Նշելով, Որ Թուրքիան Եահկ-Ի Մինսքի Խմբակի Համանախագահներու Կազմին Մէջ Պիտի Չներառուի. Լաւրով. «Լեռնային Ղարաբաղի Կարգավիճակը Պիտի Որոշուի Շրջանի Բնակիչներու Իրաւունքներու Յստակացումէն Ետք»

ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահներու եռեակ կազմը, որուն մաս կը կազմեն Ռուսիան, Միացեալ Նահանգներն ու Ֆրանսան, ծրագրուած չէ ընդլայնել: ԹԱՍՍ լրատու գործակալութիւնը կը հաղորդէ, որ այս մասին երէկ ռուսական ու արտասահմանեան լրատուամիջոցներու հետ զրոյցի ընթացքին յայտարարած է Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարար Սերկէյ Լաւրով:

«Ոչ մէկ մտադրութիւն կայ ընդլայնելու համանախագահներու եռեակ կազմը, որուն մէջ կը մտնեն Ռուսիան, Միացեալ Նահանգները եւ Ֆրանսան: Ինչպէս ըսի, մենք մնայուն կապի մէջ ենք, երէկ ես զրուցած եմ Ֆրանսայի արտաքին գործոց նախարար Ժան Իվ Լը Տրիանի հետ: Աշխատակիցները կը հաղորդակցին ամերիկացի ներկայացուցիչներու հետ», նշած է Լաւրով:

Ան աւելցուցած է, որ յաջորդ շաբաթ Մոսկուայի մէջ Մինսքի խմբակի միւս համանախագահներու` Ֆրանսայի եւ Միացեալ Նահանգներու ներկայացուցիչներուն հետ հանդիպում նախատեսուած է:

«Մենք անոնց մանրամասնօրէն պիտի տեղեկացնենք , թէ ինչպէս մենք կը տեղակայենք խաղաղապահ ուժերը: Հաւանական է, որ խորհրդակցինք այն մասին, թէ ինչպէ՛ս կրնան նպաստել խաղաղ կեանքի հաստատման` հաշուի առնելով Լեռնային Ղարաբաղի մէջ եւ անոր շուրջ բոլոր ազգային-կրօնական համայնքներու իրաւունքները», բացատրած է Ռուսիոյ նախագահը:

Լաւրով ընդգծած է, որ Թուրքիան պիտի չներառուի ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահներու խումբին մէջ:

Ան յայտնած է, որ Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակը պիտի որոշուի շրջանի բոլոր դասակարգերու բնակիչներու իրաւունքներուն յստակացումէն ետք: «Մենք կը մեկնինք անկէ, որ այդ կարգավիճակը պիտի որոշուի կախեալ այն բանէն, թէ ի՛նչ գործողութիւններ մենք պէտք է ձեռնարկենք Լեռնային Ղարաբաղի մէջ ազգային-դաւանանքային համերաշխութեան վերականգնման օգնելու համար», նշած է Լաւրով` ընդգծելով, որ ազգային ու կրօնական համերաշխութիւնը այնտեղ պէտք է այնպէս ըլլայ, ինչպէս եղած է երկար տարիներ` մինչեւ Խորհրդային Միութեան փլուզումէն ետք բռնկած պատերազմը, որ աղէտալի հետեւանքներ ունեցաւ»:

«Կարգավիճակը կարելի է որոշել բացառապէս այն բանէն ետք, երբ յստակ կ՛ըլլայ, թէ ի՛նչ իրաւունքներ պիտի տրամադրուին բոլոր անոնց, որոնք ապրած են Լեռնային Ղարաբաղի մէջ եւ իրաւունք ունին վերադառնալու, եւ, ի հարկէ, անոնց, որոնք այս ընթացքին կը շարունակէին այդ տարածքին մէջ մնալ», ըսած է Լաւրով` շեշտելով, որ Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի որոնման արհեստական ժամկէտներ պէտք չէ ըլլան:

«Ակնյայտ սուտ է, երբ կը յայտարարէին, թէ Ռուսիան բոլորէն շատ հետաքրքրուած է Լեռնային Ղարաբաղի մէջ տագնապը չլուծելու հարցով եւ այսքան տարի կը ձգձգէր անոր լուծումը», ըսած է Լաւրով` ընդգծելով, որ իրականութեան մէջ Ռուսիան բոլոր ջանքերը գործադրած է տագնապին խաղաղ լուծման համար:

«Ռուսիան յառաջատարն էր Լեռնային Ղարաբաղի տագնապի լուծման խթանման հարցին մէջ, որուն օրինակը յայտնի է` Քազանի փաստաթուղթը, որ պիտի արտօնէր հասնիլ նոյն արդիւնքներուն, ինչ որ կայ այսօր, սակայն առանց արիւնահեղութեան», ըսած է Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարը:

Անոր համաձայն, այդ փաստաթուղթը կարելի չեղաւ կեանքի կոչել, որմէ ետք Ռուսիան առաջարկած է տագնապի լուծման երկփուլային տարբերակը, որ նոյնպէս հակամարտող կողմերը սկիզբը ոգեւորութեամբ ընդունած են, ապա սկսած են կասկածներ յայտնել յանձնուող տարածքներուն, անվտանգութեան ապահովման եւ այլ հարցերու շուրջ:

«Ասիկա նոյնպէս ձախողեցաւ եւ անորոշ ժամանակով մէկ կողմ դրուեցաւ ոչ մեր մեղքով, ուստի մենք չունինք բարի մտադրութիւններու եւ առաջարկներու պակաս: Այժմ, ցաւօք, ուժի կիրարկումով ու երկու կողմէն զոհերու գնով, մենք այնուամենայնիւ յանգած ենք այն լուծման, որ կ՛առաջարկէր Ռուսիան», նշած է Լաւրով` ընդգծելով, որ պատմութիւնը ոչինչ կը սորվեցնէ:

«Միեւնոյնն է, ցաւալի է, որ այսօրուան արդիւնքը, որ եղաւ արեան գնով, կրնար ըլլալ առանց արեան», աւելցուցած է ան:

Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարին կարծիքով` բոլոր կողմերը շահած դուրս պիտի գան, եթէ իրականացուին համաձայնութիւնները, որոնք ներառուած են Լեռնային Ղարաբաղի մէջ պատերազմը դադրեցնելու յայտարարութեան մէջ: Ան ընդգծած է, որ բոլոր փոխադրամիջոցային եւ տնտեսական հաղորդակցութիւններու ապաշրջափակումը պէտք է հսկայական դրական դերակատարութիւն ունենայ շրջանի վերածնունդին համար, ներառեալ Հայաստանի տնտեսութեան զարգացումը, ինչ որ ամէնէն շատ տուժած է Ազրպէյճանի եւ Թուրքիոյ ուղղութիւններով փոխադրամիջոցային եւ առեւտրական կապերէն զրկուելու պատճառով:

«Հիմա, այս պայմանաւորուածութեան համաձայն, որ ուժի մէջ մտած է, այդ բոլոր կապերը կը վերականգնուին, տնտեսութիւնը պէտք է ազատ շնչէ: Եթէ մենք կեանքի կոչենք այն ամէնը, որուն մասին համաձայնած ենք, իսկ առայժմ ես չեմ տեսներ նախանշաններ, որ ոեւէ մէկը կը փորձէ խափանել այդ համաձայնութիւնները, ես համոզուած եմ, որ պիտի շահին բոլորը, բոլորը շահած դուրս պիտի գան», ըսած է Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարը:

Ան աւելցուցած է, որ Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութին 11 նոյեմբերին հաղորդակցութեան մէջ եղած է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի հետ, ինք երէկ առաւօտեան խօսած է Հայաստանի արտաքին գործոց նախարար Զօհրապ Մնացականեանի հետ. «Ես համոզուած եմ, որ Հայաստանի կառավարութիւնը կը հասկնայ իր պատասխանատուութիւնը, կը հասկնայ, որ ստորագրած է այդ պայմանաւորուածութիւնները` մեկնելով իր ժողովուրդի բարձր շահերէն: Եւ ես համոզուած եմ, որ այս համաձայնութեան լիարժէքութիւնը պիտի պահպանուի եւ անիկա պիտի իրականացուի», ըսած է Լաւրով:

«Ես վստահ եմ, որ հիմա, երբ զինուորական գործողութիւններու դադրեցումէն ետք կ՛անցնինք խաղաղ լուծման, թէ՛ հայերու, թէ՛ ազրպէյճանցիներու, թէ՛ այդ երկիրներու տարածքին մէջ բնակող այլ խումբերու մշակութային ժառանգութեան հարցին պէտք է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել: Մենք պէտք է հասկնանք, թէ ի՛նչ տեղի կ՛ունենայ Լեռնային Ղարաբաղի մէջ», ըսած է ան:

Լաւրով նաեւ յայտնած է, թէ ոչ մէկ թուրք խաղաղապահ Լեռնային Ղարաբաղ պիտի ուղարկուի:

«Թուրքիոյ Հանրապետութեան խաղաղապահ ստորաբաժանումներ Լեռնային Ղարաբաղ պիտի չուղարկուին: Այս մասին յստակօրէն ըսուած է «Լեռնային Ղարաբաղի մէջ զինուորական գործողութիւններու լիակատար դադրեցման մասին» Ազրպէյճանի, Հայաստանի եւ Ռուսիոյ ղեկավարներու յայտարարութեան մէջ», ըսած է ան:

Լաւրովի համաձայն, Թուրքիոյ դէտերու շարժունակութեան սահմանները պիտի սահմանափակուին Ազրպէյճանի մէջ գտնուող Լեռնային Ղարաբաղի մէջ կրակոցի դադրեցման վերահսկողութեան ռուս-թրքական կեդրոնով:

Ան նշած է, որ Ռուսիան չի նկատեր Ղարաբաղի վերաբերեալ համաձայնութիւնները տապալելու որեւէ փորձ: Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարը նաեւ յայտնած է, որ Մոսկուան համոզուած է, որ բոլոր կողմերը շահագրգռուած են Լեռնային Ղարաբաղի մէջ ռուս խաղաղապահներու տեղակայումով:

 

Share This Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )