Հայկական Ցեղասպանութենէն Վերապրած Բժիշկ Ռոպերթ Ճէպէճեան

Համադրեց` ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ

Բժիշկ Ռոպերթ Ճէպէճեան ծնած է Այնթապ, 1909-ին: Զաւակն է բժիշկ Աւետիս Ճէպէճեանի: Բժիշկ Ֆիլիփ Յովնանեան իր քեռին էր:

Ծնողքին հետ գաղթած է Հալէպ: Նախնական ուսումը ստացած է Հալէպի Հայկազեան վարժարանին մէջ, ապա` աւետարանական ծխական վարժարանին մէջ:

1926-1927 ուսանած է Պրումմանա, Լիբանան, անգլիական Քոկէյքըրներու դպրոցին մէջ: Բժշկութիւն ուսանած է Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի բժշկական դպրոցին մէջ, ուրկէ  վկայուած է 1934-ին:

Մեկնած է Լիոն, Ֆրանսա, մասնագիտացած է  ակնաբուժութեան մէջ: Վերադարձած է Հալէպ եւ գործած է իր հօր եւ քեռիին` Ճէպէճեան-Յովնանեան հիւանդանոցին մէջ:

1938-1939 եւ 1946-1947 այցելած է Ֆրանսա` վերապատրաստման դասընթացքներու հետեւելու համար:

1948-ին Հալէպի մէջ հիմնած է Ճէպէճեան ակնաբուժական նախնական հիւանդանոցը:

1950-ին հիմնած է Ճէպէճեան ակնաբուժական 20 անկողին ունեցող կատարելագործուած հիւանդանոցը` Հալէպի Սեպիլ շրջանին մէջ, ուր գործած է մինչեւ իր մահը, 2000-ին:

Այս հիւանդանոցը դարձած է մասնագիտական կեդրոն` Հալէպի շրջանաւարտ բժիշկներու համար:

Ճէպէճեան ակնաբուժական հիւանդանոցը մեծ դերակատարութիւն ունեցած է Հալէպի առողջապահական մարզին մէջ եւ օգտակար հանդիսացած` Հալէպի հայ եւ ոչ հայ ժողովուրդին:

1947-ին կը կատարէ աչքի եղջերաթաղանթի պատուաստում, որուն իբրեւ արդիւնք` Սուրիոյ մէջ նախագահական հրամանագրով օրէնք կը հաստատուի մահացած անձի մը աչքին հեռացումը-վերացումը` ողջ անհատի մը վրայ աչքի եղջերաթաղանթային պատուաստում կատարելու համար (Transplantation):

1950-ին Հալէպի մէջ իր ջանքերով բացուած է կոյրերու «Ապու Ալա ալ-Մաարի» դպրոցը:

1970-ին իր թեկնածուականը (thesis) պաշտպանած է Երեւանի մէջ եւ դարձած` բժշկական գիտութիւններու թեկնածու:

Բժիշկ Ռոպերթ Ճէպէճեան եղած է մտաւորական: Հեղինակած է  «Հալէպի մեծանուն բժշկապետ Ա. Ա. Ալթունեան եւ իր գործը» հատորը, որ հրատարակուած է Հալէպի մէջ, 1962-ին: Հետաքրքրուած է կերպարուեստով եւ գծած է երկար տարիներ:

Իր նախաձեռնութեամբ Հայաստան տեղափոխուած են նկարիչներ` Արմիսի եւ Ժիրայր Օրագեանի որոշ գործերը, բազմաթիւ ձեռագիրներ, հնատիպ գիրքեր, հայկական ժանեակներու հաւաքածոյ:

Հեղինակն է նաեւ «Ինքնակենսագրութիւն, յուշեր եւ գործունէութիւններ» երկին եւ «Ալպոմ Հալէպի հայ գաղթականներու հիւղաւանին» պատկերազարդ հատորին, որ հրատարակուած է 1986-ին, Հալէպ:

1955-ին Զարեհ Գաբլանի հետ հիմնած է Հալէպի «Մարտիրոս Սարեան» նկարչական ակադեմիան: Եղած է հայրենասէր, ազգասէր եւ լուրջ հետաքրքրութիւն ցուցաբերած է Հայոց ցեղասպանութեան եւ Հայ դատին նկատմամբ:

1979-ին մեծարուած է Հայաստանի ակնաբուժներու միութեան կողմէ եւ ստացած է «Պատուոյ անդամ» կոչումը:

Բժիշկ Ռոպերթ Ճէպէճեան մահացած է Հալէպ, 2000-ին:

Մոնրէալ, 1 մարտ 2023

—————————–

Աղբիւրներ.

1.- Վիքիփետիա, տոքթոր Ռոպերթ Ճէպէճեան:

2.- Հարպոյեան, բժիշկ, Կարպիս, բժիշկ Ռոպերթ Ճէպէճեան, «Հայ բժիշկներուն, ատամնաբուժներուն եւ դեղագործներուն ոդիսականը Հայոց ցեղասպանութեան ընթացքին» (յաւելուած), «Բժիշկին Զ. խօսքը», բժիշկ Կարպիս Հարպոյեան, Մոնրէալ, 2022:

3.- Ճէպէճեան, Հրայր, դոկտ., «Յուշեր, ապրուած կեանքեր ու տակաւին», Մասսիս Փոսթ, 25 ապրիլ 2019:

4.- Քէշիշեան, Ալեքսան, բժիշկ, «Լրացաւ վարպետիս` բժշ. Ռոպերթ Ճէպէճեանի ծննդեան 100-ամեակը» (1909-2009), Հայ Ֆորըմ, 30 յուլիս 2009: