ԱՆԺԵԼ ՄԻՍԻՍԵԱՆ
Աշխատանքը մարդկային այն գործունէութիւնն է, որ կը ստեղծէ բարիք, այսինքն` այնպիսի արդիւնք, որով կը պայմանաւորուի ընկերային կեանքի յառաջդիմութիւնը:
Աշխատանքի դերը, քաղաքակրթութեան զարգացման առումով, այնքան մեծ եղած է, որ գիտնականներ մղուած են մտածելու, որ` բնութիւնը ինքնաբերաբար եղափոխած է անասուններու թէ մարդոց մարմինները` զանոնք պատշաճեցնելով տարբեր տեսակի աշխատանքներու: Անվերապահօրէն կրնանք ըսել, որ աշխատանքը սրբազան գործունէութիւն մըն է, ու անոր ստեղծած արդիւնքը իբրեւ բարիք կը բաշխուի աշխատողին անմիջական թէ լայն շրջապատին: Չկայ բարօրութիւն` առանց աշխատանքի, չկայ յառաջդիմութիւն` առանց աշխատանքի, չկայ զարգացում ու քաղաքակրթութիւն` առանց աշխատանքի: Պատահական չէ, որ մեր ժողովուրդը, նաեւ` այլ ժողովուրդներ, ստեղծած են բազմաթիւ առած-ասացուածքներ, որոնց մէջ կը փառաբանուի աշխատանքը: Ամէն աշխատանք արդար է, որ վարձատրուի: Հին դարերէն ի վեր վարձատրութեան տարբեր ձեւեր գոյութիւն ունեցած են: Այսօր մեծ մասամբ վարձատրութիւնը կը կատարուի դրամի միջոցով:
Բայց… երբ պահ մը դիտենք մեզ շրջապատող կեանքը, կը նկատենք, թէ որքա՜ն մարդիկ նուիրուած են կամաւոր աշխատանքներու. ի՞նչ բան կը մղէ զիրենք այդպէս ընելու. ես պիտի ըսեմ` խիղճը, այն խիղճը, որ մարդը կը բարձրացնէ դէպի Աստուած: Իսկապէս որ մարդ կը փորձէ սրբել արցունքները իրեն նմանող այլ մարդոց, երբ կը փորձէ կարիքաւորին միջոցներ հայթայթել, երբ նեցուկ կը կանգնի անկարին, ու ասիկա` առանց որեւէ ակնկալութեան, իր սրտի աղբիւրները շռայլօրէն բանալով այլոց վրայ, անոր միջոցով Աստուած է, որ կը գործէ: Կամաւոր աշխատողը տեսակ մը սուրբ մըն է, որ ի շարժ կը դնէ իր մէջ եղած գութի ու կարեկցանքի լծակները` թեթեւցնելու համար ընկերային դժբախտութիւնները:
Ինծի համար կամաւոր աշխատանքի ազնուագոյն ներկայացուցիչը Մայր Թերեզան էր, որ կը մնայ բոլոր ժամանակներու գերագոյն մայրը դժբախտներուն: Անոր կեանքը օրինակ պէտք է ծառայէ աշխարհի բոլոր մարդոց, որոնք իրենց փքուն ինքնագոհութեան մէջ ի վիճակի չեն տեսնելու զիրենք շրջապատող ընկերութեան դժուարութիւնները: Ի՞նչ կը մնայ մարդուն այս կեանքէն. յիշեցէք գոհունակ ժպիտը Մայր Թերեզային, որ կը ծաղկէր կնճիռներով անոր պատուած դէմքին վրայ: Բարութիւն յորդող սրտի մը աղբիւրներն կ՛ուրուագծուէր այդ ժպիտը, ու ա՛յն միայն մնաց այսօր, իր մահէն ետք:
Հայ իրականութիւնը եւս ունեցած է իր ազնուազարմ զաւակները, որոնք ի տես իրենց ժողովուրդի կեանքի դժուար պայմաններուն, յատկապէս` վերջին հարիւր տարիներու ընթացքին, ստեղծած են տարբեր բարեսիրական միութիւններ: Այդ միութիւններէն մէկն է ՀՕՄ-ը, որ իր մասնաճիւղերը ունի աշխարհի բոլոր հայահոծ համայնքներուն մէջ: Անիկա իր գործունէութիւնը կը ծաւալէ մասնաւորաբար կամաւոր հիմունքներով աշխատող կիներու շնորհիւ: Ամէն տեղ են անոնք, հոն, ուր կարիք կայ, իսկ մարդկային կարիքները անսահման են:
ՀՕՄ-ի աշխատանքային ծիրը ընդլայնեցաւ, երբ Հայաստանը թօթափեց համայնավարութեան լուծը եւ դարձաւ անկախ: Այսօր ՀՕՄ-ը իր լայն գործունէութիւնը կը ծաւալէ նաեւ հայրենիքի մէջ, ուր ընկերային դժուարութիւնները կը մնան լուծելի առաջնահերթ հարց:
Տարիներ առաջ, երբ հայրենի իշխանութիւնները արգելք դրին ՀՕՄ-ի գործունէութեան վրայ, փականք դրուեցաւ նաեւ անոր պահեստներուն: Այդ օրերուն ՀՕՄ-ի Հայաստանի մասնաճիւղի ատենապետն էր գրող, մտաւորական, ազնուական հայուհի մը` Ալվարդ Պետրոսեանը: Այդ շիտակ, համարձակ ու կորովի կինը, երբ առտուն եկաւ իր աշխատատեղին ու կարմիր մոմով փակուած գտաւ պահեստանոցը, առանց այլեւայլի` կոտրեց փականը ու անխափան շարունակեց իր ազգանուէր աշխատանքը: Ծով թշուառութիւն, ու անոր դիմաց` փակ պահեստանոց…
Բարեբախտաբար այսօր փոխուած են ժամանակները, եւ որեւէ արգելք չկայ ընկերային ծառայութիւններու առջեւ:
ՀՕՄ-ը Լիբանանի մէջ ունի տեղայնացած անուն` ԼՕԽ, որուն դարմանատունը ամէնէն հայահոծ շրջանի մը մէջ բարիք կը սփռէ անխտիր շրջապատի ամբողջ բնակչութեան: ԼՕԽ-ի մասնաճիւղերը կ՛ընդգրկեն Լիբանանի բոլոր հայաբնակ շրջանները, ու կամաւոր կիները մեղուաջան աշխատանքի լծուած են, որպէսզի իրագործեն ՀՕՄ-ին առաքելութիւնը: Անոնք կը վարձատրուին այնքանով որքանով որ կը ծառայեն ու բարիք կը սփռեն, բանաստեղծը կ՛ըսէ.
«Ի՞նչ մնաց, կեանքին ինծի ի՞նչ մնաց,
Ինչ որ տուի ուրիշին, տարօրինակ, ա՛յն միայն,
Խանդաղատանք մը ծածուկ, օրհնութիւններ անիմաց,
Երբեմն հատնումը սրտիս ու մերթ արցունք մը անձայն»:
