Հայրենիքն այն օրրանն է, որտեղ իւրաքանչիւր ազգ ձեւաւորում է իր լինելիութեան եւ յարատեւման օճախը: Հայրենիքի անկախութիւնը եւ նրա անվտանգութեան ապահովումն անհրաժեշտութիւններ են, որոնց առկայութեան պարագայում երաշխաւորւում է ազգի բնականոն զարգացման եւ բարգաւաճման ուղին: Պատահական չէ, որ երկրի բանակը համարւում է պետութեան խորհրդանիշներից մէկը, քանի որ այդ կառոյցի գլխաւոր պարտականութիւնը անվտանգութեան եւ պաշտպանուածութեան ապահովումն է` հայրենիքի պաշտպանութիւնը:
Արցախում հայկական բանակի կազմաւորման օրը տօնւում է որպէս Հայրենեաց պաշտպանի օր: Այսպիսով, տօնին տրւում է աւելի համապարփակ եւ լայնամասշտաբ նշանակութիւն:
Արցախեան ազատագրական շարժման ընթացքում իւրաքանչիւր արցախցի ինչ-որ պահի ստանձնել է հայրենիքի պաշտպանի պարտականութիւն: Ինչպէս 1990-ական թուականներին, այնպէս էլ 2016թ. ապրիլին ապացուցուեց, որ ոչ միայն արցախցին, այլ աշխարհի որեւէ կէտում գտնուող իւրաքանչիւր հայ կարող է դառնալ հայրենիքի պաշտպան` հայրենիքի նկատմամբ իր նուիրումի եւ պատասխանատուութեան դրսեւորումով:
Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան` 1990-ական թուականներին հայրենիք վերադառնալու գլխաւոր առաքելութիւններից մէկը հայրենիքի պաշտպանութիւնն էր: Ոչ ոք չի կարող ժխտել Դաշնակցութեան դերը արցախեան ազատագրական պայքարի առաջին իսկ օրերից` պաշտպանական ջոկատների եւ Արցախի բանակի ստեղծման ասպարէզում:
Արցախեան ազատագրական պայքարի նախնական փուլում, երբ քննարկւում էր զինուած ջոկատների ձեւաւորման հարցը, Դաշնակցութեան ընդդիմախօսները, հայկական կողմի սահմանափակ հնարաւորութիւնները հաշուի առնելով, պնդում էին, որ ուղղակի առճակատումից խուսափելու համար պէտք է շեշտը դնել քաղաքական փոխյարաբերութիւնների միջոցով անվտանգութեան ապահովման վրայ: Ժամանակն ապացուցեց այդ մօտեցման ոչ իրաւացիութիւնը: Մէկ անգամ եւս ապացուցուեց այն անժխտելի ճշմարտութիւնը, որ ամենալաւ պաշտպանուածութիւնը պատերազմին նախապատրաստուելն է:
Այսօր մեր հայրենիքի ու պետութեան պաշտպանուածութիւնը չի սահմանափակւում միայն բանակի մարտունակութեամբ եւ սպառազինութեամբ: Պաշտպանուածութեանը սպառնացող վտանգներն այս օրերին աւելի շատ կենտրոնացած են ազգային հոգեմտաւոր արժէքների ձեւախեղման եւ նրանց նկատմամբ ոտնձգութիւնների տեսքով:
Հայրենիքի պաշտպանի այս տօնին «ազգ-բանակ» գաղափարախօսութեամբ տոգորուած` եկէք մէկ անգամ եւս ամրապնդենք իւրաքանչիւրիս ուխտը հայրենիքի եւ նրա պաշտպանութեան նկատմամբ:
