Երէկ` հինգշաբթի, 3 սեպտեմբեր 2015-ին, «Ազդակ»-ի «Արսէն Չաղլասեան» ժողովասենեակին մէջ տեղի ունեցաւ հարցազրոյց Մուսա լերան հերոսամարտի 100-ամեակի յանձնախումբի նախագահ Եսայի Հաւաթեանի հետ: Հարցազրոյցը վարեց «Ազդակ»-ի միջազգային լուրերու խմբագիր Վահրամ Էմմիեան:
Հարցազրոյցը առիթ մը եղաւ անդրադառնալու Մուսա լերան հերոսամարտի 100-ամեակին առիթով Լիբանանի մէջ թէ այլուր նախատեսուած ձեռնարկներուն, ինչպէս նաեւ հայոց պատմութեան նմանօրինակ հերոսական էջերու նշումներու կարեւորութեան:
Խօսելով Լիբանանի մէջ տեղի ունենալիք ձեռնարկներուն մասին` Եսայի Հաւաթեան նշեց, որ այդ ձեռնարկները միայն Մուսա լերան հերոսամարտի 100-ամեակին առիթով չեն, այլ նաեւ Այնճարի հիմնադրութեան 75-ամեակին առիթով: Ան նշեց, որ իր նախագահած յանձնախումբը կը գործէ 2010-էն ի վեր եւ կարգ մը ձեռնարկներ շրջանային պայմաններու բերմամբ առայժմ յետաձգուած են` աւելցնելով, որ աշխատանքներ կը տարուին Լիբանանի մէջ եւ անկէ դուրս: Հիմնականը Վագըֆ գիւղի ծրագիրն է, ուր գլխաւորը փոքր թանգարանի եւ պանդոկի կառուցումն էր:
Ձեռնարկներ նախատեսուած են Եւրոպայի տարբեր շրջաններուն մէջ, ինչպէս` Ֆրանսայի եւ Գերմանիոյ մէջ: Ձերնարկներ նախատեսուած են նաեւ Լիբանանէն զատ այլ արաբական երկիրներու, ինչպէս` Եգիպտոսի մէջ:
Լիբանանի մէջ կազմակերպուած ձեռնարկներուն թիւն 18 է, իւրաքանչիւրը` մէկ հերոսի նուիրուած եւ հերոսամարտի օրերուն վրայ երկարող, մինչեւ 12-13 սեպտեմբեր, երբ 1915-ին մուսալեռցիները արդէն կը գտնուէին ֆրանսական մարտանաւին վրայ:
Հաւաթեան յայտնեց, որ ձեռնարկներուն եզրափակիչ բաժինը նախատեսուած է հայրենիքի մէջ, որովհետեւ սփիւռքի մէջ ամբողջ եղածը անարժէք պիտի ըլլար, եթէ մայր հայրենիքը ատոր չմասնակցէր: Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ նախատեսուած են շարք մը ձեռնարկներ, որոնք պիտի երկարին մինչեւ 21 սեպտեմբեր` Հայաստանի Հանրապետութեան վերանկախացման տօն:
Խօսելով Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի տարուան ընթացքին նաեւ հերոսական էջերու նշումներու կարեւորութեան մասին` Հաւաթեան յայտնեց, որ այն ինչ որ 1915-ին հայ ժողովուրդին պատահեցաւ, անոր ամբողջ պատմութեան մէջ անկիւնադարձային թուականի մը վերածեց այդ տարին, որովհետեւ շատ բաներ կորսնցուցինք: Ան նշեց, որ հայ ժողովուրդը, որուն մէկ մասն են մուսալեռցիները, «ոչխար ժողովուրդ չէ» եւ երբ առիթը ունենայ կրնայ ինքզինք պաշտպանել: Ան աւելցուց, որ հայ ժողովուրդին մօտ միշտ ալ կայ ինքզինք պաշտպանելու այդ ջիղը, եւ ժողովուրդին մօտ միշտ վառ պէտք է պահել այդ յատկանիշը:
Պատասխանելով Այնճարի մէջ թանգարանի մը կառուցման ծրագիրի գոյութեան մասին հարցումի մը` Հաւաթեան ըսաւ, որ այդ ծրագիրին աշխատանքը հասած է մինչեւ շինարարութեան վերջին հանգրուան, սակայն շրջանային անապահով պայմաններու լոյսին տակ նպատակայարմար չէ գտնուած աշխատանքին սկսիլ` սպասելով աւելի նպաստաւոր պայմաններու:
Հարցազրոյցին տեսերիզը յառաջիկայ օրերուն պիտի տեղադրուի «Ազդակ»-ի կայքին վրայ:
