Իրի Մը Պատմութիւնը. Քշոց

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ

Գիտէ՞ք, թէ քշոցը եկեղեցական իր է:

Անցեալին, երբ քրիստոնէութիւնը հալածուեր է, քրիստոնեաները թաքնուեր են գետնադամբարաններու մէջ եւ սուրբ հաղորդութեան խորհուրդը հոն կատարեր են: Այդ ժամանակ քշոցը ծառայեր է որպէս ճանճ, միջատ քշելու միջոց: Հետագային քշոցին դերը փոխուեր է, եւ ան դարձեր է ուրախ նուագարան` սուրբ պատարագին մասնակցող դպիրներուն ձեռքին:

Մետաղեայ սկաւառակաձեւ քշոցը ամրացուած է փայտէ երկար (1,5 – 2 մ) կոթի վրայ: Սկաւառակին երկու կողմերու ծայրերուն պատկերուած են հրեշտակներ, իսկ կեդրոնը` վեցթեւեան հրեշտակներ` խորհրդանշելով քշոցին այլաբանական դերը` հրեշտակներու ներկայութիւնը սուրբ խորանին:

Քշոցին եզրերը զարդարուած են բոժոժներով, որոնք արարողութեան խորհրդաւոր պահերուն դպիրներուն կողմէ շարժուելով զուարթ հնչիւններ կ՛արձակեն` խորհրդանշելով հրեշտակներուն փառաբանութիւնը:

Քշոցը կը գործածուի յատկապէս սուրբ պատարագին ընթացքին, ան նաեւ կ՛օգտագործուի որպէս դպրաց դասի երգեցողութեան ընկերակցող գործիք` ստեղծելով յաւելեալ խորհրդաւորութիւն` որոշ կշռոյթ տալով ս. պատարագի երգեցողութեան:

Հագուստի Մը Պատմութիւնը

 «Վրէժխնդրութեան Զգեստը»

Յառաջիկայ դեկտեմբեր 9-ին Նիւ Եորքի մէջ աճուրդի պիտի դրուի արքայադուստր Տայանայի սեւ մետաքսեայ զգեստը, որ ծանօթ է «Վրէժխնդրութեան զգեստ» անուանումով:

Ոճաբան Քրիսթինա Սթամպոլեանի հագուստին արժէքը գնահատուած է 150-300 հազար տոլար: Ան Սութպիզի կողմէ նախքան աճուրդի դրուիլը պիտի ցուցադրուի Լոնտոնի, Հոնկ Քոնկի եւ Ժընեւի մէջ:

Տայանա իշխանուհին այս հագուստը կրեր էր 29 յունիս 1994-ին, Vanity Fair-ի երեկոյթին: Նոյն օրը պատկերասփիւռէն սփռուեր էր իր նախկին ամուսինին` Չարլզին հարցազրոյցը, ուր ան խոստովաներ էր ամուսնութեան ընթացքին դաւաճանութեան մասին:

Սկիզբը իշխանուհին ծրագրեր էր երեկոյթին ուրիշ հագուստ կրել, սակայն վերջին պահուն միտքը փոխեր է: Ստամպոլեանի բաց ուսերով հագուստը շուրջ 3 տարի մնացեր է զգեստապահարանին մէջ, քանի որ Տայանան զայն շատ համարձակ համարեր էր…

Vanity Fair-ի ելոյթէն ետք սեւ հագուստը յայտնի դարձաւ որպէս «Վրէժխնդրութեան զգեստ» եւ վերածուեցաւ բաժանումէն ետք ինքնավստահ հանրային կերպարի խորհրդանիշի:

1997-ին արքայադուստրը զգեստը աւելցուց 79 այլ զգեստներու ցանկին` բարեգործական աճուրդի նպատակով:

Յառաջիկայ դեկտեմբեր 9-ին Սութպիզի աճուրդէն ստացուած գումարին մէկ մասը պիտի փոխանցուի NHS Lothian Charity-ին:

6 Տարածուած Սխալ Պատկերացումներ
Մարզանքի Մասին

Երբ խօսքը մարզանքի եւ մարզուելու մասին է, բոլորը տարբեր կարծիքներ ունին: Արդիւնքը` մենք յաճախ կը լսենք հակասական յայտարարութիւններ: Ահա 6 տարածուած սխալ պատկերացումներ, որոնք վերլուծուած եւ հերքուած են:

1

Պէտք է տառապիլ, որպէսզի մարզանքը արդիւնաւէտ ըլլայ:

ՍԽԱԼ: Մարզուիլ չի նշանակեր դուն քեզի վնասել եւ ուժասպառ ըլլալ: Չափաւոր, բայց հետեւողական աշխուժութիւնը նոյնքան օգտակար է: Վնասուածքներէ խուսափելու համար կարեւոր է ականջ տալ մարմնին եւ զերծ մնալ ծայրայեղութենէ:

2

Որքան շատ քրտինք, այնքան շատ ճարպ եւ ծանրութիւն կը կորսնցնենք:

ՍԽԱԼ: Քրտինքը ջերմակարգաւորման գործընթաց է, եւ ոչ թէ ճարպի կորուստի ցուցիչ: Ֆիզիքական վարժութիւններէն ծանրութեան կորուստը հիմնականին մէջ կապուած է այրած ջերմուժերու հետ, եւ ոչ թէ քրտինքի:

3

Պարապ ստամոքսով մարզուիլը աւելի շատ ճարպ կ՛այրէ:

ՃԻՇԴ եւ ՍԽԱԼ: Այո՛, անօթի ստամոքսով մարմինը աւելի շատ կ՛օգտագործէ իր ճարպային պաշարը: Սակայն ասիկա բոլորին համար յարմար չէ: Անհրաժեշտ է ֆիզիքական լաւ վիճակ, յատկապէս սկսնակներուն համար. հետեւաբար թելադրելի է մարզումէն առաջ թեթեւ ուտել:

4

Աւելի լաւ է մարզուիլ առաւօտեան:

ՍԽԱԼ: Չկայ համընդհանուր լաւագոյն ժամանակ: Լաւագոյն ժամանակը այն է, երբ անձը հոգեպէս պատրաստ է եւ խանդավառ: Որոշ մարդիկ աւելի արդիւնաւէտ են առաւօտեան, ուրիշներ` կէսօրին կամ երեկոյեան: Կարեւորը հետեւողականութիւնն է:

5

Որովայնի վարժութիւնները կ՛օգնեն հալեցնելու որովայնի ճարպը:

ՍԽԱԼ: Նպատակային վարժութիւնները տեղային ճարպը չեն հալեցներ: Որովայնի վարժութիւնները կ՛ամրացնեն որովայնի մկանները, բայց ճարպը հալեցնելու համար անհրաժեշտ են հաւասարակշռուած սննդականոն եւ ընդհանուր ֆիզիքական աշխուժութիւն:

6

Պէտք է օրական մարզուիլ:

ՍԽԱԼ: Հանգիստը մարզանքին մաս կը կազմէ: Ան մարմնին առիթ կու տայ վերականգնելու եւ ամրապնդուելու: Շաբաթական երեքէն հինգ մարզումը աւելի քան բաւարար է: Մնացեալ օրերուն կարելի է քալել, իսկ ուժեղ ճիգ պահանջող մարզումները բաժնել շաբթուան 3 օրերուն վրայ:

Սննդագիտական – Առողջապահական

 Գիտէ՞ք, Թէ…

– Գիտնականներ կը հաստատեն, որ եփած լոլիկը շատ աւելի ազդու է քաղցկեղը կանխարգիլելու իմաստով, քան` թարմը: Թէեւ եփի պատճառով կը նուազին կարգ մը կենսանիւթերու քանակը, սակայն փոխարէնը կ՛աւելնայ լիքոփենի (լոլիկին իւրայատուկ կարմիր գոյնը պայմանաւորող նիւթ) քանակը եւ իւրացումը:

Լիքոփենը զօրաւոր հակաօքսիտան է, կը պաշտպանէ անօթները, կը պայքարի բջիջներու ծերացման դէմ, կ՛արգիլէ չարորակ ուսուցքներու յառաջացումը:

* * *

– Ամերիկացի սննդագէտներու կարծիքով, ծաղկակաղամբը այն միակ բանջարեղէնն է, որ իր մէջ կը պարունակէ մեր մարմնին անհրաժեշտ բոլոր կենսանիւթերն ու հանքայինները:

Ծաղկակաղամբը կը պաշտպանէ սրտի առողջութիւնը շնորհիւ sulforafane կոչուող նիւթին, որ կը բարելաւէ արեան ճնշումը եւ երիկամներուն աշխատանքը:

Sulforafane նաեւ կ՛օգնէ դանդաղեցնելու քաղցկեղային ուռուցքի աճը, յատկապէս ինչ կը վերաբերի կրծքագեղձի, շագանակագեղձի, հաստ աղիքի, միզապարկի, լեարդի եւ թոքի քաղցկեղներուն:

* * *

– Կծու ուտելիքներու օգտագործումը (առնուազն` շաբաթը երեք անգամ) զգալիօրէն կը պաշտպանէ քաղցկեղէ եւ սրտի հիւանդութիւններէ վաղաժամ մահանալու վտանգէն:

Օքսֆորտ համալսարանի, Հարվըրտ առողջապահական դպրոցի եւ Բժշկական գիտութիւններու չինական ակադեմիայի հետազօտողները յայտնաբերած են, որ շաբաթական 2-3 անգամ կծու ուտելիքներ օգտագործողներուն մօտ մահուան հաւանականութիւնը 14 տոկոսով նուազ է, քան` անոնց մօտ, որոնք հազուադէպօրէն կծու կ՛օգտագործեն:

Հետազօտողները ուսումնասիրած են 30 – 79 տարեկան 487 հազար չիներ: Հետազօտութեան ընթացքին բոլոր կամաւորները մանրամասնօրէն պատմած են իրենց սննդական նախընտրութիւններուն եւ ընդհանուր ինքնազգացողութեան մասին: Անոնց մօտէն հետեւած են 7 տարի, եւ այդ ընթացքին մահացած է 20.224 մարդ: Մահացածներուն մեծ մասը գրեթէ չէ օգտագործած կծու ուտելիքներ:

* * *

– Ամերիկացի գիտնականներ տարիներու վրայ երկարած հետազօտութիւններու արդիւնքներուն վրայ հիմնուելով` եկած են այն եզրակացութեան, որ հաւկիթը եւ անով պատրաստուած ուտեստները դրական մեծ ազդեցութիւն ունին ուղեղին վրայ:

Բնասպիտով, Օմեկա-3-ով, այլազան կենսանիւթերով եւ հակաօքսիտաններով հարուստ հաւկիթը կ՛օգնէ ուղեղի անօթներու առողջութեան եւ բնականաբար զայն կը պաշտպանէ կաթուածէ:

Գիտնականներուն կարծիքով, օրական մէկ հաւկիթ ուտելը 12 առ հարիւրով կը նուազեցնէ ուղեղի կաթուածի հաւանականութիւնը:

Խոհագիր

 Պապա Ղաննուժը Մատուցելու
Հետաքրքրական Տարբերակ

Բաղադրիչներ

– Պապա ղաննուժ (տունը պատրաստուած կամ շուկայէն պատրաստ գնուած)
– 1 միջակ կլոր սմբուկ (կտրատուած եւ տապկուած)
– 1 սուրճի գաւաթ կտրատուած ընկոյզ
– 1 սուրճի գաւաթ նուռի հատիկ
– 1 սուրճի գաւաթ մանրուած ազատքեղ
– Նուռի թթու` զարդարանքի համար

Պատրաստութիւն

Ներկայանալի, բաց ամանի մը մէջ տարածել պապա ղաննուժը: Աւելցնել խորանարդաձեւ կտրատուած, տապկուած սմբուկը, ապա յաջորդաբար` ընկոյզը, նուռի հատիկները եւ մանրուած ազատքեղը: Ընթացքին աղել` ըստ ճաշակի: Վերջապէս, երեսը զարդարել նուռի թթուով:

Թէեւ պապա ղաննուժը ձիթապտուղի ձէթով կը մատուցուի, սակայն այս պարագային կարելի է զանց ընել` տրուած ըլլալով, որ արդէն սմբուկը տապկուած է:

***

Շաբթուան Մտածումը

… Ցաւալին այն է, որ յատկապէս երիտասարդութեան մօտ այդ խժալուր հայերէնով խօսելը մի տեսակ շիկ է համարւում, «մոտեռն» երեւալու ամենակարեւոր յատկանիշներից մէկը:

Եկէք չմոռանանք, որ հայրենիքը նաեւ լեզուն է: Ուրեմն, սիրենք եւ յարգենք նաեւ լեզուն: Յիշենք, որ լեզուն միայն մերը եւ մեր ընտանիքինը չէ:

Լեզուն ազգային հարստութիւն է, ինչպէս հայրենի հողը, հայրենական յուշարձանները, երկրի ընդերքն ու նրա գանձերը:

Նախնիներից յաջորդներին կտակած եւ դարերում տոկոս առ տոկոս աւելացրած ու մեզ աւանդուած տոհմական ժառանգութիւն է այն:

Իւրաքանչիւրիս պարտքն է` եթէ ոչ աւելացնել, ապա չվատնել այդ ժառանգութիւնը, պահել-պահպանել եւ յանձնել գալիք սերունդներին:

ՍԻԼՎԱ ԿԱՊՈՒՏԻԿԵԱՆ