Տիկին Մակի Ոսկիանեան
Տէր եւ տիկին Վարանդ եւ Սիլվա Ոսկիանեան եւ զաւակունք
Տիար Գառնիկ Ոսկիանեան
Տէր եւ տիկին Սեւակ եւ Լիզա Ոսկիանեան եւ զաւակունք
Տէր եւ տիկին Շահան եւ Մարիա Ոսկիանեան եւ զաւակունք
Տիկին Նայիրի Քէշիշեան եւ զաւակունք
Տիկին Ռուբինա Զատըրճեան եւ զաւակունք
Ոսկիանեան եւ Արմուտեան ընտանիքներ
Նահապետեան եւ Գըլընճեան ընտանիքներ
Քէշիշեան եւ Զատըրճեան ընտանիքներ
եւ համայն ազգականներ կը գուժեն իրենց ամուսնոյն, հօր, մեծ հօր, եղբօր եւ հարազատին`

ՌՈՍՏՈՄ ՈՍԿԻԱՆԵԱՆԻ
(Ծնեալ` 1945-ին)

մահը, որ պատահեցաւ չորեքշաբթի, 21 հոկտեմբեր 2026-ին:

Յուղարկաւորութեան պաշտամունքը պիտի կատարուի վաղը` կիրակի, 25 հոկտեմբերին, կէսօրէ ետք ժամը 1:00-ին, Նոր Մարաշի Հայ աւետարանական եկեղեցւոյ մէջ, ուրկէ հանգուցեալին մարմինը պիտի փոխադրուի Պուրճ Համուտի Հայ աւետարանական գերեզմանատունը:

Ներկայս ընդունիլ իբրեւ մահազդ:

Ցաւակցութիւնները կ՛ընունուին նախքան եւ յետ թաղման արարողութեան, եկեղեցւոյ սրահին մէջ, կէսօրէ առաջ ժամը 11:00-էն մինչեւ երեկոյեան ժամը 6:00:

————————————–

Կ՛ՈՒԶՈՒԻ

Bijouterie Garo կարիքը ունի վարպետ ադամանդաշարի մը, կիսաժամ աշխատանք: Վճարումը` ամսական կամ քարի գլուխ: Դիմել` հեռ. 03-207772 կամ 01-266514:

————————————–

ԿԸ ՆՈՒԻՐԵՆ

Ազունիէի Հայ ազգային բուժարանին եղած են հետեւեալ նուիրատուութիւնները`
Սարգիս Լուսարարեանի մահուան առիթով.

– Պրն. Հրաչ Եարտըմեան 100$
– Տէր եւ տիկին Սամուէլ եւ Հուրի Մարկոսեան 30$
– Տէր եւ տիկին Րաֆֆի Խզարճեան 100$
– Վեր. եւ տիկին Նշան Պագալեան 100$
– Բուժարանի Պուրճ Համուտի գրասենեակի պաշտօնէութիւն 50$
– Տէր եւ տիկին Վարդան Օսմանեան 50$
– Պրն. Վաչէ Չիլաբուշեան 100$
– Տէր եւ տիկին Շահէ Չաղլասեան 100$
– Տէր եւ տիկին Վարդան Խզարճեան 50$
– Տիկին Սօսի Ղազար 50$
– Տէր եւ տիկին Էլիաս եւ Ռիթա Խուէյրի 100$
– Ռապիհ Պըրպերի 30$
– Տէր եւ տիկին Սեդրակ Խզարճեան 50$
– Պրն. Յարութ Սուսանի 50$
– Տէր եւ տիկին Սահակ Խզարճեան 100$
– Տէր եւ տիկին Արա եւ Նաթալի Առաքելեան 200$
– Տէր եւ տիկին Վահէ եւ Լուսի Սէրայտարեան 200$
– Տէր եւ տիկին Յարութիւն Մարտիրոսեան 50$
– Տէր եւ տիկին Յակոբ Լատոյեան 100$
– Տէր եւ տիկին Արծիւ Տէր Խաչատուրեան 100$
– Անթուան Եազիճի 5$
– Պրն. Էթիեն Մկրտիչեան 100$
– Տէր եւ տիկին Սարօ եւ Լիզա Մագտէսեան 30$
– Ազգային մը 100$
– Տէր եւ տիկին տոքթ. Իշխան Եղիայեան 50$
– Լուսարարեան ընտանիք 1000$
– Տէր եւ տիկին Խաչիկ Քէօսէեան 100$

Կանխայայտ շնորհակալութիւն

ԽՆԱՄԱԿԱԼՈՒԹԻՒՆ ԵՒ ՏՆՕՐԷՆՈՒԹԻՒՆ`
ԱԶՈՒՆԻԷԻ ՀԱՅ ԱԶԳԱՅԻՆ ԲՈՒԺԱՐԱՆԻ

————————————–

ՀՅԴ «ՀՐԱՅՐ ՄԱՐՈՒԽԵԱՆ» ԿՈՄԻՏԷ

ԳՐԱՒՈՒԱԾ ՕՐ

6 ՓԵՏՐՈՒԱՐ 2027

Մանր կերպընկալները` մայքրօփլասթիքները, կը գտնուին ամէն տեղ. ովկիանոսներուն մէջ, հողին մէջ եւ նոյնիսկ մեր շնչած օդին մէջ: Եւ որովհետեւ անոնք շատ մանր են, անոնցմէ ձերբազատիլը շատ դժուար է: 18 տարեկան Արիա Սաթիշ խելացի ձեւ մը գտած է մօտենալու համար այս հարցին: Ան շինած է Էքօ Փըրճ` բոյսի հիմամբ շինուած կերպընկալ մը, որ բնականօրէն կը փճանայ` օգնելով նաեւ միջավայրին մէջ գտնուած մայքրօփլասթիքներն ալ փճացնելու:

Իրլանտայի մէջ բնակող այս պարմանուհին սկսաւ մայքրօփլասթիքներով հետաքրքրուիլ 2024-ին: Ազգային գիտութեան մրցումի մը համար ան շինեց ջուրին որակը չափող մեքենայ մը: Անոր մեքենան կրնար գտնել ջուրին մէջի մայքրօփլասթիքները: Սակայն այս մեքենան չէր կրնար մայքրօփլասթիքները հաւաքել:

Արիա մտադիր էր այս հարցը լուծելու: Ան սկսաւ աշխատիլ Էքօ Փըրճի գաղափարին վրայ: Սակայն այս պայօփլասթիք կերպընկալը շինելու համար ան պէտք ունէր երկու բնական էնզայմզ նիւթերու: Արիա դիմեց բազմաթիւ մասնագիտական ընկերութիւններու` անոնցմէ օրինակներ ձեռք ձգելու համար: Սակայն անոնց պահանջած գինը շատ սուղ էր աշակերտուհիին համար: Վերջապէս, Արիա դիմեց մասնագէտ Քեւըն Օ՛քանըրի, որ մասնագէտ մըն էր «ՊայօՕրպիք» հաստատութեան մէջ: Օ՛քանըր կրցաւ էնզայմզները ձեռք բերել Արիայի համար, եւ ան նոյնիսկ անոր տրամադրութեան տակ դրաւ քաղաքի համալսարանին տարրալուծարաններէն մէկը, ուր Արիա կրնար աշխատիլ իր մեքենային վրայ:

***

2026-ի սկիզբը Էքօ Փըրճի առաջին օրինակը պատրաստ էր: Զայն փորձելու համար Արիա մայքրօփլասթիք դրաւ Էքօ Փըրճի հետ հողին մէջ, աղի ջուրին եւ անուշ ջուրի մէջ: Ան այս տարբեր նիւթերը ուսումնասիրեց վեց շաբաթներու ընթացքին: Այս փորձառական շրջանէն ետք ան ուրախութեամբ նշմարեց, թէ մայքրօփլասթիքները, ինչպէս` Էքօ Փըրճը, փճացած են բոլոր նիւթերուն մէջ:

Այս իր գիւտին շնորհիւ` Արիա արժանացաւ Եւրոպայի «Ըրթ փրայզ»-ին, մայիս 2026-ին: Ան ստացաւ նաեւ 12.500 տոլար` իբրեւ վարձատրութիւն եւ կարելիութիւնը` աշխատելու մասնագէտներու հետ եւ զարգացնելու իր գիւտը:

***

Արիա տակաւին բազմաթիւ մարտահրաւէրներու առջեւ կը գտնուի, մինչեւ Էքօ Փըրճը աշխարհին մէջ սփռուի: Գործածուած էնզայմզները կը բանին միայն կարգ մը կերպընկալի տեսակներու վրայ, եւ շատ բարձր ջերմաստիճաններ կրնան զանոնք փճացնել: Ասոր կողքին, մեծ քանակով էնզայմզներ արտադրելը շատ սուղ կրնայ ըլլալ: Սակայն Արիա մտադրած է բոլոր այս հարցերը լուծելու եւ շարունակել բարելաւելու իր Էքօ Փըրճը:

Ձեռային Աշխատանք

 Հալոուինի Անօթներ

Եթէ կ՛ուզես տան մէջ քիչ մը աշնանային մթնոլորտ ստեղծել, կրնաս շինել Հալոուինի այս փոքրիկ անօթները, որոնց մէջ կրնաս դնել պոնպոններ, մատիտներ, կեղծ մոմեր…

Պէտք ունիս

Ապակիէ անօթ մը, աքրիլիք ներկ եւ վրձին, ապակիի վրայ գրելու յատուկ սեւ մելանով մատիտ` պզտիկ կեղծ աջուկներ փակցնելու:

Պատրաստութիւն

1 – Անօթին վրայ մելան մատիտով գծէ հրէշին բաց բերանը:
2 – Անօթդ ներկէ քու նախընտրած գոյնովդ` առանց ներկելու բաց բերանին բաժինը: Ձգէ, որ չորնայ:
3 – Երբ ներկը չորնայ, մելան մատիտով գծէ հրէշին ակռաները, որոնք ետքը կրնաս ճերմակ ներկով ներկել:
4 – Երբ բոլոր ներկերը չորնան, կրնաս դարձեալ բոլոր գիծերուն վրայէն սեւ մատիտով անցնիլ:
5 – Վերջապէս, փակցուր հրէշին աչքերը:
6 – Անօթդ պատրաստ է: Կրնաս զայն պոնպոններով լեցնել, կամ կեղծ մոմով մը լուսաւորել:

Ժամանց

Կրնա՞ս գտնել 2 պատկերներուն միջեւ գոյութիւն ունեցող
10 տարբերութիւնները:

Կրնա՞ս գտնել ելքի ճամբան:

Կրնա՞ս գտնել պատկերին մէջ պահուած առարկաները:

Կրնա՞ս գտնել տախտակին մէջ պահուած թիւերը:

Տիկին Վարդուհի Աբգարեան
Տէր եւ տիկին Պօղոս եւ Ճիհան Խուրի-Մարսէլեան
Տէր եւ տիկին Վաչէ եւ Էլօ Սարգիսեան եւ ընտանիք
Տէր եւ տիկին Ռազմիկ եւ Զարմիկ Յովսէփեան եւ ընտանիք
Հանգուցեալ Տէր Սարգիս Մարսէլեանի ընտանիք
Հանգուցեալ Ովսաննա Գասապեանի ընտանիք
Տէր եւ տիկին Պօղոս Քէհէեան եւ ընտանիք
Մարսէլեան եւ Աբգարեան ընտանիքներ
Խուրի եւ Սարգիսեան ընտանիքներ
Յովսէփեան եւ Գասապեան ընտանիքներ
Քէհէեան եւ Նախուլ ընտանիքներ
Խազեն ընտանիք
եւ համայն ազգականներ կը գուժեն իրենց ամուսնոյն, հօր, մեծ հօր, աներոջ, եղբօր, հօրեղբօր, մօրեղբօր եւ հարազատին`

ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ՊՕՂՈՍ ՄԱՐՍԷԼԵԱՆԻ
(Ծնեալ` 1927-ին)

մահը, որ պատահեցաւ չորեքշաբթի, 21 հոկտեմբեր 2026-ին:

Յուղարկաւորութեան արարողութիւնը պիտի կատարուի այսօր` հինգշաբթի, 22 հոկտեմբերին, կէսօրէ ետք ժամը 1:00-ին, Սուրբ Նշան մայր եկեղեցւոյ մէջ, ուրկէ հանգուցեալին մարմինը պիտի փոխադրուի Պուրճ Համուտի Ազգային գերեզմանատունը:

Ներկայս ընդունիլ իբրեւ մահազդ:

Ցաւակցութիւնները կ՛ընդունուին թաղման արարողութենէն առաջ եւ ետք, կէսօրէ առաջ ժամը 11:00-էն մինչեւ երեկոյեան ժամը 6:00, Սուրբ Նշան մայր եկեղեցւոյ «Կարպիս եւ Արեգ Նազարեան» սրահին մէջ, ինչպէս նաեւ ուրբաթ, 23 հոկտեմբերին, կէսօրէ առաջ ժամը 11:00-էն մինչեւ երեկոյեան ժամը 6:00, նոյն վայրին մէջ:

————————————–

Հովանաւորութեամբ`
Լիբանանի մշակոյթի նախարարութեան`

Ներկայութեամբ` նախարար դոկտ. Ղասսան Սալամէի

Կազմակերպութեամբ`
Հայկազեան համալսարանի

«ԳԻՐՔԻ ՕՐ»

Տեղի կ՛ունենայ հինգշաբթի, 29 հոկտեմբեր 2026-ին:

Յայտագիր:
Ժամը 12:00-ին` Գիրքի ցուցահանդէս
«Տէրեան» գրադարանի հնատիպ գիրքերէն նմուշներ, արժէքաւոր ձեռագիրներ, Հայկազեան հայագիտական հանդէսի հատորներ եւ հազուագիւտ պատմական ցուցանմուշներ:

Ժամը 2:00-ին` Գիրքի ընթերցում
Մեծանուն գրող Միխայիլ Նայիմէի թոռան` Սուհա Նայիմէի The Pitted Face Memoirs of A Vagrant Soul գիրքէն:

Ժամը 5:00-ին` Կլոր սեղան
«Լիբանանահայ գիրքի պատմական ուղին եւ հրատարակչական հոլովոյթը»,

մասնակցութեամբ` տեարք Պարոյր Աղպաշեանի, Վիգէն Հաննէսեանի, Յակոբ Հաւաթեանի, Կարօ Յովհաննէսեանի,  եւ զրուցավարութեամբ դոկտ.-փրոֆ. Անդրանիկ Տագէսեանի:

Լաւատեսութիւնը կեանքը վարդագոյն ակնոցներով դիտելու միամիտ մտածելակերպ չէ: Ան ներկայիս գիտութեան կողմէ ճանչցուած է որպէս առողջութեան իսկական դաշնակից: Բազմաթիւ ուսումնասիրութիւններ ցոյց տուած են, որ դրական վերաբերմունքի ձեւաւորումը բարենպաստ ազդեցութիւն կ՛ունենայ երկարակեցութեան, ընկճախտի նկատմամբ դիմադրողականութեան, հիւանդութիւններու կանխարգիլման եւ նոյնիսկ ընկերային յարաբերութիւններու որակին վրայ:

«Health Behavior and Policy Review»-ի, «Psychological Science»-ի եւ «Harvard T.H. Chan School of Public Health»-ի գիտական տուեալներուն վրայ հիմնուելով` ստորեւ կը ներկայացնենք լաւատեսութեան դրական ազդեցութիւնները մեր ֆիզիքական, մտաւոր եւ հոգեկան առողջութեան վրայ:

1.- Աւելի առողջ սիրտ. Ուսումնասիրութիւններ հաստատած են, որ լաւատեսները երկու անգամ աւելի հաւանականութիւն ունին առողջ սրտանօթային համակարգ ունենալու, քան` յոռետեսները:

Լաւատես ըլլալը 11-15 առ հարիւրով կը բարձրացնէ մինչեւ 85 տարեկան եւ աւելի ապրելու հաւանականութիւնը:

***

2.- Նուազ ընկճախտ. Լաւատեսութիւնը որպէս իսկական վահան կը գործէ ընկճախտին դէմ: Ըստ ուսումնասիրութիւններու, լաւատես մարդիկ դժուար իրադարձութիւններու ժամանակ նուազ քորթիզոլ (ընկճախտի հորմոն) կ՛արտադրեն, անոնք նաեւ աւելի արագ կը վերականգնին եւ կը յաղթահարեն դժուարութիւնները:

***

3.- Հոգեբանական բարեկեցութիւն. Մարդիկ, որոնք աւելի դրական հնարաւորութիւններ կը պատկերացնեն, սովորաբար աւելի հաճելի յոյզեր կ՛ունենան, ինչպիսիք են` յոյսը, բաւարարուածութիւնը կամ նպատակ մը ունենալու զգացումը:

***

4.- Դիմադրողականութիւն դժուարութիւններու առջեւ. Լաւատեսութիւնը կը պաշտպանէ հոգեկան անկումէ: Հաստատուած է, որ լաւատեսութիւնը կը խթանէ դիմադրողականութիւնը, այսինքն` ձախողութենէ կամ դժուարութենէ ետք վերականգնուելու ունականութիւնը: Ան կը խրախուսէ մարդիկը` փնտռել լուծումներ, պահպանել յոյսը` նոյնիսկ դժուար պայմաններու մէջ:

***

5.- Ինքնագնահատականի եւ մղումի բարձրացում. Հաւատալը, որ նպատակը հասանելի է, կը բարձրացնէ ջանք գործադրելու եւ խոչընդոտներու դէմ պայքարելու պատրաստակամութիւնը: Լաւատես անձերը ձախողութիւնները կը մեկնաբանեն որպէս ուսանելի փորձառութիւններ, ինչ որ կ՛ամրապնդէ իրենց ինքնավստահութիւնն ու ձգտելու մղումը:

***

6.- Լաւ ընկերային յարաբերութիւններ. Հետազօտութիւններու համաձայն, լաւատեսները դիւրաւ կը կառուցեն երկարատեւ յարաբերութիւններ, հիմնուած` վստահութեան եւ բարութեան վրայ: Լաւատես մարդիկ կ՛ընկալուին որպէս աւելի կարեկից, ինչ որ կ՛ամրապնդէ յարաբերութիւնները եւ կը խթանէ իսկական եւ կայուն կապերը:

***

7.- Ստեղծագործութեան խթանում. Լաւատեսութիւնը նաեւ կապուած է արդիւնաւէտութեան զգացողութեան հետ, այսինքն` այն համոզումին հետ, որ մարդս ունի գործելու եւ իրավիճակներու վրայ ազդելու միջոցներ: Այս վստահութիւնը կը նպաստէ նախաձեռնողականութեան դրսեւորման, նոր հմտութիւններու ձեռքբերման եւ ստեղծագործական մտքի խթանման:

Երեխայի Հոգեբանի Կարծիքով

 Քունի Արարողութեան
Կարեւորութիւնը

Երեխային քնանալու ժամանակը պարզապէս օրուան աւարտ չէ: Ան երեխային համար կրնայ ըլլալ ամենաապահով պահերէն մէկը` հոգերը թօթափելու, անհանգստութիւններէն ձերբազատելու եւ քունին մէջ իրեն հետ տանող խօսքերը լսելու համար:

Պարզ արտայայտութիւններ, ինչպիսիք են`

– 5 վայրկեանէն դարձեալ քովդ կու գամ:
– Այսօրուան սխալիդ համար քեզմէ նեղացած չեմ:
– Որքա՛ն ուրախ եմ, որ քու մամադ եմ:
– Քեզ կը սիրեմ, նոյնիսկ երբ համաձայն չենք:
– Ապրի՛ս, որ ճշմարտութիւնը ըսիր այսօր:
– Երբ արթննաս, արդէն ես քովդ կ՛ըլլամ:

Երկար բացատրութիւններ հարկաւոր չեն, այլ քանի մը հանգիստ հետեւողական խօսքեր աննկատելիօրէն կ՛ամրապնդեն երեխային անվտանգութիւնն ու վստահութիւնը:

Այս պարզ խօսքերը կ՛օգնեն երեխային զգալ սիրուած եւ ապահով, նախքան լոյսերը մարելը:

***

Հոգեբաններու կարծիքով, երեխային քունի արարողութիւնը չափազանց կարեւոր է. ծնողները պէտք է անզիջող ըլլան քունի ժամի կապակցութեամբ, ճշդեն որոշ ռութին` ակռաները խոզանակել, գիրք կարդալ, լոյսը անջատել ու քունի անցնիլ…

Հետազօտութիւններ կը վկայեն, թէ`

– Ժամը 9-էն ետք քնացող երեխաները կեդրոնացումի դժուարութիւն կ՛ունենան եւ գերաշխոյժ կը դառնան:
– Աճումի հորմոնները կ՛աշխուժանան առհասարակ խոր քունի ժամանակ:
– Քունի անբաւարարութիւնը երեխան դիւրագրգիռ կը դարձնէ, եւ ան դժուար կը դիմակայէ օրուան մարտահրաւէրները:
– Բաւարար քնացող երեխան նուազ յաճախակի կը հիւանդանայ եւ աւելի լաւ դպրոցական արդիւնքներ ձեռք կը բերէ:

Ձեր Խնդուքը
Կը Պատմէ Ձեր Մասին

Յաճախ կ՛ըսուի, թէ խնդուքը հոգիի հայելին է: Ան ոչ միայն կատակի կամ զուարճալի իրավիճակի արձագանգ է, այլեւ երբեմն կ՛արտացոլացնէ մեր բնաւորութեան որոշ գիծերը: Անկախ անկէ, որ խնդուքը լսելի է, աննկատ, թէ ամչկոտ, ան կը բացայայտէ մեր անհատականութեան մէկ մասը: Եւ այսպէս`

Եթէ դուք բերանը լայն բացած, բարձրաձայն կը խնդաք, շատ ինքնաբուխ եւ անկաշկանդ անձ էք, բարդոյթներէ չէք տառապիր, եւ ձեր խնդուքը կը դարձնէք վարակիչ` ստեղծելով զուարթ մթնոլորտ:

Եթէ խնդալու ժամանակ ձեր բերանը կը ծածկէք, մասամբ անինքնավստահ անձ էք, չէք սիրեր զատորոշուիլ կամ ուշադրութեան առարկայ դառնալ:

Եթէ խնդալու ժամանակ ձեր գլուխը դէպի ետ կը տանիք, դուք բարեսիրտ անձ էք, յաճախ որոշումներ կը կայացնէք սիրտով եւ ոչ` միտքով: Կեանքը սիրող ու գնահատող մարդ էք:

Եթէ խնդալու ժամանակ կը կնճռոտէք ձեր քիթը, շատ փոփոխական անձնաւորութիւն էք,  ձեր տրամադրութիւնն ու կարծիքը յաճախ փոփոխութեան ենթակայ են: Երեխայի նման քմահաճ էք ու յուզական, դժուար է ձեզի հետ ընդհանուր լեզու գտնելը:

Եթէ ձեր խնդուքը թեթեւ եւ ամչկոտ է, դուք զուսպ անձ էք: Այս չափուած խնդուքը կը վկայեն լուրջ եւ վստահելի բնաւորութեան մասին: Վերլուծող միտք ունիք եւ բծախնդրութեամբ կ՛ընտրէք ձեր բարեկամները:

Անշուշտ վերը նշուածները բացարձակ ճշմարտութեան չեն համապատասխաներ: Ինչպէս American Psychological Association-ը պարբերաբար մեզի կը յիշեցնէ, դէմքի եւ մարմնի արտայայտութիւնները ցուցանիշներ են, բայց անոնք անհատականութիւնը սահմանող միակ տուեալները չեն: Իւրաքանչիւր խնդուք ստորագրութիւն է, որ պայմանաւորուած է մշակոյթով, կրթութեամբ եւ կեանքի փորձառութեամբ:

Յամենայն դէպս, անկախ անկէ, որ խնդուքը բարձրաձայն է, ամչկոտ, թէ ձեռքի ետեւ պահուած, ձեր խնդուքը ձեր մասին կը պատմէ եւ անիկա ձեր անձի ամենաանկեղծ արտացոլացումն է:

Իրերուն Երկրորդ
Կեանք Մը Տանք

Այս հետաքրքրական վերամշակման միջոցով պարապ լուացքի հեղուկ օճառի շիշը վերածեցէք բաղնիքի պահեստաւորման զամբիւղի:

Պատրաստութիւն

1.- Լուացէք պարապ շիշը եւ հեռացուցէք պիտակը:
2.- Մարքըրով ուրուագծեցէք զամբիւղին ձեւը, ներառեալ` բացուածքը եւ բռնակը:
3.- Զգուշօրէն կտրեցէք գիծերու երկայնքով քաթըրի կամ մկրատի միջոցով:
4.- Հարթեցէք սուր եզերքները` աւազաթուղթով:
5.- Պատրաստ զամբիւղը անգամ մը եւս լուացէք եւ ապա ցամքեցուցէք:
6.- Զամբիւղը օգտագործեցէք` ըստ ձեր կարիքներուն:

Խոհագիր

Կաղամբով Թթուաշի
Փաթոյթներ

Բաղադրիչներ

• 1 գաւաթ քերոցէ անցած ստեպղին
• 1 գաւաթ քերոցէ անցած կարմիր կաղամբ
• 1 գաւաթ քերոցէ անցած ճակնդեղ
• 1 ճերմակ կաղամբ
• 1 գաւաթ ճերմակ քացախ
• 1 թէյի դգալ քարաղ
• 1 կիտրոնի հիւթ
• 3 պճեղ մանրուած սխտոր

Քացախ-ջուրին համար

• կէս լիթր եռացած ջուր
• 1.5 ապուրի դգալ քարաղ
• 1 սուրճի գաւաթ ճերմակ քացախ
• 2-3 պճեղ սխտոր

Պատրաստութիւն

Քերոցէ անցած բանջարեղէնները խորունկ ամանի մը մէջ փոխադրել, աւելցնել 1 գաւաթ քացախը, քարաղը, կիտրոնի հիւթը եւ մանրուած սխտորը: Բոլորը լաւ խառնել:

Մինչ այդ խաշել ճերմակ կաղամբին տերեւները, ձեւաւորել` կեդրոնի հաստ ջիղէն ձերբազատելով:

Ձեւաւորուած կաղամբի տերեւներուն մէջ վերոյիշեալ խճողակէն դնել եւ երկու ծայրամասերը գոցելով փաթթել:

Ապակեայ մաքուր շիշի մը յատակին դնել սխտորի պճեղները, քով-քովի խիտ շարել փաթոյթները, աւելցնել կէս լիթր ջուրի մէջ լուծուած քացախն ու քարաղը:

Ապակեայ շիշին կափարիչը փակել եւ սպասել 3-4 օր` նախքան համտեսելը

*
*  *

Շաբթուան Բանաստեղծութիւնը

 Աշնան

Նորից անձրե՜ւ, մշո՜ւշ, ա՜մպ,
Թախի՜ծ անհուն, տխրա՜նք հեզ,
Աշո՛ւն, քեզ ի՛նչ քնքշութեամբ,
Ի՞նչ խօսքերով երգեմ քեզ…

Քո մշուշը, քո ոսկի
Տերեւները հողմավառ,
Դիւթանքը քո մեղմ խօսքի,
Արցունքները քո գոհար…

Հարազատ են իմ հոգուն,
Վհատութեանն իմ խոնարհ,
Ե՛ւ թփերը դողդոջուն,
Ե՛ւ խոտերը գետնահար…

Եւ քո երգը թախծալի
Իմ սրտի երգն է կարծես,
Աշո՛ւն, քաղցր ու բաղձալի,
Ի՞նչ խօսքերով երգեմ քեզ…

ՎԱՀԱՆ ՏԷՐԵԱՆ

Ներկայութեամբ` նախարար դոկտ. Ղասսան Սալամէի

Կազմակերպութեամբ`
Հայկազեան համալսարանի

«ԳԻՐՔԻ ՕՐ»

Տեղի կ՛ունենայ հինգշաբթի, 29 հոկտեմբեր 2026-ին:

Յայտագիր:
Ժամը 12:00-ին` Գիրքի ցուցահանդէս
«Տէրեան» գրադարանի հնատիպ գիրքերէն նմուշներ, արժէքաւոր ձեռագիրներ, Հայկազեան հայագիտական հանդէսի հատորներ եւ հազուագիւտ պատմական ցուցանմուշներ:

Ժամը 2:00-ին` Գիրքի ընթերցում
Մեծանուն գրող Միխայիլ Նայիմէի թոռան` Սուհա Նայիմէի The Pitted Face Memoirs of A Vagrant Soul գիրքէն:

Ժամը 5:00-ին` Կլոր սեղան
«Լիբանանահայ գիրքի պատմական ուղին եւ հրատարակչական հոլովոյթը»,

մասնակցութեամբ` տեարք Պարոյր Աղպաշեանի, Վիգէն Հաննէսեանի, Յակոբ Հաւաթեանի, Կարօ Յովհաննէսեանի,  եւ զրուցավարութեամբ դոկտ.-փրոֆ. Անդրանիկ Տագէսեանի:

Տէր եւ տիկին Յակոբ եւ Սալբի Լուսարարեան եւ զաւակները` Սարգիս եւ Ռոզին
Տէր եւ տիկին Միսաք եւ Արաքսի Էքմեքճեան եւ զաւակները` Քրիստ եւ Քրիստին
Տէր եւ տիկին Խորէն եւ Արին Լուսարարեան եւ զաւակը
Տիար Զարեհ Լուսարարեան
Օրիորդ Մարի Լուսարարեան
Տիկին Շաքէ Դանիէլեան
Տիկին Պեթի Քէշիշեան
Տիար Բենիամին Սթրենտըր
Տէր եւ տիկին Յակոբ Քէօսէեան եւ զաւակունք
Տէր եւ տիկին Խաչիկ Քէօսէեան եւ զաւակունք
Լուսարարեան եւ Ճիպինեան ընտանիքներ
Էքմեքճեան եւ Խզարճեան ընտանիքներ
Կէօքճեան եւ Քէօսէեան ընտանիքներ
Վանոյեան եւ Դանիէլեան ընտանիքներ
Սթրենտըր եւ Կրպոյեան ընտանիքներ
Մոմճեան եւ Քէշիշեան ընտանիքներ
եւ համայն ազգականներ կը գուժեն իրենց եղբօր, հօրեղբօր եւ հարազատին`

ՍԱՐԳԻՍ ԽՈՐԷՆ ԼՈՒՍԱՐԱՐԵԱՆԻ
(Ծնեալ` 1956-ին)

մահը, որ պատահեցաւ հինգշաբթի, 15 հոկտեմբեր, 2026-ին:

Յուղարկաւորութեան արարողութիւնը կատարուեցաւ ուրբաթ, 16 հոկտեմբերին, կէսօրէ ետք ժամը 1:00-ին, Անթիլիասի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ մայր տաճարին մէջ, ուրկէ հանգուցեալին մարմինը փոխադրուեցաւ Պուրճ Համուտի Ազգային գերեզմանատունը:

Ներկայս ընդունիլ իբրեւ մահազդ:

Ցաւակցութիւնները կ՛ընդունուին Ազգային առաջնորդարանի «Երջօ Սամուէլեան-Եռագոյն» սրահին մէջ, շաբաթ, 17 հոկտեմբերին, կէսօրէ առաջ ժամը 11:00-էն սկսեալ, մինչեւ երեկոյեան ժամը 6:00:

ԾԱՆՕԹ.- Փոխան ծաղկեպսակի` նուիրատուութիւնները կատարել Ազունիէի Հայ ազգային բուժարանին եւ կամ Հայ աշակերտ հովանաւորելու ծրագիրին:

————————————–

ՄԱՀԱԶԴ

Օրդ. Հայկան Տումանեան
Տէր եւ տիկին Յովիկ եւ Այտա Խուստէքեան եւ դուստրերը` Լէա, Լին եւ Սառա
Տիկին Հելեն Պուրսալեան եւ դուստրերը` Անի եւ Թամար
Տիկին Հերմինէ Ֆարահ եւ զաւակները` Թոնի, Փիեռ, Միշէլ, Անթուանեթ եւ Փոլ
Հիլտա, Ռուբինա եւ Սեպուհ Տումանեան
Տէր եւ տիկին Ժաք եւ Մանիշակ Սագի
Իտա եւ Վալերի Թասլաքեան
Տէր եւ տիկին Յակոբ եւ Յասմիկ Փափազեան եւ զաւակները` Աբօ, Արին, եւ Միրէյ
Տումանեան եւ Խուստէքեան ընտանիքներ
Պուրսալեան եւ Ֆարահ ընտանիքներ
Սագի եւ Փափազեան ընտանիքներ
Աշճեան ընտանիք
եւ համայն ազգականներ կը գուժեն իրենց եղբօր, հօրեղբօր, մօրեղբօր եւ հարազատին`

ՊԵՏՐՈՍ ՏՈՒՄԱՆԵԱՆԻ

մահը, որ պատահեցաւ երկուշաբթի, 12 հոկտեմբեր 2026-ին, յետ կարճատեւ հիւանդութեան:

Յուղարկաւորութեան արարողութիւնը պիտի կատարուի այսօր՝ շաբաթ, 17 հոկտեմբեր 2026-ին, կէսօրէ ետք ժամը 1:00-ին, Այնճարի Ս. Պօղոս եկեղեցւոյ մէջ, ուրկէ հանգուցեալին մարմինը պիտի փոխադրուի Այնճարի գերեզմանատունը:

Ներկայիս ընդունիլ իբրեւ մահազդ:

Ցաւակցութիւնները կ՛ընդունուին յետ թաղման արարողութեան, մինչեւ երեկոյեան ժամը 5:00, «Գ. Կիւլպէնկեան» սրահին մէջ:

ԾԱՆՕԹ.- Փոխան ծաղկեպսակի` նուիրատուութիւնները կատարել Ս. Պօղոս եկեղեցւոյ:

————————————–

ՀՈԳԵՀԱՆԳԻՍՏ

ՏԻԳՐԱՆՈՒՀԻ ՆԻԿՈՂՈՍԵԱՆի մահուան քառասունքին եւ ՎԱՀԷ ՆԻԿՈՂՈՍԵԱՆի մահուան Բ. տարելիցին առիթով հոգեհանգստեան պաշտօն պիտի կատարուի կիրակի, 18 հոկտեմբեր 2026-ին, Անթիլիասի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ մայր տաճարին մէջ, յաւարտ Ս. պատարագի:

ԺԱՔԼԻՆ ԹԵՐԶԵԱՆի մահուան քառասունքին առիթով հոգեհանգստեան պաշտօն պիտի կատարուի կիրակի, 18 հոկտեմբեր 2026-ին, Զալքայի Հայ կաթողիկէ Ս. Խաչ եկեղեցւոյ մէջ, առաւօտեան ժամը 10:00-ին:

Բոյսերուն մեծամասնութիւնը արեւուն լոյսը կ՛օգտագործէ սնանելու համար` շնորհիւ իրենց քլորոֆիլին:

Սակայն Թեսմիա Տեմոնա ծաղիկը մաս չի կազմեր այս մեծ խումբին: Այս սեւ բոյսը քլորոֆիլ չունի:

Անոր բարձրութիւնը հազիւ 12.5 սմ է, մօտաւորապէս` բջիջային հեռաձայնի մը չափ:

Ան կ՛ապրի անտառին մակերեսի խաւերուն մէջ` մեռած տերեւներով ծածկուած: Ան այդ թաքնուած վայրէն դուրս կ՛ելլէ, երբ կը ծաղկի: Հետեւաբար ան գրեթէ ո՛չ մէկ լոյս կը ստանայ:

Սնանելու համար ան իր արմատներուն միջոցով կը կառչի գետնին տակ գտնուող սունկերուն: Անոնք բոյսին կու տան քարպոն եւ հանքային աղեր:

Անցեալ տարի մասնագէտները գտած են Թիսմիա Տեմոնա ծաղիկէն միայն 50 հատ, շատ փոքր պահպանուած շրջանի մը մէջ: Ան մաս կը կազմէ կորսուելու վտանգի տակ գտնուող բոյսերու խումբին:

Ինչպէ՞ս կ՛ապրի բոյս մը

Ընդհանրապէս բոյս մը իր սնունդը կը պատրաստէ իր շուրջը գտնուած տարրերէ: Ասիկա կը կոչուի ֆոթոսենթեզ:

1.- Տերեւները արեւուն լոյսը կը կլանեն: Օրուան ընթացքին, տերեւներուն քլորոֆիլը կը ստանայ արեւուն ճառագայթները: Ան կրնայ կլանել այս լոյսը:

2.- Տերեւները կը բռնեն նաեւ բնածխական կազը: Ան օդին մէջ գոյութիւն ունեցող կազերէն մէկն է: Մարդ արարածը զայն դուրս կ՛արձակէ շնչելու ժամանակ: Սակայն այս բնածխական կազը կ՛արտադրուի նաեւ մարդկային տարբեր գործունէութիւններու ընթացքին (ինքնաշարժներ, գործարաններ, ջեռուցիչ…):

3.- Արմատները կը ծծեն ջուրը եւ հանքային աղերը: Գետին մէջի ջուրը կու գայ անձրեւներէն, որոնք հողին մէջ կը թափանցեն: Հանքային աղերը տարբեր տարրեր են, ինչպէս` ֆոսֆաթ, նիթրաթ… Ջուրը եւ հանքային աղերը միասին կը կազմեն բոյսին աւիշը, որ բոյսին մէջ կը բարձրանայ ցօղունին ընդմէջէն:

4.- Բոյսը շաքար կը շինէ: Այս պատրաստութիւնը տեղի կ՛ունենայ 4 տարրերու ներկայութեամբ. լոյս, քարպոն, ջուր եւ հանքային աղեր: Այս շաքարը կը փոխադրուի ամբողջ բոյսին մէջ` անոր կարելիութիւն տալով սնանելու եւ հետեւաբար` ապրելու եւ աճելու:

5.- Բոյսը կ՛արտանետէ թթուածին: Թթուածինը այն կազն է, զոր մարդ արարածը կը կլանէ շնչելու ժամանակ: Անշուշտ բոյսն ալ քիչ մը թթուածին կը կլանէ, որովհետեւ ան ալ կը շնչէ:

Ինչո՞ւ Տերեւները Աշնան Դեղին
Կը Դառնան Եւ Կը Թափին

Մենք գիտենք, թէ քլորոֆիլն է, որ բոյսին կու տայ անոր կանաչ գոյնը: Ան կը գտնուի բոյսին բջիջներուն մէջ եւ ծառերուն կարելիութիւնը կու տայ կլանելու արեւուն լոյսի ուժը:

Գարնան եւ ամրան տերեւները քլորոֆիլով լեցուն են եւ հետեւաբար` շատ կանաչ: Այս ամբողջ շրջանին բոյսը կը հաւաքէ լոյսին ուժը:

Ի՞նչ կը պատահի աշնան

Սեպտեմբեր ամիսէն սկսեալ ցերեկային ժամերը կը կարճնան, եւ ծառերը նուազ լոյս կը ստանան: Հետեւաբար անոնց գործունէութիւնը (քլորոֆիլին աշխատանքը) կը դանդաղի:

Կամաց-կամաց տերեւներուն կանաչ գոյն տուող քլորոֆիլը կը փճանայ, եւ կը սկսին երեւնալ նարնջագոյն քորոթենները եւ դեղին զանթոֆիլները: Այս տարրերն են, որոնք ծառին կու տան այդ տաք գոյները:

Ինչո՞ւ ծառերուն տերեւները կը թափին

Ձմրան ծանր օրերուն տոկալու համար ծառերը կը ձերբազատին իրենց տերեւներէն: Ցուրտը եւ ցած ջերմաստիճանները ֆոթոսենթեզի աշխատանքը կը դանդաղեցնեն եւ կը սահմանափակեն:

Սակայն ո՛չ բոլոր ծառերը կը կորսնցնեն իրենց տերեւները: Փշատերեւներու ընտանիքին պատկանող ծառերը կը պահեն իրենց «տերեւները», որոնք ասեղներու կերպարանքը ունին: Այս տոկուն տերեւները ծածկուած են յատուկ նիւթով մը, որ անոնց կարելիութիւնը կու տայ ցուրտին աւելի լաւ տոկալու: Մենք այս ծառերուն կը հանդիպինք ընդհանրապէս կարճ ամառ մը ունեցող վայրերուն մէջ (լեռներուն վրայ, հիւսիսային շրջաններուն մէջ…): Սակայն նոյնիսկ եթէ գարնան ձմրան վնասները պէտք է շտկել, անոնք աւելի շուտ կը սկսին իրենց ֆոթոսենթեզի աշխատանքները, երբ պայծառ օդը կը վերադառնայ, որովհետեւ անոնք պէտք չունին նոր տերեւներ աճեցնելու:

Գիտէի՞ր, Թէ…

– Շուէտը ամէնէն մեծ թիւով կղզիներ ունեցող երկիրն է: Անոնց թիւը կը հասնի 221.800 կղզիի:

– Աշխարհի ամէնէն խորունկ վայրը Չալնճըր Տիփն է: Ան կը գտնուի Խաղաղական ովկիանոսի մէջ գտնուող Մարիանա փոսին մէջ: Ան կը գտնուի մօտաւորապէս 10.935 մեթր խորութեան վրայ:

– Մեր արեգակնային դրութեան մէջ ամէնէն շատ լուսիններ ունեցող մոլորակը Երեւակն է: Ան ունի 83 լուսին:

– Աշխարհի վրայ ամէնէն մեծ անապատը Անթարքթիքան է: Ան իբրեւ անապատ կը նշուի, որովհետեւ հոն շատ քիչ անձրեւ կու գայ:

– Մեր արեգակնային ամէնէն բարձր գագաթը Օլիմփուս Մոնզն է` մօտաւորապէս 21,9 քմ բարձրութեամբ: Այս հրաբուխը կը գտնուի Հրատ մոլորակին վրայ:

– Աշխարհի ամէնէն շատ սուրճ արտադրող երկիրը Պրազիլն է, որ կը հայթայթէ աշխարհի արտադրութեան մօտաւորապէս մէկ երրորդը:

– Մինչ աշխարհի ամէնէն շատ թէյ արտադրող երկիրը Չինաստանն է` իր աշխարհի արտադրութեան 40 առ հարիւր թէյի արտադրութեամբ:

– Գիտէի՞ր, թէ աշխարհի ամէնէն շատ գողցուած գիրքը մրցանիշներու «Կինես»-ի գիրքն է:

– Ճափոնի մէջ ամէն տարի տեղի կ՛ունենայ աւանդական աշնանային տերեւները դիտելու փառատօնը` Քոյօ: Ան ամէն տարի տեղի կ՛ունենայ հոկտեմբերի վերջերէն մինչեւ նոյեմբերի կէսը:

Ժամանց 

Կրնա՞ս գտնել 2 պատկերներուն միջեւ գոյութիւն ունեցող
15 տարբերութիւնները:

Կրնա՞ս գտնել ելքի ճամբան:

Կրնա՞ս գտնել պատկերին մէջ պահուած առարկաները:

Կրնա՞ս գտնել տախտակին մէջ պահուած թիւերը:

Տէր եւ տիկին Յակոբ եւ Սալբի Լուսարարեան եւ զաւակները` Սարգիս եւ Ռոզին
Տէր եւ տիկին Միսաք եւ Արաքսի Էքմեքճեան եւ զաւակները` Քրիստ եւ Քրիստին
Տէր եւ տիկին Խորէն եւ Արին Լուսարարեան եւ զաւակը
Տիար Զարեհ Լուսարարեան
Օրիորդ Մարի Լուսարարեան
Տիկին Շաքէ Դանիէլեան
Տիկին Պեթի Քէշիշեան
Տիար Բենիամին Սթրենտըր
Տէր եւ տիկին Յակոբ Քէօսէեան եւ զաւակունք
Տէր եւ տիկին Խաչիկ Քէօսէեան եւ զաւակունք
Լուսարարեան եւ Ճիպինեան ընտանիքներ
Էքմեքճեան եւ Խզարճեան ընտանիքներ
Կէօքճեան եւ Քէօսէեան ընտանիքներ
Վանոյեան եւ Դանիէլեան ընտանիքներ
Սթրենտըր եւ Կրպոյեան ընտանիքներ
Մոմճեան եւ Քէշիշեան ընտանիքներ
եւ համայն ազգականներ կը գուժեն իրենց եղբօր, հօրեղբօր եւ հարազատին`

ՍԱՐԳԻՍ ԽՈՐԷՆ ԼՈՒՍԱՐԱՐԵԱՆԻ
(Ծնեալ` 1956-ին)

մահը, որ պատահեցաւ հինգշաբթի, 15 հոկտեմբեր, 2026-ին:

Յուղարկաւորութեան արարողութիւնը պիտի կատարուի այսօր` ուրբաթ, 16 հոկտեմբերին, կէսօրէ ետք ժամը 1:00-ին, Անթիլիասի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ մայր տաճարին մէջ, ուրկէ հանգուցեալին մարմինը պիտի փոխադրուի Պուրճ Համուտի Ազգային գերեզմանատունը:

Ներկայս ընդունիլ իբրեւ մահազդ:

Ցաւակցութիւնները կ՛ընդունուին թաղման արարողութենէն ետք, մինչեւ երեկոյեան ժամը 7:00, Ազգային առաջնորդարանի «Երջօ Սամուէլեան-Եռագոյն» սրահին մէջ, ինչպէս նաեւ շաբաթ, 17 հոկտեմբերին, կէսօրէ առաջ ժամը 11:00-էն սկսեալ, մինչեւ երեկոյեան ժամը 6:00, նոյն վայրին մէջ:

ԾԱՆՕԹ.- Փոխան ծաղկեպսակի` նուիրատուութիւնները կատարել Ազունիէի Հայ ազգային բուժարանին եւ կամ Հայ աշակերտ հովանաւորելու ծրագիրին:

————————————–

ՄԱՀԱԶԴ

Օրդ. Հայկան Տումանեան
Տէր եւ տիկին Յովիկ եւ Այտա Խուստէքեան եւ դուստրերը` Լէա, Լին եւ Սառա
Տիկին Հելեն Պուրսալեան եւ դուստրերը` Անի եւ Թամար
Տիկին Հերմինէ Ֆարահ եւ զաւակները` Թոնի, Փիեռ, Միշէլ, Անթուանեթ եւ Փոլ
Հիլտա, Ռուբինա եւ Սեպուհ Տումանեան
Տէր եւ տիկին Ժաք եւ Մանիշակ Սագի
Իտա եւ Վալերի Թասլաքեան
Տէր եւ տիկին Յակոբ եւ Յասմիկ Փափազեան եւ զաւակները` Աբօ, Արին, եւ Միրէյ
Տումանեան եւ Խուստէքեան ընտանիքներ
Պուրսալեան եւ Ֆարահ ընտանիքներ
Սագի եւ Փափազեան ընտանիքներ
Աշճեան ընտանիք
եւ համայն ազգականներ կը գուժեն իրենց եղբօր, հօրեղբօր, մօրեղբօր եւ հարազատին`

ՊԵՏՐՈՍ ՏՈՒՄԱՆԵԱՆԻ

մահը, որ պատահեցաւ երկուշաբթի, 12 հոկտեմբեր 2026-ին, յետ կարճատեւ հիւանդութեան:

Յուղարկաւորութեան արարողութիւնը պիտի կատարուի շաբաթ, 17 հոկտեմբեր 2026-ին, կէսօրէ ետք ժամը 1:00-ին, Այնճարի Ս. Պօղոս եկեղեցւոյ մէջ, ուրկէ հանգուցեալին մարմինը պիտի փոխադրուի Այնճարի գերեզմանատունը:

Ներկայիս ընդունիլ իբրեւ մահազդ:

Ցաւակցութիւնները կ՛ընդունուին յետ թաղման արարողութեան, մինչեւ երեկոյեան ժամը 5:00, «Գ. Կիւլպէնկեան» սրահին մէջ:

ԾԱՆՕԹ.- Փոխան ծաղկեպսակի` նուիրատուութիւնները կատարել Ս. Պօղոս եկեղեցւոյ:

————————————–

ՀՈԳԵՀԱՆԳԻՍՏ

ՏԻԳՐԱՆՈՒՀԻ ՆԻԿՈՂՈՍԵԱՆի մահուան քառասունքին եւ ՎԱՀԷ ՆԻԿՈՂՈՍԵԱՆի մահուան Բ. տարելիցին առիթով հոգեհանգստեան պաշտօն պիտի կատարուի կիրակի, 18 հոկտեմբեր 2026-ին, Անթիլիասի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ մայր տաճարին մէջ, յաւարտ Ս. պատարագի:

ԺԱՔԼԻՆ ԹԵՐԶԵԱՆի մահուան քառասունքին առիթով հոգեհանգստեան պաշտօն պիտի կատարուի կիրակի, 18 հոկտեմբեր 2026-ին, Զալքայի Հայ կաթողիկէ Ս. Խաչ եկեղեցւոյ մէջ, առաւօտեան ժամը 10:00-ին:

Լիբանանահայ բժշկական միութեան վարչութիւնը կը գուժէ

ՏՈՔԹ. ԱՆԹՈՒԱՆ ՇԱՀԷՆ ՆԵՐՍԷՍԵԱՆԻ

մահը, որ պատահեցաւ երեքշաբթի, 13 հոկտեմբեր 2026-ին:

ԼԻԲԱՆԱՆԱՀԱՅ ԲԺՇԿԱԿԱՆ
ՄԻՈՒԹԵԱՆ ՎԱՐՉՈՒԹԻՒՆ

————————————–

ՄԱՀԱԶԴ

Օրդ. Հայկան Տումանեան
Տէր եւ տիկին Յովիկ եւ Այտա Խուստէքեան եւ դուստրերը` Լէա, Լին եւ Սառա
Տիկին Հելեն Պուրսալեան եւ դուստրերը` Անի եւ Թամար
Տիկին Հերմինէ Ֆարահ եւ զաւակները` Թոնի, Փիեռ, Միշէլ, Անթուանեթ եւ Փոլ
Հիլտա, Ռուբինա եւ Սեպուհ Տումանեան
Տէր եւ տիկին Ժաք եւ Մանիշակ Սագի
Իտա եւ Վալերի Թասլաքեան
Տէր եւ տիկին Յակոբ եւ Յասմիկ Փափազեան եւ զաւակները` Աբօ, Արին, եւ Միրէյ
Տումանեան եւ Խուստէքեան ընտանիքներ
Պուրսալեան եւ Ֆարահ ընտանիքներ
Սագի եւ Փափազեան ընտանիքներ
Աշճեան ընտանիք
եւ համայն ազգականներ կը գուժեն իրենց եղբօր, հօրեղբօր, մօրեղբօր եւ հարազատին`

ՊԵՏՐՈՍ ՏՈՒՄԱՆԵԱՆԻ

մահը, որ պատահեցաւ երկուշաբթի, 12 հոկտեմբեր 2026-ին, յետ կարճատեւ հիւանդութեան:

Յուղարկաւորութեան արարողութիւնը պիտի կատարուի շաբաթ, 17 հոկտեմբեր 2026-ին, կէսօրէ ետք ժամը 1:00-ին, Այնճարի Ս. Պօղոս եկեղեցւոյ մէջ, ուրկէ հանգուցեալին մարմինը պիտի փոխադրուի Այնճարի գերեզմանատունը:

Ներկայիս ընդունիլ իբրեւ մահազդ:

Ցաւակցութիւնները կ՛ընդունուին յետ թաղման արարողութեան, մինչեւ երեկոյեան ժամը 5:00, «Գ. Կիւլպէնկեան» սրահին մէջ:

ԾԱՆՕԹ.- Փոխան ծաղկեպսակի` նուիրատուութիւնները կատարել Ս. Պօղոս եկեղեցւոյ:

————————————–

ՀՈԳԵՀԱՆԳԻՍՏ

ՏԻԳՐԱՆՈՒՀԻ ՆԻԿՈՂՈՍԵԱՆի մահուան քառասունքին եւ ՎԱՀԷ ՆԻԿՈՂՈՍԵԱՆի մահուան Բ. տարելիցին առիթով հոգեհանգստեան պաշտօն պիտի կատարուի կիրակի, 18 հոկտեմբեր 2026-ին, Անթիլիասի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ մայր տաճարին մէջ, յաւարտ Ս. պատարագի:

ԺԱՔԼԻՆ ԹԵՐԶԵԱՆի մահուան քառասունքին առիթով հոգեհանգստեան պաշտօն պիտի կատարուի կիրակի, 18 հոկտեմբեր 2026-ին, Զալքայի Հայ կաթողիկէ Ս. Խաչ եկեղեցւոյ մէջ, առաւօտեան ժամը 10:00-ին:

 Անձրեւոտ Օրերուն Նկատմամբ Ձգողականութիւնը

Շատեր կը նախընտրեն անձրեւոտ օրը` կապոյտ պայծառ երկինքէն: Անոնց հաճոյք կը պատճառէ լսել անձրեւի կաթիլներուն ձայնը, մնալ տունը, գիրք կարդալ կամ ժապաւէն դիտել… Այս գրաւչութիւնը ունի անուն` անձրեւի պաշտամունք:

Հոգեբանութիւնը ուսումնասիրած է այս յատուկ կապը անձրեւոտ օրերուն հետ: Անձրեւին նկատմամբ այս սէրը նաեւ կ՛անուանեն Pluviophilie. այս եզրաբանութիւնը հոգեբանական ախտորոշում կամ հիւանդութիւն չէ. ան պարզապէս կը վերաբերի անձրեւոտ օրերու նկատմամբ ձգողականութեան: Այս պարզ նախընտրութեան ետին ոմանք կը տեսնեն իրենց անձին հետ վերամիաւորուելու հնարաւորութիւն` հեռու սովորական աղմուկէ եւ ժխորէ:

Անձրեւոտ օրը սիրողներուն համար, անձրեւոտ կիրակին իսկական վայելքի օր է. անհրաժեշտ չէ տունէն դուրս գալ, պտոյտ ծրագրել կամ այցելութիւններ կատարել: Անձրեւի կաթիլներուն ձայնին զուգահեռ ընթերցելը, ժապաւէն դիտելը կամ պարզապէս պատուհանէն դուրս դիտելը ինքնաբերաբար հանգստութեան եւ բարեկեցութեան զգացողութիւն կը հաղորդեն:

Այս պահերը վայելող անձերը յարմարաւէտ կը զգան լռութեան պահերուն եւ ինքնադիտարկման հետ:

Եթէ Երկու Անհատ Միշտ Համաձայն Են Ամէն Ինչի Շուրջ…

Կայ արտայայտութիւն` «Եթէ երկու անհատ միշտ համաձայն են ամէն ինչի շուրջ, կը նշանակէ, որ անոնցմէ մէկը կը մտածէ երկուքին համար»: Հոգեբաններու կարծիքով այս արտայայտութիւնը հարցեր կը յառաջացնէ այն զոյգերուն մասին, որոնք երբեք չեն վիճիր: Հազուագիւտ ներդաշնակութի՞ւն, թէ՞ մէկ զուգընկերոջ լուռ ինքնամփոփում, տեւական զիջում կամ համակերպում: Ի՞նչ կը բացայայտէ ամէն ինչի վերաբերեալ լիակատար համաձայնութիւնը:

Յարաբերութիւններուն մէջ երկու անձեր կրնան զիրար սիրել, կիսել արժէքներ` առանց պարտադիր կերպով իւրաքանչիւր հարց նոյն լոյսին տակ տեսնելու: Ամէն ինչի շուրջ մնայուն համաձայնութիւն ակնկալելը անիրատեսական է, կը պնդեն հոգեբանները` աւելցնելով, թէ, երբ անհամաձայնութիւնները ամբողջովին կ՛անհետանան, կը նշանակէ, որ զուգընկերներէն մէկը կը հրաժարի իր կարծիքներէն կամ թոյլ կու տայ միւսին` որոշումներ կայացնել երկուքին համար:

Եզրափակելով` հոգեբանները համոզում կը յայտնեն, որ երկու զուգընկերներ կրնան ունենալ տարբեր ճաշակներ, իրավիճակը տեսնել հակադիր տեսանկիւններէ, բուռն վիճիլ եւ միեւնոյն ատեն միասնական մնալ: Այս անհամաձայնութիւնները կը ստիպեն անոնց զիրար լսել, բանավիճիլ, փոխել իրենց դիրքորոշումները, եւ այլն… Խնդիրը կը սկսի, երբ զուգընկերներէն մէկը կը դադրի իր կարծիքները արտայայտելէ:

Հոգեբանութիւնը այս վիճակը կ՛անուանէ ինքնալռեցում` լռել բախումներէ խուսափելու համար, վախնալով հիասթափեցնելէ ուրիշները, կամ որովհետեւ կը կարծէ, թէ իր կարծիքը կարեւոր չէ:

Ահա, թէ ինչո՛ւ, եթէ երկու անձեր միշտ ամէն ինչի շուրջ համաձայն են, ատիկա իտէալական չէ:

Երեխայի Հոգեբանի Կարծիքով
Ընտրութիւն Կատարելու Բեռը…

Երեխաները ընկճախտի կը մատնէ ոչ թէ ազատութեան պակասը, այլ ընդհակառակը` ամէն ինչ որոշելու բեռը:

– Ի՞նչ կ՛ուզես հագուիլ:
– Ի՞նչ ուտենք այսօր:
– Ինչո՞վ կ՛ուզես խաղալ:

Հոգեբաններու կարծիքով, չափազանց տարբերակներու առկայութիւնը անապահովութիւն եւ շփոթ կը ստեղծէ երեխային մօտ. մինչդեռ նոյն հարցերը կարելի է տալ հետեւեալ ձեւով.

– Կապո՞յտ, թէ՞ ճերմակ շապիկդ կ՛ուզես հագնիլ:
– Դդմա՞ճ, թէ՞ լիցք ուտենք այսօր:
– Կը նախընտրես «լեկօ»-ո՞վ խաղալ, թէ՞ գծել:

Ծնողքին կողմէ ճշդուած սահմանները կը նուազեցնեն երեխային մտաւոր ծանրաբեռնուածութիւնը:

***

Միւս կողմէ, այն երեխան, որ կ՛ըսէ. «Չեմ գիտեր ինչով խաղամ», հոգեբաններու կարծիքով այն երեխան է, որ տասնեակներով խաղալիք ունի իր տրամադրութեան տակ: Չափազանց շատ ընտրութիւնները կրնան դժուարացնել որոշումը եւ շեղել ուշադրութիւնը: Երեխան մէկ խաղալիքէն միւսին կ՛անցնի` առանց կեդրոնանալու ոեւէ մէկուն վրայ:

Հոգեբաններուն կարծիքով, լաւագոյն լուծումը այն է, որ խաղալիքներուն մէկ մասը վերցուի, պահուի, քանի մը շաբաթ ետք կրկին վերադարձուի` փոխարինելով «հիները»` «նորերով»:

Մեր Առօրեան Դիւրացնող
Հնարքներ

Որպէսզի հազարը երկար ժամանակ թարմ մնայ, զայն երկայնքին կիսեցէք, լուացէք, ցամքեցուցէք եւ ապա ziplock կերպընկալ տոպրակին մէջ դրէք` խոհանոցի թուղթէ թաշկինակով փաթթելէ ետք: Տոպրակը լաւ փակեցէք, իսկ թաշկինակը նորոգեցէք, երբ զգաք, որ թրջուած է:

***

Որպէսզի շագանակագոյն շաքարը երկար դիմանայ ու չքարանայ, հանեցէք իր ծրարէն, փոխադրեցէք կափարիչով օժտուած ապակեայ շիշի մէջ` աւելցնելով հացի կտոր մը, նարինջի կեղեւ, խնձորի շերտ մը կամ marshmallow մը:

***

Հասունցած պանանը թափելու փոխարէն զայն օգտագործեցէք որպէս սնուցող մազի դիմակ: Բաղադրիչներ` 1 հասուն պանան, 1 ապուրի դգալ բուսական ձէթ, 1 հաւկիթի դեղնուց եւ կէս թէյի դգալ մեղր:

***

Խոհանոցային սպունգը ախտահանելու համար թաց սպունգը դրէք մանրալիքին մէջ, եւ 3-5 վայրկեան լարեցէք  առաւելագոյն հզօրութեամբ: Սպասեցէք, որ պաղի նախքան դուրս բերելը:

***

Գործածուած թէյի ծրարները թափելու փոխարէն զանոնք օգտագործեցէք

– Որպէս բոյսերու բնական պարարտանիւթ:
– Որպէս մարզական կօշիկներու վատ հոտը չէզոքացնող միջոց:
– Որպէս քորը մեղմելու միջոց:

6 Սխալ Սովորութիւններ,
Որոնցմէ Պէտք Է Հրաժարիլ

Սննդական թունաւորումներէ պաշտպանուելու համար կարեւոր է հրաժարիլ այս 6 սխալ սովորութիւններէն:

– 1 –

Շուկայէն բերուած չլուացուած պտուղներն ու բանջարեղէնները սառնարանը դնել մաքուր ուտելիքներու կողքին: Անոնց մանրէները անխուսափելիօրէն պիտի տարածուին սառնարանին մէջ, պիտի վարակեն մնացեալ մթերքները եւ թունաւորումներու դուռ բանան:

– 2 –

Խաւաքարտէ կամ կերպընկալէ ծրարներով շուկայէն բերուած ուտելիքները սառնարանը դնել մնացեալ մթերքներուն հետ: Թելադրելի է ձերբազատիլ այդ ծրարներէն, եւ մէջի ուտելիքները փոխադրել կափարիչով օժտուած ամաններու մէջ:

– 3 –

Հաւկիթը լուալ նախքան սառնարան դնելը: Այս սովորութիւնը եւս սխալ է եւ անհիմն: Հաւկիթը ներսէն ունի շատ նուրբ թաղանթ մը, որ հաւկիթին դեղնուցն ու ճերմկուցը կը պաշտպանէ կեղեւէն ներս թափանցող մանրէներէն:

– 4 –

Տաք ուտելիքը սառնարան փոխադրելը: Արդարեւ, այդ տաք ուտելիքը կը խախտէ սառնարանին ներսի ջերմաստիճանը, ինչ որ վատ անդրադարձ կ՛ունենայ մնացեալ ուտելիքներուն վրայ:

– 5 –

Միսը կամ հաւը լուալ նախքան սառնարան դնելը: Սխալ է այն համոզումը, որ ջուրին տակ բռնելով միսը կամ հաւը կը մանրէազերծուին: Միակ լուծումը զանոնք լաւ եփելն է:

– 6 –

Խոհանոցի միս կտրելու տախտակը օգտագործել նաեւ բանջարեղէններ կտրատելու համար: Իւրաքանչիւրը պէտք է ունենայ իրեն յատուկ տախտակ. անոնք պէտք է ըլլան տարբեր գոյնի եւ զանազանուին իրարմէ:

Այլազան

Գարեջուրին Օգտակար
Յատկութիւնները

Գարեջուրը աշխարհի ամէնէն հին ըմպելիքներէն մէկն է: Պատասխանատու կերպով օգտագործուելու պարագային, ան կրնայ շարք մը առողջական օգուտներ բերել, մասնաւորապէս` սրտանօթային համակարգի պաշտպանութեան, մարսողութեան եւ ոսկրային փտութեան առումով: Այնուամենայնիւ, անոր օգտակար յատկութիւնները կը չէզոքանան չափէն շատ օգտագործման կապուած վտանգներով, որոնք կրնան ազդել ոչ միայն ֆիզիքական, այլ նաեւ մտաւոր առողջութեան: Գարեջուրի չափաւոր օգտագործում ըսելով պէտք է հասկնալ` օրական 1 բաժակ կիներու պարագային, 2 բաժակ` տղամարդոց: Այնուամենայնիւ, թելադրելի է շաբաթական որդեգրել ոգելից ըմպելիներէ զերծ մնալու համար:

Ստորեւ կը ներկայացնենք գարեջուրի չափաւոր օգտագործման գիտականօրէն հաստատուած օգտակար յատկութիւնները:

ա.- Կը պաշտպանէ քրոնիք հիւանդութիւններէ` շնորհիւ հակաօքսիտաններուն:
բ.- Դրական ազդեցութիւն կը գործէ սրտանօթային համակարգին վրայ:
գ.- Կը բարելաւէ մարսողական համակարգը:
դ.- Կ՛ապահովէ ոսկորներուն առողջութիւնը եւ կ՛օգնէ կանխելու օսթէօփորոզը:
ե.- Կ՛ապահովէ երիկամներուն առողջութիւնը:

Գիտէ՞ք, Թէ…

Բացի խմելէն, գարեջուրը կարելի է օգտագործել առօրեայ կեանքի մէջ որպէս`

– ՄԻՍԸ ՓԱՓԿԱՑՆՈՂ: Բաժակ մը գարեջուրը պարպել համեմուած միսի կտորին վրայ, ձգել 1-2 ժամ նախքան եփելը: Գարեջուրը կը փափկացնէ միսին բնաթելերը, եւ հաճելի համ կը հաղորդէ անոր:

– ՈՍԿԵՂԷՆՆԵՐԸ ՄԱՔՐՈՂ: Ոսկեղէններուն (առանց ակի) փայլք տալու համար, զանոնք մխրճել գարեջուրի մէջ, ապա շփել փափուկ լաթով մը:

– ԱՐԱՏՆԵՐ ՄԱՔՐՈՂ: Գորգին վրայի սուրճի, թէյի արատներուն վրայ գարեջուր թափել, լաթով մը շփել, ապա գաղջ ջուրով մաքրել եւ ձգել, որ չորնայ:

– ՄԱԶԵՐԸ ՍՆԱՆՈՂ: Մազերու ծաւալը, առողջ տեսք եւ փայլք տալու համար կէս բաժակ գաղջ ջուրի մէջ 8 ապուրի դգալ գարեջուր աւելցնել: Մազերը շամփուէնով լուալէ ետք այդ խառնուրդով շփել մազերը, քանի մը վայրկեան սպասել, ապա ցօղուել:

Խոհագիր

Գարեջուրով Հաւի
Ազդրեր

Բաղադրիչներ

2 հաւի ազդր
500 կր գետնախնձոր
1 պզտիկ ճերմակ սոխ, 1 պզտիկ կարմիր սոխ
1 ապուրի դգալ մանանեխ
3 պճեղ սխտոր
4 ապուրի դգալ ձիթապտուղի ձէթ
33 մլ. գարեջուր
1 դափնիի տերեւ
Կէս թէյի դգալ չոր խնկածաղիկ
Կէս թէյի դգալ խնկունի
Աղ, սեւ պղպեղ

Պատրաստութիւն

Կաթսային մէջ տաքցնել ձէթը: Աղով եւ սեւ պղպեղով համեմուած հաւի ազդրերը երկու կողմով տապկել: Ազդրերը հանել եւ նոյն ձեւով տապկել գետնախնձորները:

Նոյն կաթսային մէջ տապկել շերտուած սոխերն ու ճզմուած սխտորը, աւելցնել գարեջուրը, մանանեխը, դափնիի տերեւը, խնկածաղիկն ու խնկունին եւ լաւ խառնել:

Հաւի ազդրերն ու գետնախնձորները աւելցնել թացանին, 1 գաւաթ ջուր աւելցնել եւ 180 ջերմաստիճանով փուռի մէջ եփել նախ կէս ժամ` ալիւմինիոմ թուղթով ծածկուած, ապա 15 վայրկեան` երեսը բաց:

Եթէ գետնախնձորները մեծ են` կիսել: Բաղադրատոմսը կարելի է հարստացնել ստեպղին, պրոքոլի կամ սունկ աւելցնելով:

*
*  *

Շաբթուան Բանաստեղծութիւնը

Ա՛խ, լեզո՛ւն, լեզուն որ չըլլայ, մարդ ինչի՞ նման կ՛ըլլայ: Ազգը պահողը, իրար հետ միացնողը լեզուն է ու հաւատքը: Լեզուդ փոխէ՛, հաւատքդ ուրացի՛ր, ալ ի՞նչով կրնաս ըսել, թէ ո՞ր ազգէ՞ն ես:

Ձեզի կ՛ըսեմ, ձեզի, հայոց նորահաս երիտասարդներ, ձեր անունին մեռնիմ, ձեր արեւուն մատա՛ղ, տասը լեզու սորվեցէ՛ք, ձեր լեզուն, ձեր հաւատքը ամուր պահեցէ՛ք:

ԽԱՉԱՏՈՒՐ ԱԲՈՎԵԱՆ              

Այսօր (15 հոկտեմբեր 1809 ) գրող, վիպասան, ուսուցիչ, բանաստեղծ Խաչատուր Աբովեանի ծննդեան օրն է: 

Ֆեր­մա­նե­ան եւ Խոս­րո­վե­ան ըն­տա­նիք­ներ իրենց շնոր­հա­կա­լու­թիւ­նը կը յայտ­նեն բո­լոր անոնց, որոնք ան­ձամբ, ծաղ­կեպ­սա­կով, նու­ի­րա­տու­ու­թե­ամբ, հե­ռա­ձայ­նով, ե.նա­մա­կով, առ­ցանց մի­ջոց­նե­րով կամ այ­լա­պէս, մաս­նա­կից եղան իրենց  հա­րա­զա­տին` ՀՈՒ­ՐԻ
ՖԵՐ­ՄԱ­ՆԵ­ԱՆ-­ԽՈՍ­ՐՈ­ՎԵ­ԱՆ­-ի  մա­հու­ան սու­գին:

– Տիկին Սոնիա Գանձապետեան (Միացեալ Նահանգներ) 50$
– Տէր եւ տիկին Գրիգոր եւ Հիլտա Արսլանեան 50$