ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ
Ամիս մը մնաց Լիբանանի երեսփոխանական ընտրութիւններուն: Երեսփոխանական ընտրութիւնը ժողովրդավարութիւն կիրարկող երկիրներուն համար քաղաքացիներու կամքի արտայայտութեան ցուցանիշ է: Ընտրութեան միջոցով է, որ քաղաքացիները իրենց քաղաքական, տնտեսական, ընկերային համոզումները գործադրելու ատակ ներկայացուցիչներով կը գոյացնեն ժողով մը, որ ճիշդ ու արդար ընտրութեան պարագային պէտք է դառնայ տուեալ ժամանակաշրջանի քաղաքացիական հանրութեան մանրանկարը:
Ժողովրդավարական սկզբունքներու կիրարկումը յարաբերաբար դիւրին է այն երկիրներուն մէջ, որոնք կը համարուին ազգ-պետութիւններ: Լիբանանը ազգ-պետութիւն չէ: Լիբանան համայնքային երկիր է. անոր քաղաքացիները ունին ազգային տարբեր յատկանիշներ, ուրեմն նաեւ տարբեր շահեր` տարբեր արեւելումներ: Լիբանանի Սահմանադրութիւնը կ՛երաշխաւորէ համայնքներու ազատ գործունէութիւնը, անոնց մշակութային ու ընկերային առանձնայատկութիւններուն պահպանումը: Ընտրութիւնները այնպէս պէտք է կազմակերպուին, որ յարգուի համայնքներու մասնակցութեան պայմանը, որ հիմքն է համագործակցական ժողովրդավարութիւն կոչուած լիբանանեան պետական յատուկ դրուածքին:
Ընտրական օրէնքը պէտք է հաշտեցնէ իրարու հետ ժողովրդավարութիւնն ու համայնքներու մասնակցութեան, անոնց համագործակցութեան պայմանը: Այս հաշտեցումը կարելի դարձնելու համար, կը կիրարկուի իւրայատուկ լուծում մը, որ փխրուն է, որուն ստեղծած հաւասարակշռութիւնը կրնայ դիւրաւ փլուզուիլ, եթէ ճշդութեամբ չկիրարկուի:
Ժողովրդավարութեան ամէնէն նախնական ըմբռնումը կ՛առաջնորդէ որքան քաղաքացի, այնքան կարծիք ձեւաչափին: Այս ձեւաչափը ժողովրդավարական չէ, ամբոխավարական է, որովհետեւ համադրումի միջոցով քաղաքականութեան ձեւաւորումը անկարելի կը դարձնէ:
Ժողովուրդին, երկրին համար օգտակար, պիտանի, հասարակութեան շահը նկատի ունեցող, բոլորին իրաւունքները երաշխաւորող քաղաքականութիւն մշակելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել, քննարկել, բաղդատել եւ լուծում առաջարկել: Նման աշխատանք կարելի չէ անհատական ճիգերով կատարել: Այս աշխատանքին համար կը կազմուին կուսակցութիւնները:
Տարբեր մտածողութեան տէր յանձնառու քաղաքացիներ, իրենց նպատակները իրագործելու համար կը համախմբումին տարբեր կուսակցութիւններու մէջ: Անոնք ժողովուրդին ու պետութեան բարօրութեան, բարգաւաճման ու զարգացման ջատագով են, բայց իրարմէ տարբեր ճամբաներով: Հայկական կուսակցութիւնները Լիբանանի մէջ, Լիբանանի ամբողջ ժողովուրդին, պետութեան ապահովութեան, զարգացման, բարգաւաճման, անոր ամբողջականութեան պահպանման ջատագով են: Միաժամանակ անոնք, թէ՛ Լիբանանի մէջ կիրարկուող համայնքային դրութեան եւ թէ՛ հայ ժողովուրդի մասնայատուկ կացութեան բերումով ունին յաւելեալ, աւելի ծանր պատասխանատուութիւն: Հայկական ինքնութեան պահպանումը եւ անոր արմատաւորումն է ատիկա:
Պետական գործին մասնակցութիւնը ուրեմն ինքնանպատակ չէ: Այս կամ այն պաշտօնի ստանձնումը ինքնին նպատակ չէ: Միջոց է, հարկադիր միջոց` ինքնութեան պահպանման համար ծառայութիւն մատուցելու: Որքան մեծ ըլլայ պաշտօն ունեցողներու թիւը, այնքան կ՛աճի, կը մեծնայ ծառայութիւն իրականացնողներու թիւը, հետեւաբար կը մեծնայ ծառայութեան չափը, քանակն ու որակը:
Երեսփոխանական ընտրութեան ժամանակ պէտք է որոշել, թէ որո՛նք կրնան աւելի լաւ, աւելի ճիշդ, աւելի նպատակասլաց ծառայութիւն մատուցել: Պարզ է ուրեմն, որ այդ ընտրութիւնը հայկական կուսակցութիւններու առաջադրած թեկնածուներուն միջեւ կրնայ ըլլալ միայն: Անոնք են, որ ունին աշխատանքի ու ծառայութեան հայկական օրակարգ: Ուրիշները, որոնց թիւը տարապայման մեծցած է, յարգելի անձնաւորութիւններ են թէեւ, սակայն ունին աշխատանքային օրակարգ մը, որ զիրենք թեկնածու առաջադրողներունն է, մերը չէ, հայութեան հետ, հայ համայնքին հետ, հայ համայնքի լիբանանեան-պետական դերակատարութեան հետ առնչութիւն չունի: Վաղը նոյնիսկ, ո՛վ գիտէ, եթէ պայմանները ստիպեն իրենց, որ հայութեան շահերուն հակասող դիրքերու մէջ գտնուիլ պարտադրուի իրենց:
Հայկական երեսփոխանական ուժեղ խմբաւորման մը առկայութիւնը, անոր գոյութիւնը ազգային ուժեղ կուսակցութեան մը հովանիին տակ, անհրաժեշտութիւն է: Ազգային քաղաքական հզօրանքի միջոց է:
Հայերս, իբրեւ Լիբանանի քաղաքացիներ, իբրեւ հայ լիբանանցիներ կամ լիբանանցի հայեր, իրաւունք ունինք մեր խօսքն ու պահանջը բարձրաձայն ու հպարտօրէն հնչեցնելու եւ ակնկալելու, որ այդ ձայնը լսելի դառնայ:
Կասկած չկայ. այդ իրաւունքը ունինք: Ո՛չ միայն իրաւունքը, այլ նաե՛ւ պարտաւորութիւնը: Մայիս 15-ին պէտք է իրականացնենք թէ՛ մեր իրաւունքը եւ թէ՛ պարտաւորութիւնը:
