Խօսուն Նկարներ

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ

«ՊԻԿՓԻՔՉԸՐ» կայքը հրապարակած է Մուսուլէն փախած իրաքցիներու դիմանկարներ եւ Կազայի պաղեստինցի երեխաներու լուսանկարներ:

Շուրջ երեք տարի Մուսուլի բնակիչները ապրած են «Իսլամական պետութիւն» ահաբեկչական հրոսակախումբին սարսափը, իսկ Կազայի պաղեստինցիները տասնամեակներէ ի վեր կը տառապին ու կը տանջուին իսրայելեան անմարդկային վայրագութիւններէ` միշտ ալ անզէն պայքարելով այդ պետութեան զինեալ ուժերուն դէմ:

Մուսուլ

«Փուլիցըր» հեղինակաւոր մրցանակին չորս անգամ արժանացած Քարոլ Քուզի  այցելած է Մուսուլի վերջին զինուորական գործողութիւններէն փախած վիրաւոր եւ ճողոպրած մարդոց, որոնց աչքերուն, դէմքերուն արտայայտութիւններէն շատ լաւ կարելի է զգալ ՏԱՀԵՇ-ի բռնագրաւումի շրջանին ապրուած ամբողջ սարսափը եւ իրաքեան բանակի ազատագրութեան զինուորական գործողութեան տառապանքը, որոնք բառերն ու նախադասութիւնները չեն կրնար ներկայացնել:

Քարոլ Քուզիի սիրտ ճմլող 22 նկարներու  շարքը ցոյց կու տայ քաղաքայիններ, որոնք հասած են Մուսուլի Հին քաղաքին մօտ գտնուող դաշտային հիւանդանոց մը, խոյս տալէ ետք ՏԱՀԵՇ-ի դէմ մղած իրաքեան ուժերու կռիւներէն:

Փրկուածներուն մեծամասնութիւնը այժմ կը դիմագրաւէ ներքնապէս տեղահանուած անձերու ապագայի անորոշութիւնը այս ճամբարին մէջ, որ կ՛օգտագործուի իրենց սեփական երկրին մէջ տեղակայելու համար մարդիկ, որոնք պարտադրաբար լքած են  իրենց տուները:

87-ամեայ Սելմա Ապտուլլա անձկանօք կը սպասէ իր տղան, որ տարուած է հարցաքննութեան` ստուգելու համար, որ «Իսլամական պետութիւն» հրոսակախումբին անդամակցա՞ծ է, թէ՞ ոչ: Սելմա  ուրախացած է, երբ տղան ազատ արձակած են, եւ այժմ կրնան ապահով վայր մը մեկնիլ:

Քանդուած կեանքերը եւ սիրելիներու կորուստը կը յառաջացնեն զգացական վէրքեր, որոնք շատ դժուար է բուժել:

Նկարներէն մէկուն մէջ կը տեսնուի կին մը` Ալիա անունով,  գրկած է դիակը իր 12-ամեայ երեխային, որ մահացած է երկու ժամ առաջ, դաշտային հիւանդանոց ճամբուն վրայ: Ալիա ըսաւ, որ ատիկա ուտելիքի եւ ջուրի չգոյութեան հետեւանք էր, քանի որ իրենք մնացած էին Հին քաղաքին մէջ կռուող կողմերուն միջեւ:

Այսպիսի երեւոյթներու ի տես` կը մտածես, որ գաղափարական ոչ մէկ պայքար կարելի է արդարացնել, եթէ մարդիկ, մանաւանդ երեխաներ այսպիսի ճակատագիրի պիտի մատնուին:

Ամինա անունով աղջնակը գտած են իրաքեան բանակի զինուորները, որոնք անոր ճիչը լսած են փլատակներուն տակէն: Կարծած են, թէ ան օտարական է եւ հետը ռուսերէն խօսած են: Երբ աղջնակին հարցուցած են, թէ հայրն ու մայրը ուր են, Ալիա պատասխանած է.«Անոնք նահատակներ են»:

Ալիային նման բազմաթիւ երեխաներ կան, որոնք պարզ է, որ մանկութիւն պիտի չունենան եւ ամէնէն ահաւորը` ամբողջ կեանք մը պիտի ապրին իրենց հոգիներուն մէջ պահած սարսափը, որ այժմ իսկ նշմարելի է անոնց անմեղ աչքերուն մէջ:

Իրաքեան բանակի զինուոր Թրետ Սուփզի կը վերադառնայ պատերազմի ճակատէն` գրկած աղջնակ մը: Իրաքցի զինուորները զայն գտած են  մերկ, ճակատային գիծի փլատակներուն մէջ: Անոնք աղջնակը ծածկած են իրենց տրամադրութեան տակ եղող միջոցներով, անհրաժեշտ առաջին օգնութիւնները ցուցաբերած եւ փոխադրած` դաշտային հիւանդանոց, մասնագիտական խնամքի: Ի՞նչ է այս աղջնակին անունը, ի՞նչ պիտի ըլլայ անոր ճակատագիրը: Հարցումներ, որոնք, ըստ երեւոյթին, միշտ պիտի հարցուին:

Երեխաները թէեւ հասած են ապահով գօտի` դաշտային հիւանդանոց, սակայն անոնց աչքերէն շատ բաներ կարելի է կարդալ եւ հասկնալ զանոնք տանջող տառապանքը:

Իրաքցի զինուոր մը ցոյց կու տայ դէմքը «Իսլամական պետութիւն» հրոսակախումբի անդամի մը, որ անձնատուր եղած է յատուկ ուժերուն արեւմտեան Մուսուլի մէջ: Ի՞նչ կ’ըսեն այս աչքերը, որոնք նոյնպէս սարսափ մը կ՛արտացոլան…

ԻՆՉՈ՞Ւ  ԱՅՍ ԲՈԼՈՐԸ:

Կազա

Երեխաները Պատերազմէն
Աւելի Հզօր Են

«Փրկեցէք երեխաները» միջազգային կազմակերպութիւնը ամբողջ աշխարհի մէջ կը գործէ անկախ եւ անաչառ, հոն, ուր անհրաժեշտ է: «Փրկեցէք երեխաները» այժմ կ՛աշխատի Կազայի եւ Այսրյորդանանի մէջ: Որպէս համաշխարհային կազմակերպութիւն` «Փրկեցէք երեխաները» հաւասարապէս մտահոգ է Իսրայէլի երեխաներով, ինչպէս` Այսրյորդանանի եւ Կազայի, եւ կ՛աջակցի երկու ժողովուրդներուն` վերջ դնելու  վայրագութեան:

Փլատակներուն մէջ երեխաները ուրախանալու ձեւը գտած են, եւ այդ խանդավառութիւնը որքա՜ն վարակիչ պէտք է եղած ըլլայ, որ անոնց հայրն ալ,  մոռցած շուրջի աւերները, կը խաղայ անոնց հետ:

Պաղեստինցի լուսանկարիչ Իմատ Նասսար, որ արժանացած է միջազգային հեղինակաւոր մրցանակներու, կը բնակի Կազա քաղաքին մէջ, որ տարիներէ ի վեր ցնցուած է արաբներու եւ իսրայէլացիներու միջեւ ընթացող պատերազմէն:

Իմատի նկարներուն մէկ կարեւոր մասը կը վերաբերի պաղեստինցի երեխաներուն, որոնք,  ըստ լուսանկարիչին, անբախտ են` ծնած ըլլալով քաղաքի մը մէջ, ուր ամէն օր մարդիկ կը մեռնին: Եւ երեխաները իրե՛նք կրնան զոհուիլ որեւէ պահու:

Այդուհանդերձ, անկախ անկէ, թէ որքա՛ն սարսափելի է շրջապատող իրականութիւնը, երեխաները տակաւին գիտեն ինչպէս զուարճանալ եւ վայելել կեանքը:

Քանի որ երեխաները պատերազմէն աւելի հզօր են:

Իսրայէլացիները ահաւոր կերպով կ՛առեւանգեն, կը բռնաբարեն, կը չարչարեն եւ կը սպաննեն պաղեստինցի երեխաներ: Հակառակ ատոր,  սակայն, չեն յաջողած ընկճել անոնց հոգիները: Պահ մը դիտեցէք պատանիին դէմքին արտայայտութիւնը եւ կը համոզուիք:

Այո՛, երեխաները պատերազմէն հզօր են, որովհետեւ բոլոր պարագաներու եւ  մարդոց համար դժուար, անտանելի պայմաններու մէջ անոնք կը գտնեն «խաղավայր», «խաղեր»… ուրախութիւն:

Ձեր միտքէն պիտի անցնէ՞ր փլատակ այդ տան տանիքին վրայ  այդպիսի շարժումներ ընել, միասնաբար խաղալ եւ ուրախանալ:

«Փրկեցէք երեխաները» միջազգային կազմակերպութեան նման, բարեբախտաբար, կան զանազան միութիւններ եւ շարժումներ, նոյնիսկ` ծնողական միութիւններ, որոնք կը փորձեն երեխաներուն մէջ իրարու հանդէպ թշնամական վերաբերմունքը, զգացողութիւնը վերացնել:

Նկարին մէջ կը տեսնուին պաղեստինցի եւ իսրայէլացի երեխաներ, որոնք ուրախ ու խանդավառ կը մասնակցին Ծնողներու շրջանակ միութեան կազմակերպած ճամբարին: