Սուրիոյ, մեր պարագային` նաեւ սուրիահայ համայնքի, վերականգնումի այս շրջանին յաճախ կը խօսուի բնակչութեան թիւի, որուն զուգահեռ` որակի նուազումին մասին, ինչ որ պատերազմի բնական հետեւանք է, անտարակոյս:
Քանակն ու որակը, սակայն, ընդհանրապէս զուգահեռ չեն ընթանար: Մէկը` որակը, կարելի է ծրագրուած աշխատանքով ու կամեցողութեամբ բարձրացնել, որովհետեւ ան միայն իրերու հոլովոյթին ենթակայ չէ, այլ` մեր հաւաքական կամքին, նպատակասլաց աշխատանքին: Միւսը` քանակը, իրերու հոլովոյթին ենթակայ ըլլալով հանդերձ, կրնայ ազդուիլ որակի բարելաւումէն եւ աճիլ, թէկուզ` դանդաղ կշռոյթով:
Համայնքային մեր կեանքին մէջ այս շրջանին անհրաժեշտ է ե՛ւ անհատական, ե՛ւ հաւաքական աշխատանքի որակի բարձրացումը: Ըստ այնմ պէտք է ընթանան նաեւ մեր վերանորոգումի աշխատանքները: Միտք բանին` այս փուլին, համայնքէն ներս կառոյցներու վերականգնումի, հոգեւոր եւ մշակութային վերականգնումի աշխատանքներու ծրագրաւորումին մէջ նոյնքան կարեւորութիւն պէտք է տրուի վերաորակաւորման ծրագիրներուն ու այս մարզին համար ալ անհրաժեշտ ճիգի եւ նիւթական աղբիւրներու հայթայթումին:
Մեր հաւաքական ինքնութեան, հայեցիութեան, երկրի զարգացման մէջ մեր ներգործուն դերակատարութեան եւ ներշնչող ներկայութեան պահպանման ու բարելաւման համար, քանակի պահպանումին, կազմակերպումին ու զարգացումին կողքին, անհատական թէ հաւաքական որակաւորումին եւս պէտք է կարեւորութիւն տալ` իւրաքանչիւր ոլորտի վերաորակաւորման համապատասխան աշխատանք տանելով:
Անհատական որակի ձեռքբերումը ինքնանպատակ կը դառնայ, եթէ չծառայէ հաւաքական նպատակին, հաւաքական մեր կեանքի որակի բարձրացումին: Փոխադարձաբար, հաւաքական կեանքը լճացումի կ՛ուղղուի, եթէ մշակութային, կրթական, մարզական ու այլ ոլորտներու մէջ որակական ոստումներ իրականացնելու ծրագիրներ չմշակուին ու չքաջալերուին, եթէ շինարարական աշխատանքներուն կողքին, այդպիսի ծրագիրներու համար եւս գումարներ չյատկացուին:
Ողջունելի են մշակութային կարգ մը մարզերու մէջ այս ուղղութեամբ տարուող աշխատանքներն ու բարելաւման տեսանելի արդիւնքները:
Պատերազմը քանդեց այն, ինչ որ քանդելի էր, սակայն չյաջողեցաւ քանդել հայկական մեր ինքնութեան սիւները` դպրոցը, եկեղեցին, մամուլը, միութիւնները եւ այլն: Եթէ համայնքը այսօր կը գոյատեւէ, եւ սա կարելի է համարել յուսադրիչ իրողութիւն, ատիկա կը պարտինք զանազան սերունդներու սփիւռքահայ կեանքին մէջ անցուցած յաջող քննութեան, անգնահատելի վաստակին: Անոնց նետած խարիսխին վրայ պիտի վերականգնի մեր համայնքը` նոր որակով, նոր ներուժով:
Սա յետպատերազմեան անբնական պայմաններու մէջ բնական զարգացում ապրելու հիմնական գրաւականն է:
«Գ.»
