Անդրադարձ

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Մեր ժողովուրդի իրական եւ վաւերական պատմութեան մէջ 28 մայիս 1918-ն հայութեան վերընձիւղման, անկախութեան վերատիրացման եւ արդի ու ժողովրդավար պետութեան հիմնադրութեան անվիճելի թուականն է: Վեց դար ամբողջ օտարին բռնակալ տիրապետութիւնը ո՛չ յաջողած էր իր գրաւած հողատարածքները օտարել, ո՛չ հայը պարպել իր հայկականութենէն, ո՛չ ալ ազատութեան եւ անկախութեան ձգտումը մարել անոր մէջ: Օտարը գրաւեց հայուն հողը, բայց այդ հողը մնաց...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Հայ ժողովուրդը այսօր հպարտութեամբ կը տօնէ տարեդարձը մայիս 28-ին, որ շատ աւելին է, քան անկախութեան յայտարարութիւնը կամ անոր  նախորդող ռազմաքաղաքական յաղթանակներն են, քանի որ մայիս 28-ի բազմաշերտ խորհուրդն ու դասերը իրարու շաղկապուած`  կը տարածուին ապագային մէջ եւ ներկայ օրերուն ալ  յատկապէս շեշտակի հանգամանք կը ստանան: Տարեդարձի առիթով զիրար ամբողջացնող մայիս 28-ի խորհուրդին միայն չորս երեսներու փորձենք անդրադառնալ`  խտացեալ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայկական Բարձրաւանդակին վրայ հայկական վերջին պետութիւնը` Բագրատունեաց թագաւորութիւնը, վերջ գտաւ 11-րդ դարու կէսերուն, 1045 թուականին: Բագրատունեաց թագաւորութեան տեւողութեան գոյութիւն ունէին բազմաթիւ փոքր թագաւորութիւններ, որոնցմէ ոմանք շարունակեցին գոյատեւել որոշ ժամանակ: Աւելի ուշ, Հայաստանի զանազան կողմերը, նաեւ Հայաստանի մերձակայ վայրերուն մէջ ստեղծուեցան անկախ կամ կիսանկախ այլազան պետական կազմաւորումներ` իշխանապետութիւններ եւ ինքնավար շրջաններ: Վերջինները կարելի չէ լիիրաւ հայկական պետութիւններ համարել: Բացառութիւն...

 ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հիմնադրութեան 108-ամեակն է, իսկ Հայաստանի կառավարութեան կողմէ «Միացեալ Հայաստանի աքթ»-ի ընդունման 107-ամեակն է: Հայկական պետականութեան վերականգնման տարեդարձի նշումը այս տարի կը կատարենք աշխարհաքաղաքական եւ ներազգային բաւական փխրուն պայմաններու մէջ: Աշխարհաքաղաքական առումով, կացութիւնը կը բնորոշուի պատերազմական դրութեամբ եւ ուժային բեւեռներու կողմէ վերահսկողութեան գօտիներու վերադասաւորումներու փորձերով, իսկ ներազգային, ներհայկական մակարդակի վրայ տակաւ կը յամենայ պառակտումի, երկփեղկումի եւ...

ՎԱՐԴԱՆ Բ. ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Այս տարի եւս համայն հայութեան կառոյցները, Հայ եկեղեցին, ազգային միութիւնները եւ մասնաւորաբար ՀՅԴ-ն ու ՀՄԸՄ-ը մեծ շուքով պիտի տօնեն մայիս 28-ը: Սփիւռքի կեանքին մէջ, ապրիլեան ոգեկոչումներէն ետք, մայիսեան տօնակատարութիւնները անգամ մը եւս կը նկատուին կարեւոր փուլ մը` ազգային յիշողութեան եւ ինքնութեան վերահաստատման ճամբուն վրայ: Մայիսեան ձեռնարկները եւ յատկապէս Մայիսեան փառատօնը կու գան վերակենդանացնելու մեր յիշողութիւնը եւ մեր...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 1917-ին ռուս զինուորները, Լենինի տունդարձի «հայրական» կոչին անսալով,  լքեցին ճակատն ու իրենց հայրենիք վերադարձան` պոլշեւիզմին աւետած բարիքները վայելելու հիասթափումի դատապարտուած յոյսով: Հայ կամաւորները ամբողջ արեւմտեան ճակատի երկայնքին մնացին առանձին` ընդդէմ թրքական բազմամարդ բանակին: Ստեղծուած էր վտանգաւոր կացութիւն մը եւ ճակատագրական պահ մը: Հայ ժողովուրդը յարգեց ճակատագիրի ժամադրութիւնը, եւ Հայոց ցեղասպանութեան արհաւիրքէն հազիւ 3 տարի ետք, վերապրելու իր հազարամեայ...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մայիս ամիսը գարնան ամէնէն գեղեցիկ ամիսն է գուցէ, մանաւանդ երբ ձմեռը կը փորձէ վերջնականապէս հրաժեշտ տալ իր մռայլ օրերով` 5-6 ամսուան մը բացակայութիւն արձանագրելու համար: Սակայն մայիսի գեղեցկութիւնը պէտք է փնտռել այլ տեղ, երբ բնութիւնը կանաչ կը հագուի, ծաղկած ծառերը կը թօթափեն իրենց փաթիլները` խոստում տալով բերքառատ ամրան կամ աշնան մը գալուստի: Մայիսը բնութեան վերածնունդն է: Ու...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ - Քիչ մըն ալ այս կողմ եկո՛ւր,- կ՛ըսէր ընկեր Էդիկ` ափս սեղմած զիս քիչ մը եւս աջ տանիլ փորձելով: - Այո՛, ճիշդ այստեղ պէտք է կենաս: Հիմա մէյ մը աջ, մէյ մըն ալ ձախ նայէ… Մինչ այդ  իր պնդումին եւ դասաւորումներուն քիչ մը անլրջութեամբ մօտեցած էի, կ՛ամչնայի, որ նման հանրային տեղ մը մանուկի մը նման զիս այս ու...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Մեր առօրեայ կեանքին առնչուող արտասովոր երեւոյթի մը դէմ յանդիման կը գտնուի հայ մարդը ընդհանրապէս: Երեւոյթ մը, որ խորապէս կը վերաբերի ազգային մեր պարունակին, հոգեկերտուածքին ու ապրելակերպին: Խօսքը այսօրուան մասին է, յատկապէս վերջին 6-7 տարիներուն, երբ հայոց պետական վարքագիծին մէջ մենք ականատես եղանք շրջադարձային քաղաքական պահուածքի մը, մտածելու եւ գործելու եղանակի մը, որ կարծես ազդանշան ըլլար հետագայ բախտորոշ իրադարձութիւններու:...

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Մայիս 28-ը մեր պատմութեան փառահեղ հանգրուան մը ըլլալէ անդին` ազգային վերածնունդի խորհրդանիշ է: Մայիս 28-ը միայն անցեալի փառք մը չէ, որուն մասին պէտք է խօսինք հանդիսութիւններու բեմերէն կամ դրօշներու ներքեւ: Անիկա կենդանի պատգամ մըն է` ուղղուած  հայ ժողովուրդին, յատկապէ՛ս` երիտասարդութեան  գիտակցութեան եւ պատասխանատուութեան: Մայիս 28-ի իւրաքանչիւր տարեդարձ նորոգ կերպով կը յիշեցնէ Ա. հանրապետութեան հռչակման պատմական խորհուրդը: Բայց այս...

ՍԷՐՈՒԺ ԽԱՆՃԻՀԱՆԵԱՆ Հայ ժողովուրդի նորագոյն պատմութեան մէջ 28 մայիս 1918-ը դարձաւ ոչ միայն անկախութեան հռչակման թուական մը, այլ նաեւ` ազգային վերածնունդի, պետական մտածողութեան եւ գոյատեւման խորհրդանիշ: Դարեր շարունակ պետականութենէ զրկուած, օտար լուծերու տակ ապրած, Ցեղասպանութեան եւ տեղահանութեան ահաւոր հարուածը կրած հայութիւնը 1918-ին կանգնած էր իր պատմութեան ամէնէն ճակատագրական պահերէն մէկուն դէմ յանդիման: Արեւմտեան Հայաստանը գրեթէ հայաթափուած, արեւմտահայ ժողովուրդին մեծ մասը...

Մայիս 28-ը Հայաստանի անկախ հանրապետութեան կազմաւորման տօնն է: Հայաստանի Հանրապետութիւնը հիմնուեցաւ հայ ժողովուրդին համար շատ ծանր պայմաններու տակ: Օսմանեան կայսրութեան տարածքին Հայոց ցեղասպանութենէն, ինչպէս նաեւ Ռուսիոյ մէջ պոլշեւիկեան յեղաշրջումէն ետք թրքական զօրքերը յարձակման անցան` նպատակ ունենալով գրաւել Երեւանը, Թիֆլիսը, Պաքուն եւ ամբողջացնել հայ ժողովուրդի բնաջնջման համաթուրանական ծրագիրը: Օրհասական այդ օրերուն, երբ նժարի վրայ դրուած էր հայ ժողովուրդի գոյութեան հարցը, Արամ...

ՆԵՐՍԷՍ ԱՊՐԻԼԵԱՆ Հայ ազգը իր պատմութեան զանազան փուլերուն եղած է վերապրող ժողովուրդ մը: Փաստերու լաւագոյն օրինակը կը հանդիսանայ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան կերտումը: 1915-ին սկիզբ առած Հայոց ցեղասպանութեան արհաւիրքը ծանր հետեւանքներ ունեցաւ հայ ժողովուրդին վրայ: Ապագան մութ եւ անորոշ կը թուէր, իսկ գոյութեան վտանգը օրէ օր կը սաստկանար: Չկար ելք մը, որ կրնար փրկել հայ ժողովուրդը այս ծանր կացութենէն... Մայիս 1918-ին...

Անկախութիւնը Ապագայի Երաշխիքն Է Ատրիանա Մուրատ, ՀՅԴ «Քրիստափոր» ՊՄ Անկախութիւնը մեծագոյն արժէքներէն մէկն է, որ ժողովուրդ մը կրնայ ունենալ: Անիկա կը նշանակէ` ազատութիւն, ինքնուրոյն ապրելու, որոշումներ կայացնելու եւ սեփական ճակատագիրը կերտելու իրաւունք: Անկախ պետութիւնը չ՛ենթարկուիր ուրիշ ուժերու կամքին, այլ կը ղեկավարէ իր ապագան` իր ժողովուրդի կամքով: Պատմութեան ընթացքին բազմաթիւ ազգեր պայքարած են անկախութեան համար` մեծ զոհողութիւններով եւ հերոսական կռիւներով: Առանց...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Այս օրերուն խոր ակնածանքով, յուզախառն ապրումներով եւ հոգեկան բացառիկ ներշնչումով մամուլի էջերէն հետեւեցանք Արամ Ա. վեհափառ հայրապետի Վատիկան կատարած այցելութեան եւ Լեւոն ԺԴ. պապին հետ ունեցած հանդիպման: Նաեւ ուշադրութեամբ հետեւեցանք անոր հրապարակային արտայայտութիւններուն, հանդիպումներուն եւ այն վճռորոշ պատգամներուն, որոնք կը բխին ոչ միայն Հայ եկեղեցւոյ ազգընտիր գահակալին հոգեմտաւոր խոր աշխարհէն, այլ նաեւ` ամբողջ հայ ժողովուրդի ազգային իրաւունքներու եւ...

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. Ինքնութիւն... 2. Բ.- Յ. Քիւրքճեանի սփիւռքեան ինքնութեան տեսաբանումը 1968-ին հրապարակ կու գար «Ահեկան» պարբերականին մէջ: Անիկա «Երկրորդ հաւասարում բազմաթիւ անյայտներով» վերնագրութիւնը ունէր: Զայն ներշնչողը, գուցէ փութացնողը Հայաստանի գրողներէն` Վարդգէս Պետրոսեանի մէկ գրութիւնն էր. «Հաւասարում բազմաթիւ անյայտներով», լոյս տեսած` 1968-ի «Գարուն» թիւ 3-ին մէջ (Պետրոսեան ետքը նոյն տիտղոսով հատոր մը հրատարակութեան պիտի յանձնէր: Հատորը լոյս տեսած է...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Աշխարհասփիւռ հայութիւնը ուշադիր կը հետեւի Հայաստանի խորհրդարանական ընտրութիւններու քարոզարշաւին` տեսնելու համար, թէ արդեօք վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի կուսակցութիւնը պիտի պահպանէ՞ իր մեծամասնութիւնը Ազգային ժողովին մէջ, ինչ որ իրեն կարելիութիւն պիտի տայ յաւելեալ հինգ տարիներ մնալու պաշտօնի վրայ: Այս ընտրութիւնները կրնան ունենալ երկու հիմնական հետեւանքներ: Մէկը` Հայաստանի ապագային համար, իսկ միւսը` ինքնին Փաշինեանին: 1.- Հետեւանքները Հայաստանի համար Նկատի առնելով Փաշինեանի...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Երբ գաս իմ գիրկը ու բերես համբոյրներդ սիրոյ Երփներանգ ծաղիկներ կը փռեմ ոտքերի տակ քո, Եւ կ՛անեմ քեզ այն ինչ գարունն է անում նշենուն, Փաթիլ-փաթիլ թերթերով ու ճերմակութեամբ անհուն... Ես կը բերեմ վարդերը կեանքի ու երջանկութեան, Կը զարդարեմ նորաշէն մեր յարկը նուիրական. Եւ խարոյկով, որ վառւում է սրտիս մէջ քո սիրով, Կը վառեմ մեր տան բուխերիկը հրով ջերմաթով:...

Մայրը` Կեանքի Անսպառ Աղբիւրը Եւ Անլռելի Արձագանգը Մայրերու տօնը օրացոյցին վրայ սովորական թուական մը չէ, այլ խոնարհումի պահ մը` այն էակին առջեւ, որ կեանքի առաջին արշալոյսը կը բերէ մեր հոգիներուն մէջ: Մայրը լոկ անուն չէ. ան խաղաղ նաւահանգիստ մըն է, ուր մեր յոգնած նաւերը կ՛ապաստանին կեանքի ամէնէն կատաղի փոթորիկներէն ետք: Եթէ կեանքը անապատ մըն է, մայրը հոն գտնուող մշտադալար ովասիսն...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ «Սարսափելի հողմոյ նըման ահեղագոչ սաստիկ հընչմամբ Երեւեցար ի Վերնատանն Հոգիդ դասուն երկոտասան, Որք առ ի Քէն մըկըրտեցան, որպէս զոսկի հրով մաքրեցան, Մաքրեա ի մէնջ զմէգ մեղաց եւ ըզգեցո ըզլոյս փառաց»: (Շարական) Ուոլթըրզի արուեստի թանգարան (Baltimore), W. 539, Չորս Աւետարաններ, 1262 թ., Հոգեգալստեան մանրանկար, ծաղկող` Թորոս Ռոսլին, թղթ. 379r։ Հոգեգալուստը քրիստոնէա­կան եկեղեցական հիմնարար տօներէն մին է։ Այս...