դառնալու եւ պատանեկան միութեան կրտսեր: Միշտ մեր ստացած գիտելիքներուն մասին տեղեակ կ՛ըլլայիր ճշգրտումներ կը կատարէիր:

Դպրոցին մէջ քեզի համար նիշերէն եւ յաջողութիւններէն աւելի մեր վարքն ու բարքը մի՛շտ ալ մնացին առաջնահերթ խնդիր:

Մշակոյթի հանդէպ ունեցած սէրդ, երգի ու ասմունքի վարժողական ուսուցումներդ տակաւին վառ կը մնան յիշողութեանս մէջ: Ասմունքն ու երգը անմասն մնացին մանկական ու պատանեկան դաստիարակութեանս մէջ:

Հօրս ստանձնած պարտականութիւններուն բերումով, դաշնակցական մթնոլորտը ու դաշնակցական ընկերները մնայուն ներկայութիւն էին մեր տան մէջ, եւ մենք` տակաւին պատանի, քու հսկողութեամբդ սկսանք ստանալ մեր գաղափարական առաջին դաստիարակութիւնը:

Բայց, սիրելի՛ մայրս, այս բոլոր բարեմասնութիւններէն անդին դուն դարձար քաջութեան եւ զոհողութեան խորհրդանիշ ինծի եւ մեր բոլորին համար: Ամբողջ յիսուն տարիներ դուն դարձար յատուկ խնամքի կարօտ քրոջս` Զուարթին, քսանչորսժամեայ պահապան հրեշտակը, խնամատարը, մանկավարժն ու բժիշկը եւ այս մէկուն` շատ լաւ գիտես, որ կը վկայեն բոլորը: Ամբողջ կեանքդ նուիրաբերեցիր անոր առողջութեան, դաստիրակութեան եւ կարիքներուն: Այս զոհողութիւնդ չի կրնար բացատրելի դառնալ, մարդ պէտք է ապրի, որ տեսնէ այդ աշխատանքիդ հզօրութիւնը, որպէսզի ընկալէ կատարուածին տարողութիւնը:

Քաջութեամբ դիմադրեցիր մօտաւորապէս տասը տարի առաջ յայտնաբերուած հիւանդութեանդ, սակայն պարտականութիւններդ շարունակեցիր նոյն բծախնդրութեամբ եւ մի՛շտ փորձեցիր զաւակներուդ մւ թոռնիկներուդ յաջողութիւններով քիչ մը մոռնալ ցաւդ ու վերադարձնել դէմքիդ ժպիտը:

Մահէդ մէկ  շաբաթ առաջ, երբ բժիշկը կը ներկայացնէր վիճակդ, «Յակո՛բ,- ըսաւ,- մօրդ մէջ ապրելու կամքն ու ուժը անբացատրելի են, կեանքին կառչած է ամուր եւ դիւրին  տեղի տուող չէ»: Այո՛ ամուր էիր եւ հաւատքով լեցուն,  նաեւ անկողինին մէջ մնացիր աղօթող մինչեւ վերջին շունչ եւ շարունակ խաչակնքեցիր:

Մա՛մ, երկու ամիս առաջ, երբ վերջին անգամ հիւանդանոց կ՛երթայինք, եւ շատ լաւ գիտէիր, որ վերադարձ չկայ այլեւս, երկար զրուցեցիր, ինքնաշարժը դանդաղեցուցի, որ ուշանանք եւ աւարտես զրոյցդ: Այդ օր կատարեցիր կարեւոր թելադրանքներ, արժեւորեցիր մեր ընտանիքին անցած ճանապարհը, չմոռցար նաեւ փառք տալու Աստուծոյ` բոլոր յաջողութիւններուն համար:

Մա՛մ, մի՛ մտահոգուիր, հանգչիր խաղաղ, ամէն ինչ քու պատկերացուցածիդ նման կարգին է: Բայց գիտե՞ս ամէնէն  աւելի ի՛նչ պիտի կարօտնամ` Այնճարէն Պէյրութ վերադարձի ժամանակ մնայուն հեռաձայնելդ, ե՛րբ եւ ի՛նչ ժամու ալ ըլլար, կը մնայիր արթուն եւ աչքերդ կը փակէիր մեր հասնելէն ետք: Եւ նաե՛ւ շատ պիտի կարօտնամ, կեանքի դժուար պահերուն մանաւա՛նդ, մայրական յուսադրող խօսքերդ, որոնք հոգեկան ու մտքի խաղաղութիւն կը փոխանցէին:

Զաւէնը, Զուարթը, Համբիկը եւ ես, մա՛մ, կը խոնարհինք եւ ամէն օր պիտի խոնարհինք անսահման զոհողութեանդ ու կատարած մեծ գործիդ դիմաց: Մեր հօր, ընկեր Գեղամին ու մեր ընդարձակ ընտանիքով պիտի պահենք մեր աւանդական սեղանը, կենացդ ալ պիտի խմենք ու բարի յիշատակներդ ապրեցնենք:

Բարի ճանապարհ, մա՛մ…

Մա՛մ, շատ կարօտցայ…

 

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )