ՀՐԱՅՐ ՆԱՀԱՊԵՏԵԱՆ
Լիբանանի մէջ պանդոկիս պատշգամը նստած` կը նայիմ այս գեղեցիկ ու պատմական երկրին: Ծովուն հովը կը դիպչի դէմքիս, հեռուէն եկող քաղաքի ձայները կը խառնուին յիշատակներուս, եւ հոգիս կը լեցուի մտածումներով:
Այս պահուն կը յիշեմ սիրելի բարեկամիս մէկ պարզ, բայց խորիմաստ խօսքը.
«Հրայրը դարձեալ սկսաւ գրել»:
Այդ քանի մը բառերը կարծես արթնցուցին ներսս պահուած ձայն մը, որովհետեւ գրել` միայն բառեր շարել չէ: Գրել` յիշել է, զգալ է, սիրել է եւ հաւատալ է, որ ամէն դժուարութենէ ետք կարելի է նոր էջ մը բանալ:
Լիբանանը իմ դիմացս կանգնած է որպէս կենդանի վկայութիւն մը: Երկիր մը, որ իր պատմութեան ընթացքին անցած է բազում փորձութիւններէ, տեսած է վէրքեր եւ կորուստներ, բայց երբեք չէ կորսնցուցած իր հոգին: Լիբանանցի ժողովուրդը իր ժպիտով, իր հիւրընկալութեամբ, իր մշակոյթով եւ իր տոկունութեամբ կը փաստէ, որ ազգ մը չի կործանիր, երբ իր ժողովուրդը ունի կրկին կանգնելու կամքը:
Եւ այս զգացումը զիս անմիջապէս կը տանի դէպի Հայաստան:
Հայաստանն ալ իր հազարամեայ պատմութեան ընթացքին դիմագրաւած է փոթորիկներ, կորուստներ եւ ծանր օրեր: Բայց հայ ժողովուրդի պատմութիւնը միայն տառապանքի պատմութիւն չէ. ան նաեւ վերածնունդի պատմութիւն է: Մեր ժողովուրդը դարեր շարունակ իր հաւատքով, իր մշակոյթով եւ իր կամքով պահած է իր ինքնութիւնը:
Լիբանանը մեզի կը սորվեցնէ, որ երկիրները չեն վերակառուցուիր միայն քարերով ու շէնքերով: Անոնք կը վերականգնին, երբ ժողովուրդը կը վերագտնէ` իր արժանապատուութիւնը, իր միասնականութիւնը եւ իր ապագայի հանդէպ հաւատքը:
Նոյն հաւատքով պէտք է նայինք Հայաստանին: Մեր հայրենիքը պէտք ունի ժողովուրդի մը, որ կը ճանչնայ իր պատմութեան արժէքը, կը պահպանէ իր արմատները եւ կը հաւատայ, որ ապագան դեռ մեր ձեռքերուն մէջ է:
Ինչպէս Լիբանանը կրնայ կրկին փայլիլ եւ վերադառնալ իր նախկին փառքին` իբրեւ Միջին Արեւելքի Ֆրանսական Ռիվիերան, այնպէս ալ Հայաստանը կրնայ կրկին բարձրանալ` իբրեւ հզօր, արժանապատիւ եւ ինքնավստահ հայրենիք:
Այսօր, այս պատշգամէն, սիկառիս ծուխին մէջ խառնուած յիշատակներուս հետ, ես չեմ տեսներ միայն դժուարութիւններ: Ես կը տեսնեմ ուժ, կամք եւ վերածնունդի կարելիութիւն: Կը տեսնեմ ժողովուրդներ, որոնք կրնան իրենց ճակատագիրը կրկին կերտել, որովհետեւ ազգերը չեն չափուիր իրենց անկումներով: Ազգերը կը չափուին այն պահուն, երբ անոնք կ՛որոշեն վեր կենալ:
Լիբանանը կրնայ վերածնիլ: Հայաստանը կրնայ վերածնիլ: Իսկ հայերը, երբ իրարու կողքին կանգնին, կրնան դարձեալ կերտել նոր արշալոյս մը:
