ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ
Լիբանանի դէմ պատերազմը կը յամենայ. հակառակ թափուող դիւանագիտական, իրական կամ կեղծ, ճիգերուն, քանդումները կը շարունակուին, զոհերուն թիւը կ՛աճի ու վիրաւորները կը շատնան: Պատերազմը Իսրայէլի պետութեան եւ լիբանանեան Հըզպալլա անունը կրող դիմադրական շարժումին միջեւ է թէեւ, սակայն վնասուողը Լիբանանի ամբողջ ժողովուրդն է, այն ժողովուրդը, որ արդէն յոգնած էր իրերայաջորդ տագնապներուն պատճառով: Մտահոգութիւնը արդարօրէն ըմբռնելի է, համատարած ու խոր:
Լրատուական միջոցները ձանձրալի ըլլալու չափ անդադար լուրեր կը հաղորդեն ռմբակոծումներու մասին, շինութիւններու քանդումի նկարներ կը հեռասփռեն, բախումներու մասին կը խօսին: Երկրի ամբողջ տարածքին կը գտնենք վտանգէն խուսափած գաղթականներ, որոնց կարիքները հոգալու համար կարգ մը երկիրներ օժանդակութիւններ կը հասցնեն օդային ճամբով:
Կատարուողին ու հաւանական հանգուցալուծման մասին քննարկումները եւ մեկնաբանութիւնները անհամար են: Տեսակէտներու տարբերութիւններ կան բնականաբար, սակայն ակներեւ ճիգ մը նշմարելի է տագնապին նկատմամբ գոնէ ձեւական ազգային միասնականութիւն մը ձեւաւորելու:
Ցարդ, հայերով բնակուած վայրերը դուրս կը մնան վտանգուած շրջաններէն: Ամէն մարդ գիտակից է սակայն, որ տագնապին բարդացումով, վտանգը կրնայ մօտենալ, նոյնիսկ ընդգրկել հայաբնակ շրջանները:
Ի՞նչ կ՛ընեն հայկական կազմակերպութիւնները վտանգալից այս պայմաններուն մէջ: 1975-ին սկսած Լիբանանի անունով քաղաքացիական, սակայն իրողապէս աշխարհաքաղաքական շահերու բախումով յատկանշուած պատերազմը կարեւոր նախընթաց մը կը հանդիսանայ ներկայ կացութեան յանձանձումին համար: Արդարեւ, ժամանակին հայկական երեք կուսակցութիւնները որդեգրեցին «դրական չէզոքութեան» քաղաքականութիւնը, որ կը կայանար ինքնապաշտպանութեան հաւաքական կազմակերպումին եւ կողմերու միջեւ հաղորդակցութեան միջոց հանդիսանալու պատրաստակամութեան մէջ: Զոհեր տուինք ու վնասներ կրեցինք, սակայն նուազագոյն չափով միայն: Մանաւանդ` մնացինք միասնական ու միակամ:
Տագնապին հնարաւոր զարգացումները նկատի ունենալով, անգամ մը եւս հայկական երեք կուսակցութիւնները Սոցիալ դեմոկրատ հնչակեան կուսակցութիւնը, Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը եւ Ռամկավար ազատական կուսակցութիւնը, որդեգրեցին հայ համայնքի պաշտպանութեան միտուած միասնական դիրքորոշում: Երեք կուսակցութիւններու Լիբանանի բարձրագոյն մարմինները ժողովուեցան բազմաթիւ անգամներ ու որոշեցին միասնական բաց նիստ յայտարարել: Կուսակցութիւններուն հետեւեցան զանազան կազմակերպութիւններ, կրօնական եւ մարդասիրական-բարեսիրական միութիւններ ու կառոյցներ:
Կուսակցական կազմակերպութիւններու պարզած միասկանութիւնը չի նշանակեր քաղաքական-գաղափարական կողմնորոշումներու համահարթեցում, գաղափարական վարդապետութիւններէ ու անոնցմէ բխող քաղաքական դիրքորոշումներէ առաջ գոյութիւն ունի համայնքի ապահովութեան, անոր կենսագործունէութիւնը պահպանելու համազգային անհրաժեշտութիւնը: Երբ պատերազմ է, երբ վտանգը կը սպառնայ բոլորին, տարբերութիւնները կը չէզոքանան, եւ հաւաքաբար կ՛որդեգրուի վտանգը դիմագրաւելու մարտավարութիւնը:
Կուսակցութիւնները անհրաժեշտ են ժողովուրդի գաղափարական ու քաղաքական դիրքորոշումները հունաւորելու, զանոնք սահմանելու ու ժողովրդականացնելու համար: Բոլոր տեսակի դիրքորոշումներէն եւ տարբերութիւններէն վեր գոյութիւն ունին հասարակաց արժէքներ, որոնք անշրջանցելի են: Տարակարծութիւնը համազգային արժէքները տարբերակելու մէջ չի կայանար, զանոնք պահպանելու ու զարգացնելու միջոցներուն կը վերաբերի: Պատերազմը այդ միջոցներն ալ իրարու կը մօտեցնէ, կը միաւորէ:
Ազգային գիտակցութեամբ օժտուած ժողովուրդները ահա՛ այսպէս կը վարուին: Սովորութիւն դարձած է քննադատել մեր անմիաբանութիւնը, որ պարզապէս առողջ բազմակարծութեան արտաքին երեւոյթն է: Բազմակարծութիւնը ժողովրդավար միջավայրերու մէջ բնական երեւոյթ է: Եթէ ազգի գոյութեան ստորոգելիները կը յարգուին, բազմակարծութիւնը վերանորոգումի եւ յառաջդիմութեան ազդակ կը դառնայ ու կը գոյացնէ ազգային ճշմարիտ միասնականութիւն` հիմնարար արժէքներու շուրջ:
Ողջունենք մեր քաղաքական կազմակերպութիւններու օրինակելի միակամութիւնը եւ մաղթենք, որ ան մնայուն դառնայ մեր գոյութեան ու ինքնուրոյնութեան սպառնացող բոլոր վտանգներուն պարագային:
