ՄԱԿԱՐ ի Գաղիա
Կիրակի: Հայաստանի անկախութեան տարեդարձէն երկու օր առաջ Արմենակ եւ Էլպիս, իրենց դրացի Փոլ Տրամերեանի հետ, այցի եկան: Պարոն Փոլ թոշակառու է, դրամատան մը մէջ տարիներ աշխատած է եւ գիտէ դրամ հաշուել:
Մակարուհիի սուրճին հետ Էլպիսին պատրաստած պոլսական «հելվա»-ն վայելեցինք:Հայաստանի հեռատեսիլը հայելիի միւս կողմէն դիտող իրազեկ Արմենակ սկսաւ իր ճառը.
– Սփիւռքի հայ ուսուցիչին, վարդապետին, քահանային, դերասանին, գրողին եւ այլ հանրային աշխատաւորներուն ինչո՞ւ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ-ը պարգեւավճար չի տար: Հայաստան, տիրոջ իրաւունքով, հարիւր միլիոն տոլար առած է ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ-էն, կարիքի համար: Այդ մոռնալով` կառավարութիւնը լիաբուռն պարգեւավճարներ կը բաժնէ պետական պաշտօնէութեան: Եթէ պարգեւավճարի համար միլիոններ կան, ինչո՞ւ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ-ի հարիւր միլիոնը չի ծառայեր իր նպատակին եւ մտած է կառավարութեան գանձը:
Փոլ Տրամերեան, որ թոշակառու ըլլալէ ետք սկսած է ազգով զբաղիլ, հարցուց.
– Հայաստան հաշուական պալատ` Քուր տէ Քոնթ չունի՞: Երբ ան մեծագումար պարտքեր ունի, ինչպէ՞ս պարգեւավճար կը բաժնէ: Ընկերութիւնները իրենց պաշտօնեաներուն պարգեւավճար կու տան (primes) – երբ մեծ շահեր ունին, փոխանակ տուրք տալու պետութեան: Հայաստանի արտաքին պարտքը, գաղտնիք չէ, շուրջ տասը միլիառ է: Անտրամաբանական է, որ այդքան պարտք ունեցող երկիր մը պարգեւավճարներ շնորհէ:
– Այդքան մեծ թիւերու խելքս չի հասնիր,- ըսաւ Արմենակ: – Գիտէք, տասը կամ տասնմէկ միլիառ, տարբերութիւն չունին չունեցողին համար: Արդէն միջազգային յարաբերութիւններու մէջ սովորական է, որ երկիրներու պարտքերը ջնջուին: Կարեւոր գանձելիներ ունեցողները անոնց կարիքը չունին: Իսկ պարգեւավճարներ բաժնող կառավարութիւնը այդպէս կ՛ապահովէ ներքին խաղաղութիւնը: Պէտք է պարգեւավճարները դարձնել օրէնք, հասնիլ կարիքաւորներուն եւ թոշակառուներուն:
Փոլ Տրամերեան զարմացած կը լսէր: Երբ Արմենակ աւարտեց իր պարգեւավճարային տեսութեան ներկայացումը, ան ըսաւ.
– Պարո՛ն Արմենակ, տնտեսութիւն մը այդպէս չի տեւեր: Եթէ պարտատէրը յանկարծ որոշէ, որ տասը միլիառին վրայ մէկ միլիառ ալ պիտի չաւելցնէ, երկրի տնտեսութիւնը խեղդամահ կ՛ըլլայ, կը յայտարարուի սնանկութիւն, ան ո՛չ ալիւր կրնայ գնել, ո՛չ նաւթ, ո՛չ ինքնաշարժ…
– Ուրե՞մն,- հարցուց Էլպիս:
Արմենակ եզրակացուց.
– Մենք հաւատացեալ ժողովուրդ ենք: Կ՛աղօթենք, Յիսուս կու գայ եւ քանի մը հացը բազմապատկելով կ՛ապրեցնէ մեր ժողովուրդը: Ի զուր չէ ըսուած, որ հաւատք քո կեցուցէ զքեզ: Պարգեւավճարները այսօր կ՛երջանկացնեն: Հիմա թուրքերուն հետ լաւ յարաբերութիւններ ունենալու կը պատրաստուինք, եւ կը թուի, թէ կը գործենք անոնց առածներու իմաստութեամբ. «Մէկ օրուան պէյութիւնն ալ պէյութիւն է:
Կեդրոնականցին արտասովոր քաղաքական վերլուծաբան է: Հայաստան եւ սփիւռք զինք միշտ պէտք է լսել:
20 սեպտեմբեր 2021
