ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Շ. Մեղրեան» եւ «Բեկոր» մասնաճիւղերուն կազմակերպութեամբ շաբաթ, 22 ապրիլ 2017-ին, երեկոյեան ժամը 9:00-ին, Զալքայի Հայ կաթողիկէ Ս. Խաչ եկեղեցւոյ սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 102-ամեակին առիթով Կոմիտասի նուիրուած ոգեկոչման ձեռնարկ:
Լիբանանի եւ Հայաստանի քայլերգներուն ունկնդրութեամբ սկիզբ առաւ ձեռնարկը, ապա ողջոյնի խօսքով հանդէս եկաւ Արազ Գազանճեան: Ան ըսաւ, թէ Հայ դատի հետապնդման աշխատանքներուն մէջ մեծ դերակատարութիւն ունեցած է հայ միտքը, որ արտայայտուած է գաղափարական արժանիքներով, տեսլականով եւ մշակոյթով: Ան հաստատեց, որ հայ երիտասարդը իր պայքարին մէջ պիտի պահպանէ հայկականը, հայ մշակոյթը եւ դէմ յանդիման կանգնի օտարացման հոսանքներուն եւ ի մասնաւորի թրքացման քաղաքականութեան:
Հաղորդական ու գեղեցիկ ոճով Նարօտ Սերուժեան ձեռնարկի ընթացքին համապատասխան նկարներու ուղեկցութեամբ ներկայացուց Կոմիտաս վարդապետի կեանքն ու գործունէութիւնը:
Այնուհետեւ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Շ. Մեղրեան» մասնաճիւղէն Նարօտ Ադամեան ջութակով նուագեց Կոմիտասի «Ծիրանի ծառ»-ը` դաշնակի ընկերակցութեամբ Սիրվարդ Պոյաճեան-Սապունճեանի: Ռիթա Սարգսեան ապրումով ասմունքեց Պ. Սեւակի «Անլռելի զանգակատունէն» հատուած մը, որմէ ետք երկու մասնաճիւղերէն ընկերուհիներ ներկայացուցին հայկական պար մը:
Օրուան պատգամը ուղղեց Զաքար Քէշիշեան: Իր խօսքին սկիզբը ան ըսաւ, թէ հաւաքը կը նպատակադրէ Կոմիտասի կեանքին ու կերպարին ընդմէջէն մեր յարգանքի տուրքը մատուցել մէկուկէս միլիոն սրբադասուած նահատակներուն եւ նորոգել մեր ուխտը Հայ դատին նկատմամբ: Ան ներկայացուց, թէ ինչպէ՛ս Կոմիտաս Հայոց ցեղասպանութիւնը մարմնաւորող խորհրդանիշ դարձած է, նոյնիսկ շատ երկիրներու մէջ անոր արձանը կառուցուած է ո՛չ միայն իբրեւ Կոմիտասի արձան, այլեւ 1915 թուականին Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու յուշակոթող:
Պատգամախօսը յայտնեց, որ Կոմիտաս վարդապետը համամարդկային արժէք է. ան հայ ըլլալով հանդերձ բազմաթիւ ազգերու կը պատկանի, տիեզերական երեւոյթ է, հետեւաբար թուրքը յանցապարտ է ո՛չ միայն հայ ժողովուրդին նկատմամբ, այլեւ ամբողջ մարդկութեան նկատմամբ:
Անդրադառնալով Կոմիտասի արժէքներուն` Զ. Քէշիշեան ըսաւ, որ Կոմիտաս ուսումնասիրած է արեւելեան երաժշտութիւնը եւ բոլորին մէջէն մաքրազտած, ցուցադրած եւ ապացուցած, որ հայ ազգը ունի ինքնուրոյն երաժշտութիւն: Կոմիտաս գիտական հիմքերու վրայ ապացուցած է, որ արեւելեան երաժշտութեան մէջ իրարմէ կը տարբերին քրտական, արաբական եւ հայկական երաժշտութիւնները: Ասիկա հայ երաժշտութեան համար եղաւ հիմնաքար:
Ան ըսաւ, թէ Կոմիտաս կը դասուի միջազգային հանճարներու շարքին: Կոմիտաս հաւաքած է անմշակ երգերը, մաքրազտած ու գեղարուեստական ինքնուրոյն ազգային բարձր գոհարի վերածած զանոնք եւ իբրեւ այդպիսին հայ ժողովուրդի զաւակներուն ժառանգութիւն ձգած:
Պատգամախօսը նշեց նաեւ, թէ ինչպէ՛ս Կոմիտաս յաջողած է 300 հոգիով հանդէս գալ համերգներով ու ապշեցնել ո՛չ միայն հայերը, թուրքերը, այլեւ Պոլսոյ մէջ ապրող միջազգային դիւանագէտները: Կոմիտաս ճողոպրած է Մեծ եղեռնէն: Ան տարուած է Չանղըրը, բայց շնորհիւ իր տաղանդին եւ օտար միջամտութիւններուն ազատած է:
Զ. Քէշիշեան դիտել տուաւ, որ Կոմիտասի աշակերտներէն Բարսեղ Կանաչեան ապրած եւ ստեղծագործած է Լիբանանի մէջ: Կոմիտասի աշակերտները տարբեր երկիրներու մէջ շարունակած են իր գործը: Կոմիտաս հաւաքած է բազմաթիւ երգեր, որոնց ոչ բոլորը հասցուց երգելու, մշակել` Հայոց ցեղասպանութեան պատճառով:
Պատգամախօսը եզրափակեց իր խօսքը ըսելով. «Հայ մնալու համար հայը պէտք է առնուազն տասը Կոմիտասի երգ գիտնայ: Հայ դատ կրնանք հետապնդել, երբ հայը հայ եւ պահանջատէր մնայ, իսկ հայ մնալու համար հայը պէտք ունի Վիթամին Կ-ի` Վիթամին Կոմիտասի: Սորվինք ու երգենք Կոմիտաս»:
Ձեռնարկի աւարտին Գէորգ Պէպէճեան հոգեհարազատ ոճով մեկնաբանեց «Հայաստան երկիր դրախտավայր», «Կռունկ» եւ «Տլէ Եաման» երգերը` դաշնակի ընկերակցութեամբ Ժանա Սահակեանի:
Լուսանկարները՝ Studio Alex-ի
