Շուշիի ազատագրումը հայ ժողովրդի նորագոյն պատմութեան հերոսական էջերից է: Տասնամեակներ շարունակ հայրենիքում եւ սփիւռքում ապրող սերունդները մեծացել են կորուսեալ հայրենիքի ցաւով, պատմական անարդարութեան ծանր բեռով: Արցախեան ազատագրական պայքարով հայ ժողովուրդը կարողացաւ ապացուցել, որ նոյնիսկ ամենադժուար պայմաններում հնարաւոր է ոտքի կանգնել, համախմբուել եւ կերտել յաղթանակ:
Այդ օրերին Արցախը, Հայաստանը եւ սփիւռքը մէկ բռունցք էին դարձել: Հայ ժողովուրդը միաւորուել էր մէկ նպատակի շուրջ` պաշտպանել հայրենի հողը, փրկել Արցախը եւ վերականգնել ազգային արժանապատուութիւնը:
Շուշիի յաղթանակը հոգեբանական բեկում մտցրեց եւ փոխեց ողջ պատերազմի ընթացքը: Այդ յաղթանակը հաւատք ներշնչեց սեփական ուժին: Հայ ժողովուրդը աշխարհին ցոյց տուեց, որ պատրաստ է պայքարել իր գոյութեան, իր պատմութեան եւ իր հայրենիքի համար:
Այո՛, այսօր Շուշին բռնազաւթուած է: Այսօր փորձում են Շուշին զրկել իր հայկական դիմագծից, բայց հնարաւոր չէ ջնջել այն, ինչ գրուած է ժողովրդի յիշողութեան մէջ: Հնարաւոր չէ սպաննել յաղթանակի ոգին, եթէ այն ապրում է սերունդների գիտակցութեան մէջ:
Որքան էլ փորձեն արժեզրկել կամ մոռացութեան տալ արցախեան շարժման խորհուրդը, այն շարունակելու է ապրել հայ ժողովրդի հաւաքական յիշողութեան մէջ` որպէս վերադարձի կամքի, պայքարի եւ չընկճուող ոգու խորհրդանիշ:
Արցախեան շարժումը «ճակատագրական» սխալ չէր: Ճակատագրական սխալը 2018-ի յեղափոխութիւնն էր, որը սկիզբ դրեց մեր ազգային ողբերգութիւնների եւ պարտութիւնների ընթացքին:
Արցախեան շարժումը համազգային զարթօնք էր, որը ցոյց տուեց` հայ ժողովուրդը կարող է միաւորուել, երբ վտանգուած են իր հայրենիքն ու գոյութիւնը:
Այն պայքար է պատմութեան, մշակոյթի, ինքնութեան պահպանման համար: Այդ պայքարում հազարաւոր հայորդիներ տուեցին ամենաթանկը` իրենց կեանքը, որպէսզի մենք ապրենք արժանապատիւ ու գլուխներս բարձր:
Արցախեան շարժման նշանակութիւնը կասկածի տակ դնելը, այդ յաղթանակի գաղափարից հրաժարուելը կամ այն նսեմացնելու փորձերը դաւաճանութիւն են` մեր ազգային յիշողութեանը, մեր հերոսներին եւ նրանց թափած արեանը:
Մեր հերոսները պայքարեցին եւ զոհուեցին ոչ թէ պարտութեան հետ հաշտուելու, այլ յաղթանակը սերունդներին փոխանցելու համար:
Յաւե՛րժ փառք եւ խոնարհում` հայրենիքի ազատագրութեան սուրբ գործին նուիրուած մեր բոլոր հայորդիների յիշատակին: Շնորհաւո՛ր Եռատօն:
