Ժ. Չ.
26 տարի անց Արցախի անկախութեան ձեռքբերումը դեռ կը մնայ արիւնալի, իսկ միջազգային ճանաչումը` հորիզոնին վրայ անտեսանելի: Սակայն Արցախի ժողովուրդին համար յստակ է, որ անկախութեան հռչակումէն ետք ազրպէյճանական գերիշխանութեան վերադարձը այլեւս անկարելի է, որքան ալ Ազրպէյճան պնդէ, որ զէնքով պիտի վերագրաւէ ղարաբաղեան բարձրաւանդակը, որքան ալ միջազգային հաւաքականութիւնը խաղաղութեան գործընթացի ծիրին մէջ անոր համար նախատեսէ միջանկեալ կարգավիճակ մը:
Քաղաքական եւ ռազմական գործողութիւնները ցոյց կու տան, որ կողմերը բնաւ տրամադիր չեն զիջումներ կատարելու: Հայաստան մէկ կողմէ կը յայտարարէ, որ պատրաստ է «ազատագրեալ» եօթը տարածքները յանձնելու, սակայն միւս կողմէ կը շարունակէ ներդրումներ կատարել Արցախի եւ յարակից տարածքներուն մէջ` սփիւռքահայութիւնն ալ մասնակից դարձնելով իր այս նախաձեռնութեան, ինչ որ հողատարածք յանձնելու բոլորովին հակառակ ռազմավարութեան հետապնդում է: Վարչապետ Կարէն Կարապետեան իր պապենական գիւղին մէջ անցուցած ամրան արձակուրդի ընթացքին յայտարարեց, որ իր ընտանիքը 200 հեկտար նուռի այգիի մշակման ներդրում պիտի կատարէ Արցախի «ազատագրեալ» շրջանի մը մէջ: «Հայաստան» հիմնադրամը Հայաստանը Արցախին կապող Վարդենիս-Մարտակերտ երկրորդ մայրուղիին կառուցումը աւարտին հասաւ:
Նոյն տրամաբանութիւնը ի զօրու է Իլհամ Ալիեւի մօտ, որ կը սպառազինուի գերարդիական զէնքերով, անդադար յարձակումներ կը գործէ հասկցնելու համար, որ պատրաստ չէ իր հողային ամբողջականութիւնը զիջելու հայկական կողմին: Սակայն ան ալ միջազգային հասարակութեան եւ յատկապէս Մինսքի խումբին կը յայտարարէ իր պատրաստակամութիւնը` Արցախի հարցը բանակցութեամբ կարգաւորելու:
Այսպէս, իւրաքանչիւր օր ճակատին վրայ` հրացանաձգութիւն, տարբեր տրամաչափի արկերով ռմբակոծում, մեռեալներ, վիրաւորներ… Այս պայմաններու մէջ Հայաստան եւ Արցախ կը դիմադրեն, իսկ Ազրպէյճան կը յարձակի: Ըլլա՛յ Հայաստանի, ըլլա՛յ Ազրպէյճանի ռազմավարութիւնը կը մնայ նոյնը` ձգձգել խաղաղութեան դաշինքի կնքումը` այն յոյսով, որ դիմացինը կը դառնայ ուժասպառ ու կը յանձնուի, կամ ժողովրդային յեղաշրջումի կ՛ենթարկուի: Այսպէս, Ազրպէյճան կը սպասէ, որ Հայաստան տնտեսապէս շնչահեղձ ըլլայ, արտագաղթի հոսքը զօրանայ եւ արդիական սպառազինումով զայն զինուորական պարտութեան մատնէ: Իսկ Հայաստան կը սպասէ Ազրպէյճանի քարիւղային եկամուտներու նուազումին եւ կը յուսայ վարչակարգին փլուզումը ժողովրդային յեղափոխութեամբ կամ պալատական յեղաշրջումով:
Եւ այս խուլ պատերազմին բուն շահողները կը մնան զէնք մատակարարող երկիրները:
