ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ
Վստահաբար խորագիրին համամիտ պիտի չըլլայ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը, որովհետեւ Տաւոս այցելութեան մասին իր ցարդ հրապարակած տեղեկութիւններով կը հաւաստիացնէ, որ Զուիցերիոյ Ալպեան աւան կատարած իր ճանապարհութիւնը քաղաքական օրակարգ չէ ունեցած:
Այլ խօսքով, ըստ վարչապետին, եղածը պարզ այցելութիւն մըն էր: Եւ պատահած է, որ Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը եւս հոն գտնուած է: Այս պատահական առիթով երկուքը տեղւոյն վրայ համաձայնած են հանդիպիլ: Պատահական հանդիպումը տեւած է մէկ ու կէս ժամ: Քանի որ այս մէկը պատահական էր, ուստի ո՛չ հանդիպումը եւ ո՛չ ալ երկկողմանի խօսակցութիւնը պաշտօնական բնոյթ ունեցած է: Ըստ վարչապետի հաւաստիացումներուն, հանդիպումը «ընկալումներին ծանօթանալու, շփուելու հնարաւորութիւն» եղած է:
Քաղաքականութիւնը կարելիին արուեստն է, սակայն երբեք պատահարներու իբրեւ հետեւանք տեղի չ՛ունենար: Ինչպէս ամերիկացի նախագահ Ֆրենքլին Տ. Ռուզվելթ ըսած է. «Քաղաքականութեան մէջ ոչինչ պատահարով կը պատահի: Եթէ պատահի, վստահ եղիր, որ այդպէս ծրագրուած էր»:
Այս «պատահական հանդիպումը» դուռ կը բանայ բազմաթիւ հարցումներու, որոնց պատասխանները պիտի չտրուին հայրենի իշխանաւորներուն կողմէ: Բառակոյտերու ծուխի եւ բացատրութիւններու հայելիի գործածութեամբ, անոնք պիտի դիմեն քաղաքական կախարդութիւններու` ծածկելու համար քաղաքական իրականութիւնը եւ հետապնդուող նպատակը:
Արդէն իսկ կանխելու համար նման հարցադրումներ, վարչապետը «շեշտելով» կը վստահեցնէ մեր բոլորին, թէ «դաւադրութիւններ լինել չեն կարող, աբսուրդ է նոյնիսկ մտածել այդ մասին»:
Սակայն «դաւադրութեան» մասին խօսք ընող չկայ: Պահանջուածը պարզապէս անկեղծ բացատրութիւններ են: Ակնկալուածը պարզապէս մեր հաւաքական շահերը յուզող հարցի մասին տեղեկութիւններու թափանցիկութիւնն է, եւ հետապնդուած նպատակը հարազատութեամբ ներկայացնելու պարկեշտութիւնն է:
Բացակայութեամբ այս պահանջուածին ու ակնկալուածին, բնականօրէն տաւոսեան այցելութիւնը պատահական ըլլալու փոխարէն` կը վերածուի առաքելութեան:
Ներկայ տուեալներով, նման առաքելութիւն աւելի հիմնաւոր կը դառնայ Տաւոսի հանդիպումէն անմիջապէս ետք Միացեալ Նահանգներու նախագահի ազգային անվտանգութեան հարցերով խորհրդական Ճոն Պոլթընի հետ վարչապետին ունեցած հեռախօսազրոյցով: Այս մասին վարչապետը կը տեղեկացնէ, որ երկուստեք քննարկած են «տարածաշրջանային իրավիճակին եւ երկկողմ յարաբերութիւններին վերաբերուող հարցեր»:
Տարօրինակ թուացող հեռախօսազրոյց մըն է այս: Նման հարցեր քննելու համար երկրի մը գործադիր իշխանութեան պետին խօսակիցը կրնայ ըլլալ Միացեալ Նահանգներու նախագահը, փոխնախագահը կամ արտաքին գործոց նախարարութիւնը: Բայց Ճոն Պոլթընը` վարչապետին խօսակի՞ց:
Տարածաշրջանի մէջ Հայաստան ոչ մէկ վտանգ կրնայ սպառնալ հզօր Ամերիկային: Իսկ երկկողմանի յարաբերութիւններու զարգացումը Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան իրաւասութիւնն է:
Հետաքրքրականը վարչապետին այն հերքումն է, որ կը վերաբերի Արցախի հարցին: Իր Դիմատետրի էջով տեղեկացնելէ ետք այս հեռախօսազրոյցին մասին, «յետ գրութեամբ» մը վարչապետը կ՛աւելցնէ, որ Պոլթընի հետ «Արցախի հարցին անդրադարձ չի եղել»:
Նման հերքում միայն կը հաստատէ, որ վարչապետն ու Պոլթընը անդրադարձած են Արցախի հարցին: Աւելի՛ն. Տաւոսի հանդիպումի լոյսին տակ վարչապետը բնականաբար զեկուցած է այդ մասին Միացեալ Նահանգներու ազգային անվտանգութեան պետին:
Այս զարգացումները, որոնք շատ արագ կերպով կ՛ընթանան անցեալ տարուան հոկտեմբերէն ի վեր, կը պարտաւորեցնէ վարչապետը, որ ամենայն թափանցիկութեամբ ու անկեղծութեամբ եւ սրտբացօրէն զրուցէ ու բացատրութեան տայ իր ժողովուրդին: Ժողովուրդը` իբրեւ մեր հաւաքական անվտանգութեան ու ազգային շահերու հիմնական կռուանը, պէտք է տեղեկանայ իր վարչապետէն հարցերու մասին, որոնք ճակատագրական են:
Վարչապետը` իբրեւ գործադիր իշխանութեան պետը, սահմանադրական ու քաղաքացիական պարտաւորութիւնը ունի ժողովուրդին պարզելու իր կառավարութեան վարքագիծը, պատկերացումը եւ դիրքորոշումը` արցախեան հարցի կարգաւորման եւ Թուրքիոյ ու Իրանի հետ յարաբերութիւններուն մասին:
Գիտենք, որ գոյութիւն ունի առաքելութիւնը, ուրեմն պէտք է գիտնալ այդ առաքելութեան հետապնդած նպատակը: Ո՛չ աւելի, ո՛չ պակաս:
Լոս Անճելըս
