Հայութեան Վերյառնումին Համար

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ

Քրիստոնէութեան ամէնէն հիմնական գաղափարն է յարութեան գաղափարը: Մարդկութեան տրուած Նոր ուխտը խտացած է անոր մէջ: Ո՛չ միայն Տէր Յիսուս Քրիստոսը տանջուեցաւ մեր մեղքերուն համար, մեռաւ եւ երրորդ օրը յարութիւն առաւ` ցոյց տալու համար իր աստուածային բնութիւնը, այլեւ խոստում տրուեցաւ համայն մարդկութեան` աշխարհի վախճանին յարութեան արժանացնելու: Բայց յարութեան գաղափարը միայն կրօնին մէջ չենք տեսներ: Անիկա մանաւանդ բնութեան մէջ առանցքային գաղափար մըն է. մեռնող եւ վերակենդանացող բնութիւնը: Իւրաքանչիւր տարուան գարնան հետ աւելի մեծ թափով ծաղկող բնութիւնը: Այս իմաստով զարմանալի չէ երբեք, որ քրիստոնէութիւնը Զատկուան տօնին համար օր կ՛որոշէ միշտ շարժական տոմարով գարնանային օր մը: Եւ տարուան այդ ժամանակահատուածը միշտ ալ կը յատկանշուի իր ծաղկաւէտութեամբ: Այո՛, տխրութիւնն ալ կայ, պայմանաւորուած` Աւագ ուրբաթ օրուան խորհուրդներով, բայց նաեւ այդ տխրութեան յաջորդող ուրախութիւնն ալ կայ, աւելի մեծ թափով, յաւելեալ աշխուժութեամբ կեանքի թաւալքը շարունակելու…

Կայ ծաղիկի տեսակ մը, որ տարուան այս եղանակին դաշտերը կը ծածկէ: Այդքան ալ հրապուրիչ չէ, բայց մարդոց համար անբացատրելի քաշողականութիւն մը ունի: Անունն ալ բազմիմաստ է, մէջը կայ ե՛ւ ուրախութիւն, ե՛ւ տխրութիւն: Թէ՛ կեանք, թէ՛ մահ: «Ապրիմ-մեռնիմ»: Երբ երեխայ էինք, խաղի պէս բան մըն էր մեզի համար այս ծաղիկին տերեւները փրցնելը: Երբ տերեւները վերջ գտնէին «ապրիմ»-ով, կ՛ուրախանայինք, երբ, ընդհակառակն, վերջ գտնէին «մեռնիմ»-ով, մեր ներաշխարհը տխրութիւնը կը պատէր: Ատիկա պարզապէս խաղ էր, բայց` մեր մէջ խոր հետք եւ խառն զգացումներ ձգած խաղ:

Բայց նաեւ տարուան այս եղանակին դաշտերը ծածկած «Ապրիմ-մեռնիմ»-ը չէ միայն, որ մարդոց ներաշխարհին մէջ այս հակադրութիւնը ստեղծած է ուրախութեան եւ տխրութեան միջեւ, կեանքի եւ մահուան միջեւ: Մեր մէջ հայու գիտակցութեան զարգացման առաջին օրէն իսկ մենք մեր ենթագիտակիցին մէջ յաճախ հարց տուած ենք ապրիլ ամսուան իմաստին մասին: Հարց տուած ենք, թէ ո՞վ ենք մենք, ինչո՞ւ մեր մեծ հայրերն ու մեծ մայրերը յայտնուած են այս երկրին մէջ, ո՞րն է մեր հայրենի հողը` մեր պապերուն ծննդավայրը: Եւ ահա ապրիլ ամսուան գեղեցկութիւն, ուրախութիւն առթող զգացողութեան հետ միաժամանակ, ժամանակի ընթացքին մեզմէ իւրաքանչիւրս անպայման այդ ամսուան մէջ տեսած է տխրութիւն պատճառող երեւոյթ: Մեզմէ իւրաքանչիւրիս համար այդ ամիսը խորհրդանշած է Ցեղասպանութեան սարսափներէն փրկուած մեր մեծ հօր բարի դէմքը եւ անոր աչքերուն մէջ պահուած տխրութիւնը` կեանքի տաժանքներով պատճառուած:

Այո՛, կը զգամ, քիչիկ զգացական եղաւ: Բայց շատ մարդիկ արդէն Հայոց ցեղասպանութեան 106-րդ տարելիցին առիթով տարբեր բեմահարթակներէ հռետորական շունչով քաղաքական-վերլուծական յօդուածներ պիտի գրեն կամ ալ ելոյթներ ունենան: Այս տարի սակայն տարբեր է, գոնէ ինծի համար… Որովհետեւ պատմութիւնը կրկնուեցաւ մեր հայկական Արցախի մէջ, համաթուրանականութիւնը դարձեալ իր հարուածը հասցուց հայութեան, եւ անիկա ծանր հարուած է, շա՛տ ծանր: Թափուած արիւնը տակաւին տաք է` մեր հազարաւոր մատղաշ տարիքի հերոսներուն, որոնք զոհ գացին նոյն ոսոխին, որ 106 տարի առաջ մէկուկէս միլիոնի կեանք խլած էր: Այս պատճառով ալ ես ինքզինքիս թոյլ չէի կրնար տալ այս տարի քաղաքական հռետորաբանութեամբ զբաղիլ կամ քաղաքական դասեր տալ աջ ու ձախ:

Բայց կայ կարեւոր միտք մը, որուն վրայ շեշտը պէտք է դրուի անպայման: Այդ միտքը գոյութիւն ունի այս յօդուածին սկիզբը: Մենք քրիստոնեայ ժողովուրդ ենք, եւ մեզի աւանդուած աւետարանական ճշմարտութեան յենելով` մենք երբեք պէտք չէ յուսահատինք: Յարութեան գաղափարը ինչպէս որ կը վերաբերի մարդ անհատներուն, նաեւ կը վերաբերի հաւաքական անհատականութիւններուն` ազգերուն: Եւ մենք ասկէ առաջ, պատմութեան ընթացքին, ասոր ապացոյցը տուած ենք: Որքա՛ն գերյուսահատական պահերու ականատես եղած ենք մենք մեր պատմութեան տեւողութեան, բայց ներքին ուժ, կորով ստանալով` դարձեալ մեր ճակատը բարձրացուցած ենք, դարձեալ մոխիրներէն վերյառնած ենք փիւնիկի նման: Պէտք է համոզուինք, որ այս աղէտն ալ պիտի անցնի, որպէսզի իբրեւ ազգ, իբրեւ հաւաքականութիւն մեր արժանաւոր տեղը զբաղեցնենք այս աշխարհի վրայ: Որպէսզի ապրիլը դարձնենք ոչ թէ մեռնելու, այլ վերապրելու ամիս: Ու ոչ միայն այս վերջին աղէտը անցնի, այլ նաեւ կարենանք 106 տարի առաջուան Ցեղասպանութեան հետեւանքները վերացնել: Ներքին ուժ եւ կորով պէտք է ազգային այս վերանորոգումը կատարելու համար, եւ սա երբեք անկարելի բան չէ: Մեկնելով մեր քրիստոնէական հաւատքէն` հայութեան վերյառնումը անխուսափելի է, եթէ համապատասխան ներքին կամքը կայ: Մենք` իբրեւ հայութիւն, տակաւին այս աշխարհի վրայ առաքելութիւն մը ունինք, քաղաքակրթական առաքելութիւն, եւ այս առաքելութիւնը մենք անպայմանօրէն պիտի կատարենք… Համոզուած ենք:

 

 

 

 

Like on Facebook
  •  
  •  
CATEGORIES
Share This

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )