ՎԱՀԱԳՆ ՀԱՇԷՕԼԵԱՆ
Կեանքի մէջ կան որոշ փորձառութիւններ, որոնք չեն սահմանափակուիր իրենց նպատակով: Դէպի Արարատ ուղղուած իմ ճամբաս այդպիսին էր: Անիկա ինծի համար ինքնութեան եւ պահանջատիրութեան ուղեւորութիւն մըն էր:
Արարատին առաջին անգամ մօտենալու պահուն զգացի, որ իմ առջեւս պարզապէս լեռ մը չէր: Կարծես իմ ժողովուրդիս պատմութիւնը կանգնած էր դիմացս: Այնքան ծանօթ էր, հարազատ, բայց միեւնոյն ատեն միշտ անհասանելի եղած էր մինչեւ այն առաջին վայրկեանները, երբ վերջապէս կը գտնուէի անոր լանջերուն:
Ես լեռնագնաց չեմ: Աշխարհի լեռներուն գագաթները նուաճելու փափաք մը չունէի: Իմ նպատակս միայն Արարատն էր, որ ինծի համար աւելի քան լեռ մըն է, անիկա իմ անցեալիս, իմ ժողովուրդիս յիշողութեան եւ իմ ինքնութեանս մէկ մասն է: Անոր մէջ կայ մեր ժողովուրդին ապրած ամբողջ պատմութիւնը` մեր կորուստները, մեր յոյսերը եւ մեր պայքարը: Այդ պատճառով էր, որ ուզեցի բարձրանալ Արարատ. ոչ թէ լեռ մը նուաճելու, այլ իմ պատմութեանս ու արմատներուս աւելի մօտ զգալու համար:
Արարատ բարձրանալը ինծի համար դարձաւ իւրայատուկ փորձառութիւն: Իւրաքանչիւր քայլի կը զգայի, թէ որքա՛ն խոր են մեր արմատները: Անոր վրայ կանգնած` ես ոչ միայն իմ ժողովուրդիս վերապրումին վկան էի, այլ նաեւ` այն իրողութեան, թէ մենք ինչպէ՛ս կը շարունակենք ապրիլ, աճիլ ու ծաղկիլ որպէս ժողովուրդ: Ես մէկ մասն էի այն պահանջատէր երիտասարդութեան, որ աշխարհին յիշեցուց, թէ այս լեռը իր ժողովուրդին կը պատկանի` հոն բարձրացնելով այն դրօշները, զորս ստիպուած էին իրենց հետ գաղտնի կերպով բարձրացնել: Դրօշներ, որոնք կը ներկայացնեն իրենց ինքնութիւնը, իրենց պատկանելիութիւնը եւ կ՛արտացոլացնեն իրենց պայքարի ոգին եւ պատրաստակամութիւնը:
Դժբախտաբար ներկայիս Արարատը մեր յիշողութենէն ջնջելու փորձեր կը կատարուին` տրուած ըլլալով, որ ան հայ ժողովուրդի ինքնութեան, պահանջատիրութեան եւ պատմական ժառանգութեան ամէնէն հզօր խորհրդանիշներէն մէկն է: Հետեւաբար Արարատ բարձրանալը մեր պատասխանն է բոլոր անոնց, որոնք կը փորձեն պոկել պատմական Հայաստանի խորհրդանիշը մեր յիշողութենէն: Անիկա մեր դիմադրութիւնն է` պատմական անարդարութիւնները բնականոնացնելու դէմ:
Արարատի ուղեւորութիւնը վերջացաւ լերան վրայ, բայց անոր պատգամը կը շարունակուի իբրեւ դիմադրութիւն` պատմական յիշողութեան ջնջումին եւ ինքնութեան նահանջին դէմ: Որքան ալ փորձեն ջնջել մեր պատմական յիշողութիւնը, որքան ալ փորձեն մոռացութեան դատապարտել մեր արմատները, իրողութիւնը անփոփոխ կը մնայ:
