Հայ Կերպարուեստը Իր Արժանի Գնահատականը Կը Ստանայ Մոնաքոյի Մէջ

«Նոազ Արք»-ը կը ստանայ մրցանակը

Անցնող դարու սկիզբին հայրենիք ներգաղթելէ առաջ Երուանդ Քոչար հաւասարապէս կը ցուցադրուէր  Փապլօ Փիքասոյի, Ֆեռնան Լըժէի եւ կամ Խուան Միրոյի կողքին եւ կ՛արժանանար համահաւասար եւ երբեմն նաեւ աւելի բարձր գնահատանքներու: Այդ կը վկայէ նաեւ ֆրանսացի յայտնի արուեստաբան Վլատիմիր Ժորժի գրած գրքոյկը Երուանդ Քոչարի մասին: Ան թէ՛ ստեղծագործական նորարարութեամբ կը նպաստէր խորանարդապաշտական դպրոցին կազմաւորման ու զարգացման եւ թէ՛ կը ստեղծէր կերպարուեստի նոր տեսակ մը` peinture dans l՛espace (գեղանկարչութիւն տարածութեան մէջ): Այսօր Փարիզի ժամանակակից կերպարուեստի հիմնարկը` «Սանթր տը Պոպուրկ» հպարտօրէն կը ցուցադրէ քանի մը նմուշ Եր. Քոչարի ստեղծագործութիւններէն: Անոր հայրենիք վերադարձը (պատմութիւնը գիտենք) զինք մոռցնել տուաւ Փարիզի եւ առհասարակ Եւրոպայի մէջ:

Անկիւն Մը «Բարձր Արուեստ»ի Տաղաւարէն

Այսօր, շնորհիւ «Բարձր արուեստ» հայրենի ցուցասրահի տնօրէնութեան, Երուանդ Քոչարի արուեստը կը վերադառնայ Եւրոպա եւ կը սկսի վերանուաճել իր համաեւրոպական փառքը:

Այսպէս. բարձր վարկի տիրացած «ArtMonaco’12-»ի  այս տարուան միջազգային ժամանակակից կերպարուեստի ցուցահանդէսին մասնակցած էին աւելի քան հարիւր ցուցասրահներ (եկած` աշխարհի հինգ ցամաքամասերէն): Անոնք ցուցադրեցին շուրջ չորս հազար արուեստի ընտրուած գործեր, որոնց մէջ քիչ չէին քսաներորդ դարու ամէնէն հռչակաւորներէն շատեր` սկսեալ Փապլօ Փիքասոյէն մինչեւ Անտի Ուորհոլ եւ Ռոյ Լիխթշթէյն: Ցուցահանդէսին որակը ապահովուած էր նաեւ միջազգային ճանաչում ստացած ժամանակակից ու նոյնիսկ արտակեդրոն արտայայտչաձեւերով արտայայտուող բազմաթիւ կերպարուեստագէտներով, ինչպէս` Ռոպերթ Ինտիանա, Էյթ Հարինկ, Ֆիլիփ Փասթէօր, Ժան Տեսմարէ, Փաթրիս Ռակուա, Իտան Զարեսքի, եւ այլն:

Ինչպէս ամէն տարի, այս տարի եւս մրցանակներ շնորհուեցան արժանաւոր ցուցասրահներուն, որոնք իբրեւ prix d՛excellence ունին համահաւասար նշանակութիւն եւ արժէք: Այսպէս`

Մրցանակները

ա.- Prix d’excellence – Coup de cœur public: Ընտրուեցաւ այցելու արուեստասէրներու քուէարկութեամբ եւ շնորհուեցաւ «Klous Steimmets Contemporary» ցուցասրահին (Քոսթա Ռիքա) «The big foot project» քանդակներու շարքին համար, որուն հեղինակն է Իտատ Զարեսքի:

բ.- Prix d’excellence – Coup de cœur, invité spécial: Նշանակուեցաւ ցուցահանդէսի ընդհանուր տնօրէնին կողմէ եւ շնորհուեցաւ «Baxter Contemporary» ցուցասրահին (Անգլիա) Զհաօ Քայլինի «Chinese lady in red» գեղանկարին համար:

գ.- Prix d’excellence – Nouvelle dimension: Ընտրուեցաւ «ArtMonaco’12»-ի կազմակերպիչներուն եւ տնօրէնութեան կողմէ եւ շնորհուեցաւ «Noah’s Ark» ցուցասրահին (Լիբանան) իր ցուցադրած (absurd surrealism) դպրոցին պատկանող գեղանկարիչներու` Վահրամ Դաւթեանի, Եուրի Ցեւեթայեւի եւ Ռուբէն Աբովեանի ստեղծագործութիւններուն համար:

Իսկ ստորեւ շնորհուած բոլոր մրցանակները փակ քուէարկութեամբ որոշուեցան յատուկ դատական կազմի մը կողմէ.

1. Թանիա Պաքսթըր (Անգլիա)

2. Ռեպեքա Ակոսթա (Ֆրանսա)

3. Ռաֆայէլ Ռակասսի (Զուիցերիա)

4. Մովսէս Հերկելեան (Լիբանան)

5. Ժէոնեսքօ Ռոտրիկեզ (Մոնաքօ)

դ.- Prix d՛excellence – Qualité artistique: Շնորհուեցաւ «Galerie Ferrero» ցուցասրահին (Ֆրանսա)` իր ցուցադրած Քէյթ Հարինկի Ինտիանայի «Post moderne» ստեղծագործութիւններուն համար:

«Արթ Մոնաքօ 12» Որմազդը որուն վրայ տպուած է Քոչարի գործը

ե.- Prix d՛excellence – Baroque: Շնորհուեցաւ «Բարձր արուեստ» ցուցասրահին (Հայաստան)` Երուանդ Քոչարի «Peinture dans l’Espace» ստեղծագործութեան համար, իբրեւ «ArtMonaco’12»-ի ցուցադրուած լաւագոյն ստեղծագործութիւնը:

զ.- Prix d’excellence – Emotion: Շնորհուեցաւ «Cham’art contemporain» ցուցասրահին (Թայլանտ) իր ցուցադրած «Moines bouddhister» ծայրայեղօրէն իրապաշտական ստեղծագործութեան համար, որ իրագործուած էր պուտտայական հոգեւոր հայրերու կողմէ:

է.- Prix d’excellence – Eqologique: Շնորհուեցաւ «The drang gallery» ցուցասրահին (Անգլիա), Ալէյսթեր Կիպսընի կերպընկալէ եւ այլ նիւթերէ բաղկացած ստեղծագործութիւններուն համար:

Այսպէս, երկու հայկական ցուցասրահներ արժանացած են մրցանակի:

Անկիւն մը «Նոազ Արք»ի տաղաւարէն

Առաջինը` «Նոազ արք» ցուցասրահը, որ երրորդ անգամ ըլլալով կը մասնակցէր Մոնաքոյի մէջ կազմակերպուող միջազգային ցուցահանդէսին, ներկայացնելով հետեւեալ  գեղանկարիչներու` Եուրոզի, Վահրամ Դաւթեանի, Եուրի Ցւեթայեւի, Ռուբէն Աբովեանի, Սուրէն Ոսկանեանի, Էդիկ Բերդեանի, Արթըր Ք.ի եւ Պերճ Չաքըճեանի երեսունէ աւելի ստեղծագործութիւնները: «Նոազ արք»-ը, որ միշտ հետաքրքրութիւն ստեղծած է առաւելաբար «անհեթեթ գերիրապաշտ»  արուեստ ցուցադրելով, այս տարի արժանացաւ «Արուեստի նոր տարածականութիւն» մրցանակին, յատկապէս` Վահրամ Դաւթեանի ստեղծագործութիւններուն համար:

Իսկ երկրորդը հայրենի «Բարձր արուեստ» ցուցասրահն էր, որուն  տէր եւ տնօրէն Սարգիս Գրիգորեանը ջանք չէր խնայած հայ կերպարուեստը արժանի մակարդակով ներկայացնելու միջազգային գեղարուեստասէր հանրութեան: «Բարձր արուեստ»-ին տրամադրուած էր կեդրոնական եւ ընդարձակ տարածք: Այնտեղ ներկայացուած էին հայ մեծագոյն եւ արժանաւոր կերպարուեստագէտներէն բարձրորակ նմուշներ, ինչպէս` Յովհաննէս Այվազովսկիի, Երուանդ Քոչարի, Մարտիրոս Սարեանի, Սերգէյ Փարաջանովի, Աշոտ Յովհաննիսեանի, Գայեանէ Խաչատուրեանի, Վարուժան Վարդանեանի, Սէյրան Խաթլամաջեանի, Այվազ Աւոյեանի, Հենրիկ Էլիբեկեանի եւ այլոց ստեղծագործութիւնները: Բնաւ պատահական չէր, որ «Բարձր արուեստ» կ՛արժանանար միջազգային գնահատանքի, յատկապէս` Երուանդ Քոչարի ստեղծագործութեան համար: Ահաւասիկ հայկական ցուցասրահ մը, որ դուրս կու գայ զուտ առեւտրական մտահոգութիւններէ եւ շեշտը կը դնէ առհասարակ հայ կերպարուեստի միջազգայնօրէն արժեւորման եւ գնահատման վրայ: Անոր տէր եւ տնօրէն Սարգիս Գրիգորեան  կը հաւատայ, որ հայ ազգային կերպարուեստի զարգացումն ու տարածումը մեծապէս կը նպաստեն նաեւ հայրենի տնտեսութեան, եւ կը բարձրացնեն Հայաստանի պետութեան վարկն ու դերը միջազգային բեմերու վրայ:

Ցուցահանդէսէն տեսարան մը

“ArtMonaco’12”-ի առիթով “La Gazette des Arts” երկլեզու (ֆրանսերէն եւ անգլերէն) արուեստի մեծազդեցիկ պարբերականը յատուկ թիւ մը կը հրատարակէր, որուն մէջ երեք էջ նուիրուած էր «Բարձր արուեստ»-ին եւ վեց էջ` «Նոազ արք»-ին: Առաջին էջերուն վրայ տարածուած իշխան Ալպերթի հետ կայացած հարցազրոյցէն, կը պարզուի, թէ Մոնաքոյի իշխանը ոչ միայն լուրջ արուեստասէր մըն է եւ կը շեշտէ կարեւորութիւնը կերպարուեստի դերին երկրի զարգացման մէջ, այլ նաեւ մօտէն կը հետեւի «Կրիմալտի Ֆորիւմ»-ի մէջ կայացած միջազգային ձեռնարկներուն: Ֆեռնանտօ Պոթերոյի եւ Ֆիլիփ Փասթէօրի հետ կայացած հարցազրոյցներէն ետք հրատարակուած է տոքթ. Մովսէս Հերկելեանի յօդուածը` նուիրուած ժամանակակից կերպարուեստի շարժումներուն եւ ուղղութիւններուն: Իսկ ետեւի կողքին վրայ տպուած է Եր. Քոչարի մրցանակակիր «Գեղանկարչութիւն` տարածութեան մէջ» ստեղծագործութիւնը` իբրեւ  “ArtMonaco’12”-ի խորհրդանշան:

Այս տարի հայկական կերպարուեստը Մոնաքոյի մէջ իր արժանի գնահատականը ստացաւ շնորհիւ երկու հայկական ցուցասրահներու, ի մասնաւորի` Երուանդ Քոչարի եւ Վահրամ Դաւթեանի ստեղծագործութիւններուն:

Մուտքը

 

Share This Article
CATEGORIES