ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ
Եթէ մենք մի քիչ աւելի լուրջ մօտենայինք աշխարհում կատարուող իրադարձութիւններին, մտահոգուէինք նոյնիսկ մեր երկրից դուրս ստեղծուած այսօրուայ իրավիճակներով, կը հասկանայինք, որ ամէն ինչ որ կատարւում է մեր շուրջ նոր չէ, այն աստիճանական իրագործուող ծրագիր էր որդեգրուած դեռ Երկրորդ Համաշխարհայինից յետոյ: Թէեւ դաշնակից պետութիւնները աշխարհը իրար մէջ բաժանելով յայտարարեցին` աշխարհն այլեւս պատերազմներից զերծ ու ապահով է, բայց բոլորովին էլ այդպէս չէր: Այդ նոյն աշխարհի հզօրները` Ամերիկան, Անգլիոյ հետ տիրելով աշխարհի դրամատնային ողջ համակարգին, գերմանացի նացիական մեծագոյն մտածողներին դատելու փոխարէն, իրենց գիտական, ռազմական եւ տնտեսական համակարգերում տեղ տալով զարգացրել, հզօրացրել էին իրենց երկիրը, սակայն դրանով չբաւարարուելով, իբրեւ Ռուսաստանից, այդ ժամանակ Խորհրդային Միութիւն, իրենց սպառնացող վտանգի, նրա դէմ գաղտնի ռազմա-քաղաքական թշնամական պայքար սկսեցին, այն որակաւորելով քոմունիստների դէմ պայքար, փորձեցին կանխել դրա տարածումը, որն անշուշտ իր նպատակին ծառայեց:
Այս «սպառնացող վտանգի» մասին ժամանակին տեղեկանալու «միտումով», բայց իրականում` Ռուսաստանը որպէս մրցակից տապալելու ձգտումով, երկու փաստաբան` Ճոն Ֆոսթըր եւ Ալէն Տալըս (John Foster & Allen Dulles) եղբայրների մտայղացմամբ 1947-ին ստեղծում է Սի. Այ. Էյ.ը` Կեդրոնական հետախուզութեան վարչութիւնը: Թէեւ այն ներկայացւում է որպէս Միջազգային ահաբեկչութիւնների վերաբերեալ տեղեկատու կազմակերպութիւն, բայց իրականում նրա հիմնական ծրագիրը տարբեր միջոցներով Ռուսաստանի տապալումն էր: Այս գործակալութեան ծրագրին տրամադրուած էր անհաշիւ եկամուտ եւ ազատ գործունէութիւն:
Իսկ 1949-ին ստեղծուած Հիւսիսատլանտեան դաշինքը` արեւմտեան Եւրոպայի եւ ԱՄՆ-ի միջեւ` ՕԹԱՆ-ը, կրկին ընդդէմ Ռուսաստանի էր, որով հիմք դրուեց բացայայտ սառը պատերազմին եւ հիմնականում աշխարհի բաժանմանը: Դա սոսկ ռազմական չէր, այլ նաեւ քաղաքական, տնտեսական, գաղափարական եւ մինչ օրս շարունակուող պայքար, որն արդէն բացայայտ պատերազմի վերածուեց Ուքրանիայում:
Այդ հետախուզական գործակալութիւնը` Սի. Այ. Էյ.ը, միայն Ռուսաստանով չբաւարարուեց, միաժամանակ տարբեր երկրների իշխանութիւններ տապալելով, այդ երկրներում իրենց ծրագիրը իրագործող հաւատարիմ ծառայողների նշանակումներով, երկրների հարստութիւնների իւրացումը, նրանց սնանկացումը, նրանց հսկումը դարձրեց իր հետեւողական նպատակը:
Մեր երկիրն էլ որպէս Ռուսաստանի ազդեցութեան հիմնական գօտի, որպէս նախկին Խորհրդային Միութեան անդամ, սահմանների պաշտպանութեամբ, ռազմավարական, տնտեսական, գիտական, քաղաքակրթական կապերով, դարձանք այդ նոյն ամերիկեան կործանարար ծրագրի թիրախը, եւ քանի որ Ամերիկան միայնակ չի գործում, իր անուան ստեղծած պատկերը անբիծ պահելու համար, ընդգրկեց Թուրքիային, քաջ գիտնալով մեր ազգի հանդէպ նրա ապագայ ծրագիրը: Թուրքիային օգտագործելու համար որպէս վարձատրութիւն անմիջապէս նրան ներառեցին ՕԹԱՆ-ի կազմում, ռազմական, տնտեսական մեծ օգնութիւն տրամադրելով դարձրին կարեւորագոյն երկիր ողջ տարածաշրջանում: Թուրքիայի օգտագործման հատուցումը Հայոց ցեղասպանութեան մերժումը դարձաւ: Մինչ այսօր ԱՄՆ-ն ոչ միայն կոծկում է Թուրքիոյ գործած Ցեղասպանութիւնը` պաշտօնական ճանաչման չարժանացնելով, այլ շարունակելով Ռուսաստանին ոչնչացնելու իր ծրագիրը, համագործակցում է Թուրքիոյ հետ, նոյնիսկ տարբեր ժողովուրդների արիւնով ներկուած նրա երկիրն օգտագործում է որպէս պատերազմող երկրների «հաշտեցման, խաղաղութեան» կնքման վայր, որը նոյնքան զաւեշտալի է, որքան ամերիկեան «խաղաղութեան» առաջարկը իր հրահրած պատերազմող երկրներին: Այդ համագործակցութեան մէջ ինչպէս նշեցի, Ամերիկայի նպատակը Ռուսաստանի վերացումն է, Թուրքիոյ գլխաւոր նպատակը` մեր երկրի վերացումը:
Աշխարհն ականատես եղաւ այս գործակալութեան «յաջողութեանը»` Եուկոսլաւիայում այդ երկիրը ծուէնների վերածելով, Իրաքը սուտ մեղադրանքով պատերազմով քայքայելուն, նրա նաւթային հարստութեանը տիրանալուն, իր ներկայութիւնը Մերձաւոր Արեւելքում հաստատելով: Սուրիոյ իշխանութեան տապալումով, իսկ ոչ շատ վերջերս Վենեզուելայի նախագահի առեւանգումով, Չաւեզեան ժողովրդային նաւթային հարստութիւնը յափշտակելուն: Սակայն ամենաթարմը Իրանի դէմ շարունակուող պատերազմն է, որը փորձեց ըստ իր սովորութեան թաքուն, Սի. Այ. Էյ.ի միջոցով յեղաշրջումով Իրանի Իսլամական իշխանութիւնը տապալել: Սակայն ոչ միայն անյաջողութեան մատնուեց այլ վերջապէս բացայայտուեց ամերիկեան երկրներ կործանող նենգ ծրագիր-գործելակերպը: Այսօր արդէն այդ պատերազմը ողջ Մերձաւոր Արեւելքն է ներգրաւել, մեր երկիրն էլ վտանգի մէջ ներառել:
Թէեւ մեր երկրում այս գործակալութիւնը իր տիրոյթը հաստատել էր անմիջապէս մեր անկախութեան հետ` Լեւոն Տէր Պետրոսեանին իշխանութեան բերելով: Պատահական չէր նրա անմիջական սերտ յարաբերութիւնը Թուրքիոյ հետ, նրա ջղագարութիւնը Շուշիի ազատագրման լուրը լսելիս, որն անմիջապէս կարող էր իր վերջը դառնալ: Բայց երկրում դեռ գործ կար անելիք, քանի որ ազգային ոգին ոչ միայն անկախացումով, այլ յատկապէս Արցախի ազատագրումով նոր շունչ ու կենդանութիւն էր ստացել: Պէտք էր այն անյապաղ ոչնչացնել ու սկսուեց ազգանուէր անձանց վերացումը, յատկապէս ազգային կուսակցութեան դէմ պայքարը, ՀՅԴ-ի վտարումը երկրից, երկրի կողոպուտն ու առուծախը:
Խորհրդային Միութեան տապալումով կարծես թէ գործակալութեան «առաքելութիւնը» աւարտուելու էր մեր տարածաշրջանում, երբ Ռուսաստանը նոր վերածնունդ ապրեց: Ուրեմն գործակալութիւնը մնաց, իր երկրի հիւպատոսարանի հետ աճեց ու մեր ողջ երկիրը գրաւեց: Իրենց նոր ծրագրերի համար նոր ծառայողներ էին պէտք, անգրագէտ, անբարոյ զրպարտիչներ, ազգային եւ սովորական մարդկային բնազդներից զուրկ, անողնաշար, դրամի համար իրենց կեանքը զոհաբերող թշնամուն անմնացորդ ծառայող հպատակներ, որը հեշտօրէն գտան մեր երկրում ոչ միայն Նիկոլ անունով, այլ մի ողջ ՔՊ-ական վոհմակով, ու սկսուեց մեր երկրի անկումը:
Բնականաբար այս վարձկալ, ամէն ինչում տանուլ տուած իշխանութիւնը, իր գործած դաւաճանութիւնները կոծկելու համար, սկսեց սնանկ քարոզչութեամբ իր իրագործած չարիքները Ռուսաստանին վերագրել- մեղադրելով, նրա հանդէպ մեծ թշնամանք տարածելով ժողովրդի մէջ, մեզ կտրելով Ռուսաստանից, հպատակեցրեց մեր թշնամուն: Մեր գաւառամիտ, քարոզչութիւնների զոհ ժողովուրդն էլ առանց խորը վերլուծելու, գրկաբաց ու հպարտութեամբ ընդունեց «ազատարար» Ամերիկայի մուտքը` իբր թէ մեր «խաղաղութեան» գործընթացում, առանց նոյնիսկ հարցադրելու, թէ ինչո՞ւ յանկարծ պատերազմաձիգ Ամերիկային մտահոգեց մեր «խաղաղութիւնը», երբ յատկապէս 44-օրեայ պատերազմում նա ամենեւին չմիջամտեց:
Մեր ժողովուրդը նոյնիսկ չի հարցադրում, թէ ինչո՞ւ իր երկրի կարեւորագոյն հանգոյցը, իրեն աշխարհի հետ կապող օղակը, օրը ցերեկով խլում են իրենից, անունն էլ փոխում են, որ յետոյ իրենցը յայտարարեն, թշնամու հետ գործակցելով մեզ հիմնովին ոչնչացնելու համար:
Նրանց թակարդը ընկած մենք առաջին եւ վերջին ժողովուրդը չենք: Մեր աչքի առջեւ է Կիպրոսի գրաւումը, Պաղեստինի «Ուեսթ Պանք»-ի դասերը, որոնց անօրինական զաւթումը մինչեւ օրս շարունակւում է եւ ոչ մէկ միջազգային կազմակերպութիւն է կասեցնում այդ զաւթումը:
Վստահեցնում եմ, շատ շուտով մեզ հետ էլ նոյնն է կատարուելու: Արդէն ապրեցինք Արցախի հայաթափումը, հիմա էլ ժողովրդի պարծեցեալ ԹՐՐԻՓ-ի շինարարութեան անուան տակ թուրք կապալառուները սկսելու են այդ շրջանի հողերը գնել, աւելի ճիշդ զաւթել` իբր թէ կառուցումների համար, եւ կարծում էք որեւէ օրէնք արգիլելո՞ւ է իրենց: Երբե՛ք: Եւ մի օր տեսնելու էք, ինչպէս «Ուեսթ պանք»-ում, մենք չենք այլեւս մեր երկրի տէրը:
Չէ՞ որ աշխարհի հետ մենք էլ ականատես եղանք եւ շարունակում ենք ականատես լինել Ամերիկայի օգնութեամբ, նրանց զէնքերով պաղեստինցիների բնաջնջմանը, ցեղասպանութեանը Կազայում, այդ ժողովրդի ամբողջական ոչնչացմանը, նրանց տարածքների գրաւմանը:
Այս ամէնը տեսնելով հանդերձ, մեծ ոգեւորութիւն ապրեց մեր ժողովուրդը լսելով Իսրայէլի կողմից իբր թէ մեր Ցեղասպանութեան ընդունումը: Քաջ գիտնալով հանդերձ այդ երկրի վերաբերմունքը մեր Ցեղասպանութեանը, այն միշտ մերժած, մինչեւ իսկ նրա ընդունումը արգիլած բարձրագոյն ատեաններում եւ իր ազդեցութիւնը կրող երկրներում: Չվիրաւորուեցինք, որ ցեղասպանութիւն գործող իշխանութիւնը, այն էլ դեռ շարունակուող իր ոճրի մէջ, մեր մեծագոյն ողբերգութիւնը դարձրել է խայծ Թուրքիոյ հետ իր հաշիւների համար: Ահա թէ ուր է հասել մեր ազգային ինքնասիրութիւնը, մեզ հետ կատարուածի գնահատումը:
Մինչեւ ե՞րբ առանց մեր ապագան ապահովելու, աջից ու ձախից սուտ խոստումներով յուսադրուելու, թշնամու պատուէրները իրագործելու համար ոտնակոխելու ենք մեր ազգային իրաւունքները:
Եւ մինչեւ ե՞րբ դրսից ենթարկուելու, ներսից քայքայուելու, իրար դէմ թշնամանալու ենք օտարի կողմից նշանակուած մեր երկիրը ոչնչացնող իշխանութիւնը պահելու համար:
Ընդունենք, որ մենք երբեք չենք դողացել մեր արժէքների, դարերից մեզ հասած մեր յուշարձան-կոթողների, նոյնիսկ բնութեան կողմից մեզ տրուածի վրայ: Թշնամուն ենք նուիրում մեր առանց այդ էլ փոքր երկրի կարեւորագոյն տարածքը որպէս իրենց պատկանելութիւն, փառահեղ ռազմավարական պաշտպանութեամբ լեռը որպէս ձիւնով պատած անպէտքութիւն արհամարհանքով իրենց յանձնում, ոտքի վրայ, օդակայանի սրահում, մեր կարեւորագոյն հումքի արտահանումն ենք մի հասարակ ստորագրութեամբ յանձնում մեզ աստիճանական ոչնչացնողին ու շարունակում ենք մեր ուրախ կերուխումերը, երբեք չմտահոգուելով մեր ապագայով:
Երջանիկ ազգ ենք:
Երբեք հարց չենք դարձնում` ո՞ւր ենք մենք որպէս երկիր մեր իրաւունքների, մեր երկրի սահմանների պահպանման մէջ, մենք գոյութիւն ունե՞նք, թէ՞ մեր յոյսն ու ապաւէնը թշնամու հետ մեր բարեկամութիւնն է, սահմանների բացումը, ազատ առեւտուրը, որով այնքան ոգեւորուել է ողջ ազգը:
Այսպէս, մինչ մենք մեր բոլոր իրաւունքները, հարստութիւնը, մեր արժանապատուութիւնն ու արժէքները որպէս երկրի տէր ժողովուրդ նետել ենք այս վարձկալ, անգրագէտ, դաւաճան ոչնչութեան ոտքերի տակ եւ դեռ ընդունում ենք իշխանութեան իր զաւթումը, լսում ենք իր հիստերիկ բարբաջանքները, հաւատում իր սուտ արդարացումներին, յայտարարութիւններին, ահաբեկումներին, ծափահարում ու դեռ իրեն համարում ենք երկրի վարչապետ, մենք չենք կարող փրկել մեր գահավիժող ապագան:
Կ՛արթնանա՞նք արդեօք, կը տարբերե՞նք սուտը իրականութիւնից, կը փրկենք մեր ապագայ կեցութիւնը, թէ՞ կը շարունակենք մնալ խաբէութեամբ սնուող ուրախ ժողովուրդ: Կախուած է մեր ընտրութիւնից:
(Շար. 2 եւ վերջ)
30 յուլիս 2026 թ.
—
(Շար. 1)


