Մեր Կորուստները. Մահացաւ Սփիւռքահայ Գրող Խոսրով Ասոյեան

3 մարտ 2022-ին, Միացեալ Նահանգներու մէջ մահացաւ սփիւռքահայ գրականութեան մէջ շուրջ յիսուն տարուան բանաստեղծական վաստակ ունեցող, հանրային եւ մանկավարժական գործունէութիւն ծաւալած Խոսրով Ասոյեան:

Ան որ առաջին գործերը հրատարակուած են Պէյրութ, Լիբանան` «Կէտեր» (1971) եւ «Արեւագալ» (1973) խորագիրի տակ, ապա «Բագին» ամսագիրի մէջ բանաստեղծութիւններու շարք մը լոյս կը տեսնէ 1978-79 տարիներուն, երբ կարճ շրջան մը մաս կը կազմէ ամսաթերթի խմբագրութեան: Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի յաջորդող տարիներուն կը մեկնի Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա` զբաղելով ուսուցչութեամբ: 1992-ին Միացեալ Նահանգներու մէջ լոյս կը տեսնէ անոր «Վեր-ա-դարձ» հատորը, որ վերադարձ մըն է բանաստեղծութեան, եւ որ սկիզբը կը դառնայ գործերու շարքի մը, որոնց կիզակէտը սփիւռքահայ մարդու տագնապներն են` իր անցեալին, Ցեղասպանութեան աղէտին, ծննդավայրի կորուստին, յարափոփոխ շրջապատին, յա՛տկապէս` արցախեան ազատամարտին վերաբերող: «Ձայնը» (2004), «Հազրոն» (2005), «Անաւարտ պատարագ» (2005) եւ «Կանչը» (2011) գործերուն մէջ Ասոյեան անդրադարձ կը կատարէ հաւաքական եւ անձնական տագնապներուն ու փորձառութեան: Ստորեւ` Խոսրով Ասոյեանէն բանաստեղծութիւն մը:

Բագին

Վանի կողերը
կ՛այրին,

ատրուշաններ
խողազուրկ
յոգնած,

կ՛որոնեն կանչը
կոչնակներուն.

կռունկներ
կտուցներով
կարմրաթաթախ
կարկամ
կ՛ողբան,

բերդաքարեր
մորթիներով
բեռնաւորուած
պղծուած
անտուն,

մայրավանքեր
խոշտանգուող
տառապող
ամէն օր,

Արեւագալի
շողերուն հետ
շողերուն պէս
կը դողան,

մեղեդիներ
շրթներով
շնչաթաղ
շնչահեղծ

«Տէ՛ր, ողորմեա՛…»
կը մուրան,

Նարեկի
էջերէն
թաց
տողերէն
խոնաւ
մոռցուող,

Խորանին վրայ
արիւնլուայ
բռնաբարուող…

Հացեկացի
կողերը լքուած
մամռապատ,

հառաչանքով
աղերսանքով
բեռնաւոր կ՛ողբան,

Մաշտոցի Սուրբ
տառերը
որբ,

Ժամանակի
որոգայթին դէմ պայքարող,
բառերուն պէս
բառերուն հետ
հնչիւններուն

կը պղծուին
կը կորսուին
ամէն օր,

էջերուն պէս
կողերուն
մգլոտած
մսող…

Ծիածանի
օրերը
կը խախտին,

կը մերժուի
խորհուրդը
գոյներուն,

կը բոսորանայ
երկնակամարը,

կը մթնի,

կը փշրուի
համակարգը,

կ՛օտարանայ
համանուագը…

ԽՈՍՐՈՎ ԱՍՈՅԵԱՆ

ԿԱՆՉԸ, 2011