«Գոյութիւն ունի այն հաւանականութիւնը, որ Իրանի վրայ յարձակում շղթայազերծենք, եւ մէկ այլ հաւանականութիւն մը, որ անոր հետ մեծ ու լաւ համաձայնութիւն մը գոյացնենք», աւելցուց ան:

Իսրայէլի պաշտպանութեան նախարար Իսրայէլ Քաց իսրայէլեան պետական պատկերասփիւռի կայանին հետ հարցազրոյցի ընթացքին յայտնեց. «Ընտրութիւններէն առաջ Իրանի մէջ զինուորական արշաւի պիտի չձեռնարկենք: Ատիկա բան մըն է, որ ընդդիմութիւնը հնարած է»:

Իրանի Յեղափոխական պահակագունդի բանբեր Հիւսէյն Մուհիպի շեշտեց. «Թշնամիի որեւէ քայլին մեր պատասխանը բազմապատիկը պիտի ըլլայ, նոյնիսկ եթէ այդ քայլը սահմանափակ է»:

Ամերիկացի պաշտօնատարներ «Ուոլ Սթրիթ Ճըռնըլ» օրաթերթին յայտնեցին. «Միջին Արեւելքի մէջ ամերիկեան մարտանաւերը կռիւի հաւանական մագլցումի կը պատրաստուին, եթէ նախագահ Տանըլտ Թրամփ որոշէ յառաջիկայ շաբաթներուն Իրանի դէմ հարուածներու նոր փուլ մը շղթայազերծել»:

Իրանի խորհրդարանի նախագահ Մոհամետ Պաղեր Ղալիպաֆ յայտնեց, թէ իր երկիրը սպառնալիքներու առջեւ պիտի չընկրկի եւ պատրաստ է իր հողային ամբողջականութիւնը թիրախաւորող որեւէ յարձակումի սպասուածէն աւելի մեծ չափով հակադարձելու:

Ան ըսաւ, որ համապարփակ պատերազմ շղթայազերծելու կամ ահաբեկման գործողութիւններ գործադրելու սպառնալիքը իրանցի ժողովուրդը իր իրաւունքներէն եւ շահերէն զիջելու պիտի չմղէ:

Ղալիպաֆ շեշտեց, որ Իրան որեւէ օտար ուժի պիտի չարտօնէ իր կամքը Թեհրանին պարտադրել` նշելով, որ ամերիկեան պնդումները հաւաստի պիտի չըլլան, եթէ Ուաշինկթըն իրողական ու շօշափելի կերպով չգործադրէ իր խոստումները, իր գործելաոճը չփոխէ եւ իր ախորժակներէն չհրաժարի:

Իրանի խորհրդարանի նախագահը աւելցուց, որ Թեհրան նոր դիրքորոշումներ չունի:

Ան նաեւ նշեց, որ Ուաշինկթըն ինքզինք տագնապի եւ պատերազմի մէջ ներքաշեց իր սխալ հաշուարկներուն հետեւանքով, եւ պէտք է անոնցմէ դուրս գալու անհրաժեշտ քայլերը որդեգրէ:

Լաւատեղեակ պաշտօնատար մը երէկ «Ռոյթըրզ» լրատու գործակալութեան յայտնած է. «Քաթարցի միջնորդներ այսօր Թեհրան կ՛այցելեն` ջանալով շրջանային լարուածութիւնը նուազեցնել»` աւելցնելով, որ Թեհրանի մէջ քաթարեան միջնորդական ջանքերը ամերիկեան կողմին հետ համակարգուած են:

Քրեմլինի ներկայացուցիչը յիշեցուցած է, որ Ռուսիան պատրաստ էր բանակցութիւնները վերսկսելու Տումայի ընտրութիւններէն ետք, որոնք տեղի ունեցան 18-էն 20 սեպտեմբերին: Սակայն ուքրանական կողմը խափանած է այդ պայմանաւորուածութիւնը:

Նախապէս կը հաղորդուէր, որ եռակողմ խորհրդակցութիւններու իբրեւ հաւանական հարթակ կը դիտարկուի Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու մայրաքաղաք Ապու Տապին:

«Հիմա հերթական վերջնաժամկէտը 4 նոյեմբերն է` մեր մեծ տօնը (Միասնութեան օրը, «Ա.»): Ատկէ ետք մենք պատրաստ պիտի ըլլանք բանակցութիւնները վերսկսելու», ըսած է Ուշաքով:

Ան նշած է, որ ընդմիջումէն ետք ուքրանական կարգաւորման շուրջ եռակողմ բանակցութիւններու առաջին փուլը պիտի կրէ «նախնական ծանօթացման բնոյթ», եւ այդ հանդիպումէն մեծ սպասումներ պէտք չէ ըլլան:

Ինչ կը վերաբերի Մայեմիի մէջ սպասուող Քսաններու խմբակի վեհաժողովին Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութինի մասնակցութեան կարելիութեան, ապա ատիկա կախեալ պիտի ըլլայ Չինաստանի մէջ Ասիա-Խաղաղական ովկիանոս տնտեսական համախմբումի վեհաժողովի (18-19 նոյեմբեր) արդիւնքէն: Փութինի, Շի Ճինփինկի եւ Թրամփի հանդիպման նախապատրաստութիւնը արդէն սկսած է:

Չինաստանի մէջ վեհաժողովի ծիրին մէջ Ռուսիոյ եւ Միացեալ Նահանգներու նախագահներու երկկողմանի հանդիպման կազմակերպումը տակաւին համաձայնեցուած չէ, սակայն նման մեծ միջազգային վեհաժողովները հաղորդակցութեան լայն կարելիութիւններ կը բանան. Ռուսիոյ նախագահի օգնականին համաձայն, եթէ ղեկավարները կողք-կողքի յայտնուին, պիտի զրուցեն:

Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութին նախապէս յայտարարած էր ուքրանական հակամարտութեան կարգաւորման շուրջ բանակցութիւնները եռակողմ ձեւաչափով վերսկսելու Ռուսիոյ պատրաստակամութեան մասին: Այդ բանակցութիւններուն նպատակը, ըստ անոր, վերջնական խաղաղութեան համաձայնագիրներու հասնելէ ետք Ռուսիոյ եւ Ուքրանիոյ անվտանգութեան երաշխիքներու քննարկումն էր: Փութին ընդգծած էր, որ այս հարցը քննարկելու ընթացքին անհրաժեշտ է նաեւ ընդհանուր առմամբ խօսիլ եւրոպական անվտանգութեան ճարտարապետութեան մասին:

Նովաք հարցազրոյցի ընթացքին աւելցուց. «Կրնանք մեր գործընկերներուն փափաքած որեւէ քանակը ապահովել… մեր արտածելիք ընդհանուր քանակէն»:

Ռուսիոյ փոխվարչապետը ուրբաթ օր յայտնած էր, որ ռուսական մազութով բեռնաւորուած երեք նաւեր Հիւսիսային Ամերիկա կ՛ուղղուին:

«Մեղմ վերաբերմունք կարելի չէ դրսեւորել, երբ հարցը կը վերաբերի յորդանանցիներու կեանքերուն», շեշտեց թագաւորը` վերստին դատապարտելով «Յորդանանի ասպնջականութեան ու ներդաշնակութեան համար օտար եղող այս ամօթալի ահաբեկչական արարքը»:

«Յորդանանցիներուն ապահովութիւնը կարմիր գիծ է», շեշտեց Ապտալլա Բ. թագաւոր` ընդգծելով. «Արդարադատութեան ձեռքը իւրաքանչիւր ահաբեկիչի պիտի հասնի: Այսպիսի երկչոտ արարքները Յորդանանն ու յորդանանցիները չեն կրնար վախցնել ու պիտի չվախցնեն, եւ անոնց ազգային միասնականութիւնը պիտի չքայքայեն»:

Թագաւորը համապատասխան մարմիններուն յանձնարարեց վճռականօրէն արձագանգել եւ երկաթէ բռունցքով հարուածել ահաբեկիչներուն եւ «իւրաքանչիւրին, որ կը համարձակի խաթարել յորդանանցիներուն միասնութիւնը», ընդգծելով օրէնքի ամբողջ ուժով հետապնդելու եւ պատասխանատուութեան ենթարկելու անհրաժեշտութիւնը բոլոր անոնք, որոնք աջակցած կամ արդարացուցած են այս արարքը:

Ապտալլա Բ. թագաւորը կոչ ուղղեց` նորութիւններէն շատ արագ տեղեկացնել քաղաքացիները եւ «վճռականօրէն դէմ դնել տարաձայնութիւններուն ու ապակողմնորոշող տեղեկութիւններուն, որոնք կրնան ոճիրը օգտագործել վախ ու սադրանք հրահրելու համար»:

Յորդանանի թագաւորը ընդգծեց ահաբեկչական գործողութիւններուն դէմ պայքարի մեքանիզմի համապարփակ անվտանգութեան գնահատման նախապատրաստման եւ գործնական ընթացակարգերու մշակման կարեւորութիւնը, որոնք պիտի բարձրացնեն անվտանգութեան պատրաստուածութիւնը` որեւէ նմանատիպ փորձի նախաձեռնողականօրէն դիմակայելու համար, ընդգծելով օրէնքի գերակայութեան եւ պետութեան հեղինակութեան ամրապնդման անհրաժեշտութիւնը:

Ապտալլա Բ. թագաւորը նաեւ կառավարութեան եւ առնչակից հաստատութիւններուն ցուցմունք տուաւ վերատեսութեան ենթարկելու «ծայրայեղական գաղափարախօսութեան դէմ պայքարի քաղաքականութիւնը եւ համակարգուած ծրագիրի ծիրի մէջ աշխուժացնելու անոր աղբիւրները չորցնելու ջանքերը` կրօնական իշխանութիւններուն հետ համակարգուած ձեւով»:

Յորդանանի վարչապետը երէկ յայտարարեց. «Պետութեան ծառայութիւնները աշխատանք կը տանին Քարաքի եկեղեցւոյ վրայ յարձակումին հարցով ոճրագործները ձերբակալելու»:

Երէկ պետական բարձրագոյն մակարդակով տեղի ունեցաւ ուրբաթ օրուան ահաբեկչական յարձակումի 9 զոհերուն յուղարկաւորութիւնը:

Կիպրոս հաստատեց, որ մտադիր է իսրայէլեան պարեկային մէկ այլ նաւ մը գնել` իսրայէլեան նաւաշինութեան կեդրոններու եւ «Ռաֆայէլ» ընկերութեան նաւերու ու յառաջադէմ զէնքի համակարգերու առնչուած մեծ գործարքի աւարտին մօտենալնուն լոյսին տակ:

Կիպրոս նշեց, որ առաջարկուած այս գործարքը կ՛ամրապնդէ Իսրայէլի եւ Կիպրոսի միջեւ գործընկերութիւնն ու ռազմավարական դաշինքը` Թուրքիոյ սպառնալիք ներկայացնող շրջանային ախորժակներուն նկատմամբ հասարակաց մտավախութիւններէ մղուած:

Կիպրոսի պաշտպանութեան նախարար Վասիլիս Փալմաս 23 հոկտեմբերին կիպրական պետական ռատիոհաղորդման ու պատկերասփիւռի մարմինին հետ զրոյցի ընթացքին յայտնեց, որ նաւը ներկայ կիպրական «Իոննիտես» պարեկային նաւուն նման պիտի ըլլայ, եւ պայմանագրութեան ստորագրութիւնը այս շաբաթ կը սպասուի:

Գործարքը, ըստ իսրայէլեան «ալգալիսթ» օրաթերթին, 150 միլիոն եւրօ կ՛արժէ: Փալմաս գինը չհաստատեց եւ պայմանագիրի ստորագրման թուականը չյայտնեց:

Թրամփ ըսաւ, որ քարիւղի գիները աւելի պիտի նուազին, հազիւ թէ Իրանի մէջ պատերազմը աւարտի` աւելցնելով, որ անցեալ շաբաթ Հորմուզի նեղուցէն անցած քարիւղի քանակը շրջանցած է նախապէս որեւէ շրջանի, ներառեալ նախապատերազմեան շրջանին նեղուցէն անցած քարիւղի քանակը:

«Պէտք էր Իրանին հիւլէական զէնք ձեռք ձգելը արգիլելու համար գործէինք», նշեց Սպիտակ տան ղեկավարը:

Ամերիկացի պաշտօնատարներ ամերիկեան «Տը Աթլանթիք» պարբերաթերթին յայտնեցին, որ Միացեալ Նահանգներու նախագահը կը սերտէ Իրանի դէմ զինուորական իր արշաւը շարունակել` քանի մը օրուան վրայ երկարող հարուածներ շղթայազերծելով:

Պաշտօնատարները նշեցին, որ այդ հարուածները կրնան Քոնկրեսի միջանկեալ ընտրութիւններէն անմիջապէս ետք տեղի ունենալ:

Անոնք յայտնեցին, որ յարձակումին թիրախները կրնան ներառել հրթիռները, անօդաչու թռչող սարքերը, ուժանիւթն ու հիւլէական կառոյցները:

Պաշտօնատարներուն կարծիքով` տնտեսական ճնշումը Իրանը գահավիժումի եզրին կը մօտեցնէ, եւ նոր հարուածները զայն անկումի պիտի մղեն:

Անոնք, սակայն, նշեցին, որ հակառակ այդ առնչութեամբ ցուցանիշերու գոյութեան, ընտրութիւններէն ետք Իրանին հարուած հասցնելու որեւէ որոշում տակաւին չէ տրուած:

«Սի.Էն.Էն.» հաղորդեց, որ Միացեալ Նահանգներու նախագահի խորհրդականները քուլիսներու ետին պատրաստած են Իսրայէլի հետ ուղղակի համակարգումով զինուորական նոր հարուածներու ծրագիրներ, որպէսզի անմիջապէս կարելի ըլլայ գործադրութեան պատրաստ ըլլալ, անմիջապէս որ Թրամփ միջանկեալ ընտրութիւններէն ետք կանաչ լոյսը տայ:

Ըստ ամերիկացի պաշտօնատարներու, զինուորական նոր ծրագիրները մշակուած են ըլլալու «կարճատեւ, սակայն բուռն» արշաւ մը, որ հիմնականին մէջ կը թիրախաւորէ հիւլէական եւ ուժանիւթի կառոյցները, ինչպէս նաեւ իրանեան անօդաչու թռչող սարքերու եւ հրթիռներու մնացեալ զինանոցը:

Ըստ պաշտօնատարներուն, ընտրանքներէն մէկը ամերիկեան զինանոցին մէջ ոչ հիւլէական հզօրագոյն ռումբը եղող «Ռումբերու մօր» օգտագործումն է` երաշխաւորելու համար իրանեան ուժանիւթի ենթակառոյցներու եւ հիւլէական կառոյցներու քանդումը:

Պաշտօնատարներ «Ուոլ Սթրիթ Ճըռնըլ» օրաթերթին յայտնեցին, որ Իրան գետնին տակը գտնուող կառոյցներու ճամբով վերսկսած է սահմանափակ թիւով հեռահար հրթիռներու արտադրութեան:

Օրաթերթը աղբիւրներ մէջբերելով նշեց, որ Իրան միջնորդներու ճամբով յայտնած է, որ ամերիկեան նոր յարձակումներու պարագային իր յարձակումները պիտի ընդլայնէ, ներառելով Արաբական ծոցի երկիրները:

Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ երէկ երեկոյեան յայտնեց. «Իրանի հարցը կրնար մեծ արագութեամբ աւարտիլ, եւ ան ձախող պետութիւն է»:

«Իրանի հետ շինիչ բանակցութիւններ կը վարենք, եւ միջանկեալ ընտրութիւններէն առաջ անոր վրայ յարձակում պիտի չգործենք», ըսաւ Թրամփ:

Սուրիոյ եւ Իրաքի հարցով ամերիկացի յատուկ պատուիրակ Թամ Պարրաք, սակայն, մամուլի հետ հարցազրոյցի ընթացքին զգուշացուց, թէ Իրանի դէմ հարուած մը կրնայ տեղի ունենալ շաբաթավերջի ընթացքին:

«Գիտէք, ոչինչ կարելի է սկիզբէն բացառել, սակայն Ապու Տապիի մէջ այդ բանակցութիւնները պիտի ըլլան եռակողմ ձեւաչափով», պատասխանած է ան այն հարցումին, թէ արդեօք եւրոպացիները կրնա՞ն անոնց մասնակցիլ:

Փեսքով ընդգծած է, որ ճգնաժամի համալիր լուծումը անկարելի է առանց Մոսկուայի եւ Քիեւի համար անվտանգութեան հարցերու քննարկման:

Ան ուշադրութիւն հրաւիրած է այն բանի վրայ, որ հին աշխարհի մէջ անվտանգութեան ճարտարապետութիւնը առանց եւրոպացիներու քննարկելը անկարելի է, սակայն զրոյցի սկիզբը պիտի ըլլայ եռակողմ ձեւաչափով:

Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութին մէկ օր առաջ յայտարարած էր, որ Ռուսիան պատրաստ է շարունակելու ուքրանական ճգնաժամի լուծման շուրջ հաղորդակցութիւնները: Անոնց նպատակը պիտի ըլլայ Ուքրանիոյ եւ Ռուսիոյ անվտանգութեան հարցերը լուծել վերջնական տեսքով խաղաղ համաձայնագիրներուն հասնելէ ետք:

Փեսքով նշած էր, որ Փութին տակաւին որոշում չէ տուած բանակցութիւններու նոր փուլի պատուիրակութեան կազմին վերաբերեալ:

Իսրայէլեան բանակը յայտարարեց, թէ բախումին մասնակից երկու անձեր սպաննած է եւ պաղեստինեան գիւղեր շրջափակած:

Իսրայէլեան բանակի սպայակոյտի պետը ցուցմունք տուաւ կեդրոնական շրջանին մէջ ուժերը ամրապնդելու եւ Գալիլիա քաղաքին ու յաւելեալ գիւղերու շուրջ ապահովական օղակ հաստատելու:

Իսրայէլեան լրատուամիջոցներ հաղորդեցին, որ բախումէն ետք, Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանիահու իր կուսակցութեան կոչ ուղղած է ընտրական ձեռնարկները ջնջելու:

Նեթանիահու յայտնեց. «Ապահովական ուժերուն ցուցմունք տուի Գալիլիա քաղաքը պաշարման ենթարկելու եւ Այսրյորդանանը ամբողջովին փակելու»:

«Մեր ուժերը Այսրյորդանանի մէջ լայնածաւալ յարձակումի մը արձանագրումը արգիլեցին», նշեց ան:

«Համասի զինեալներն ու անոնց ետին կանգնողները ամէնուր եւ ամէն ժամանակ պիտի հետապնդենք», յայտնեց Նեթանիահու:

Իսրայէլեան բանակի ձայնասփիւռի կայանին համաձայն, գործողութեան հեղինակները Գալիլիա քաղաքի բնակիչներ են:

Իսրայէլեան պատկերասփիւռի 14-րդ կայանը հաղորդեց, որ Գալիլիոյ մէջ յարձակումին պատճառով իսրայէլացի զինուոր մը սպաննուած է:

Իսրայէլեան բանակը աւելի ուշ յայտարարեց, թէ 2 զինուորներ սպաննուած են եւ 3 ուրիշներ վիրաւորուած:

Իսրայէլի ելեւմուտքի նախարար Պեցալէլ Սմոթրիչ յայտարարեց. «Ճիշդ ինչպէս Կազայի եւ Լիբանանի մէջ տեղի ունեցաւ, Յուդայի եւ Սամարիոյ մէջ (Այսրյորդանան, «Ա.») Պաղեստինեան իշխանութիւնը կազմաքանդելու, զէնքը հաւաքելու եւ ահաբեկիչները ոչնչացնելու համապարփակ զինուորական արշաւ մը անխուսափելի է»:

Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանիահու յարձակումին համար պատասխանատու նկատեց Համաս շարժումը:

Համառուսաստանեան պետական պատկերասփիւռի եւ ռատիոհեռարձակման ընկերութեան լրագրող Փաւել Զարուպինի հետ հարցազրոյցի ընթացքին Փութին յայտնած է, որ Միացեալ Նահանգներու նախագահի յատուկ պատուիրակ Սթիւ Ուիթքոֆի հետ հանդիպումին ինք համաձայնած է վերսկսելու Քիեւի հետ Ուաշինկթընի միջնորդութեամբ երկխօսութիւնը:

«Այս բանակցութիւններուն նպատակը պիտի ըլլայ քննարկել Ուքրանիոյ եւ Ռուսիոյ անվտանգութեան ապահովման հարցը խաղաղութեան համաձայնագիրներու վերջնական կնքումէն ետք, եւ ոչ թէ զինուորական գործողութիւններու ժամանակաւոր դադրեցման հիմամբ: Մենք պատրաստ ենք վերսկսելու այս հաղորդակցութիւնները` այս նպատակին հասնելու համար», ըսած է Քրեմլինի ղեկավարը:

Զարուպին Փութինին հարցուցած է Ուքրանիոյ նախագահ Վոլոտիմիր Զելենսքիի յայտարարութեան մասին, թէ Ուքրանիան պատրաստ է դադրեցնելու զինուորական գործողութիւնները ռազմաճակատի ներկայ շփման գիծի երկայնքին: Փութին պատասխանած է, որ ատիկա «իրենց տարածքը չէ, ատիկա պատմական Ռուսիոյ տարածքն է»:

«Քիեւի համար անտեղի է խօսիլ որեւէ տարածքային կորուստի մասին: Տոնպասի եւ Նովոռոսիոյ բնակիչները քուէարկած են Ռուսիոյ հետ վերամիաւորման օգտին», նշած է Ռուսիոյ նախագահը:

Ան յայտարարած է, որ Ռուսիան չ՛ուզեր պատերազմիլ Ուքրանիոյ հետ եւ շարունակուող զինուորական գործողութիւններուն համար մեղադրած է Քիեւը:

«Մենք տակաւին պատրաստ ենք բանակցելու եւ այս դժուարին իրավիճակին լուծում փնտռելու: Անոնք մեզի շատ մօտ մարդիկ են: Վերջին ծինային ուսումնասիրութիւնները ցոյց կու տան, որ ռուսերն ու ուքրանացիները նոյն ժողովուրդն են», պնդած է Փութին:

Ռուսիոյ նախագահը նաեւ նշած է. «Եւրոպացիները չեն ուզեր Ռուսիոյ դէմ կռուիլ, իչնպէս որ Ռուսիան չ՛ուզեր Եւրոպայի դէմ կռուիլ: Ռուսիան չի պատրաստուիր Եւրոպայի հետ որեւէ պատերազմի»:

«Ռոյթըրզ» լրատու գործակալութեան համաձայն, հազարապետ-զօրավար Ապտալլա Մաայթա յայտնած է, որ Քարաքի Համուտ եկեղեցւոյ մէջ կրակոցներէն վիրաւորուածները բժշկական օգնութիւն կը ստանան, եւ յարձակողներուն փնտռտուքը կը շարունակուի:

Ներքին գործոց նախարար Մազեն Ֆարայէ յայտարարած է, թէ յարձակումը իրականացուած է «ծայրայեղականներու կողմէ», սակայն կանուխ է ըսել, թէ արդեօք անոնք կապ ունի՞ն Յորդանանի մէջ կամ երկրէն դուրս որեւէ յայտնի խմբաւորումի հետ:

Յարձակման համար տակաւին ոչ ոք պատասխանատուութիւն ստանձնած է:

Յորդանանի պետական պատկերասփիւռի կայանին հեռարձակած տեսանիւթին մէջ, որ, ամենայն հաւանականութեամբ, նկարահանած է անվտանգութեան տեսախցիկը, կ՛երեւին եկեղեցւոյ ուղղութեամբ կրակող երեք անձեր:

Ականատեսներէն մէկը պատմած է, որ յուղարկաւորութեան քանի մը տասնեակ մարդ կը մասնակցէր, անոնց վրայ կրակած են քանի մը վայրկեան:

Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Հաքան Ֆիտան իր կարգին յայտնեց. «Իրանի վրայ որեւէ նոր յարձակում շրջանին մէջ պատերազմի եւ հակամարտութեան ծիրը պիտի ընդլայնէ»:

«Իրանի դէմ զինուորական միջամտութիւնը լուծում մը չէ, եւ ոչ ոք անոր կը զօրակցի», նշեց ան:

«Եգիպտոսի հետ կը քննարկենք Լիպիոյ հետ կնքուած ծովային սահմանագծման համաձայնութիւնը, եւ մենք կրնանք անոր մտավախութիւնները փարատել», ըսաւ ան` նշելով. «Կրնանք մօտ օրէն Լիպիոյ միաւորման վերաբերեալ դրական լուր մը յայտարարել»:

Թրամփ նշեց, որ իր երկիրը կրնայ հիմա հեռանալ, սակայն կ՛ուզէ Իրանի մէջ իր իրագործած արդիւնքներուն երկար գոյատեւումը երաշխաւորել:

Ան պատերազմին իր երկրին վրայ ունեցած հետեւանքները որակեց «չնչին գին»` Իրանը ամբաստանելով «ահաբեկչութեան հովանաւոր թիւ մէկ պետութիւնը» ըլլալու յանցանքով:

Սպիտակ տան ղեկավարը նշեց, որ Միացեալ Նահանգներ «Կէս գիշերուան մուրճ» եւ «դիւցազներգական զայրոյթ» գործողութիւններուն ընթացքին քանդած են Իրանի հիւլէական հարստացման կարողութիւնը:

«Ռուսիոյ եւ Ուքրանիոյ պատերազմը, եւ Իրանի պատերազմը այսպէս կամ այնպէս պիտի աւարտին», շեշտեց Թրամփ:

«Մարդոց մեծամասնութիւնը կը կարծէ, թէ (Քոնկրեսի միջանկեալ) ընտրութիւններէն ետք Իրանի մէջ բան մը պիտի ընենք, տեսնենք թէ ի՛նչ պիտի պատահի», նշեց ան:

Աղբիւրներ «Նիւ Եորք Թայմզ» օրաթերթին յայտնեցին. «1 նոյեմբերին Միջին Արեւելքի մէջ ամերիկեան զինուորական կարողութիւնը ամբողջովին պատրաստ պիտի ըլլայ»:

Ամերիկացի պաշտօնատարներ օրաթերթին յայտնեցին, որ ամերիկեան եւ իսրայէլեան բանակները ընտրութիւններէն ետք Իրանի վրայ յարձակումներ շղթայազերծելու ծրագիրներ մշակած են:

Աղբիւր մը «Ուոլ Սթրիթ Ճըռնըլ»-ին յայտնած է, թէ Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանիահու ճնշում կը բանեցնէ Իրանի մէջ հարուածները շարունակելու համար:

Աղբիւրը աւելցուցած է, որ Միացեալ Նահանգներու պատերազմի նախարար Փիթ Հեկսեթին ներկայացուած է Իրանի վրայ հարուածներու շղթայազերծման համար թիրախներու ցուցակ մը` հիմնուելով հետախուզական տեղեկութիւններու վրայ:

Ապահովական աղբիւր մը իսրայէլեան «Ուալլա» կայքին յայտնեց. «Իրանի հետ պատերազմի շարունակման հաւանականութիւնը կը բարձրանայ»:

Միւս կողմէ, ամերիկացի երկու պաշտօնատարներ եւ լաւատեղեակ երկու անձեր ամերիկեան «Էն.Պի.Սի.» պատկերասփիւռի կայանին յայտնած են, որ ամերիկեան բանակը վերջին օրերուն սկսած է Միջին Արեւելքի մէջ գտնուող իր ռազմակայաններուն մէջ իր ուժերու ներկայութիւնը հանդարտօրէն կրճատել, ինչպէս նաեւ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութիւնը ցուցմունք տուած է շրջանին մէջ իր դիւանագիտական առաքելութիւններու պաշտօնեաներուն թիւը նուազեցնելու:

Նշենք, որ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Թամի Փիկըթ հերքեց, թէ Ուաշինկթըն կը պատրաստուի Ծոցի տարբեր երկիրներու մէջ իր դեսպանատուներու կարգ մը պաշտօնեաներու եւ անոնց ընտանիքներուն այդ երկիրներէն հեռանալու հրաման արձակելու:

Միացեալ Նահանգներու նախագահը Սպիտակ տան մէջ լրագրողներու հետ զրոյցի ժամանակ յայտարարեց, թէ Միացեալ Նահանգներ Իրանի հետ պատերազմի հարցով կը գործակցի Ռուսիոյ եւ Չինաստանի հետ` աւելցնելով, որ Ռուսիոյ Իրանի հարցին մէջ ներգրաւուածութիւնը կրնար զգալիօրէն աւելի մեծ ըլլալ, նոյնը կը վերաբերի Չինաստանին:

«Խօսքը համեմատաբար փոքր ներգրաւուածութեան մասին է: Իրականութեան մէջ այդ երկու երկիրներն ալ կ՛ուզեն, որ այս պատերազմը աւարտի: Եւ մենք Ռուսիոյ հետ ատով կը զբաղինք, Չինաստանը նոյնպէս կը մասնակցի», ըսաւ Թրամփ:

Նշենք, որ ամերիկացի պատուիրակ Սթիւ Ուիթքոֆի Ս. Փեթերսպուրկի մէջ Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութինի հետ հանդիպումէն ետք Ռուսիոյ եւ Միացեալ Նահանգներու պաշտօնատարները յայտարարեցին, թէ Ուքրանիոյ շուրջ բանակցութիւններուն մէջ «խրախուսական յառաջընթաց» արձանագրուած է, եւ կայ կայուն խաղաղութեան հասնելու կարելիութիւն:

Ուքրանիոյ նախագահ Վոլոտիմիր Զելենսքի յայտարարեց, թէ Ռուսիան կ՛աջակցի պատուիրակութիւններու մակարդակով բանակցութիւններուն. Ուքրանիան, Միացեալ Նահանգներն ու Ռուսիան կրնան նոյեմբերի սկիզբին եռակողմ բանակցութիւններ կատարել` աւելցնելով. «Ուքրանիան նոյնպէս պատրաստ է»:

Զելենսքի ընդգծեց, որ Ուքրանիան կ՛աջակցի զինադադարին, գերիներու վերադարձին եւ այլ մարդասիրական նախաձեռնութիւններուն: Միեւնոյն ժամանակ, ան յիշեցուց, որ Ռուսիան բազմիցս համաձայնած է բանակցութիւններուն, սակայն հետագային իր դիրքորոշումը փոխած է:

Ուքրանիոյ նախագահը ամերիկեան «Ֆոքս Նիուզ» պատկերասփիւռի կայանին հետ հարցազրոյցի ընթացքին յայտարարեց, որ իր երկիրը պատրաստ է սառեցնելու ներկայ ռազմաճակատի գիծին վրայ զինուորական գործողութիւնները, որովհետեւ ատիկա հակամարտութիւնը աւարտելու «իրատեսական» ուղի է:

«Մենք ատիկա կը կոչենք «կրակոցի դադրեցում» կամ «սպանութիւններու դադրեցում», ինչպէս նախագահ Թրամփը կ՛ըսէ: Սառեցնել եւ կանգնեցնել: Եւ, անշուշտ, ասիկա նուազագոյնն է, որ մենք այսօր կ՛ակնկալենք Ռուսիայէն: Ատկէ ետք, ի հարկէ, մենք պիտի դիմենք Միացեալ Նահանգներու նախագահին ու եւրոպացիներուն եւ պիտի խնդրենք անվտանգութեան երաշխիքներ: Սակայն կարեւորագոյնը խաղաղութիւնն է: Ինչպէս նաեւ անվտանգութիւնը», ըսաւ Զելենսքի:

«Մեզի անհրաժեշտ է, որ իրենց տուները կորսնցուցած եւ արտասահման գտնուող 9,5 միլիոն մարդ վերադառնայ Ուքրանիա` պարզապէս ապրելու եւ իր երկիրը կառուցելու համար», նշած է ան:

Ըստ ազրպէյճանական ԱՓԱ լրատու գործակալութեան, կողմերը քննարկած են երկկողմանի յարաբերութիւններն ու շրջանային հարցեր: Էրտողան նաեւ Ալիեւը հրաւիրած է Անգարայի մէջ Թրքական պետութիւններու կազմակերպութեան վեհաժողովին:

Հեռաձայնային հաղորդակցութիւնը տեղի ունեցած է Անգարայի եւ Պաքուի միջեւ վերջին շրջանին ծագած տարակարծութիւններու լոյսին տակ:

Ալիեւ-Էրտողան հեռաձայնային հաղորդակցութեան օրը Ազրպէյճան Թուրքիոյ 31 քաղաքացիներու, ներառեալ լրագրողներու եւ քաղաքական գործիչներու, արգիլած է մուտք գործել երկիր` զանոնք մեղադրելով իշխանութեան բռնի տապալման կոչերու եւ կրօնական ատելութիւն հրահրելու մէջ:

Երկու երկիրներուն միջեւ վէճեր ծագած էին ազրպէյճանական դպրոցներու մէջ լաչակ կրելու սահմանափակումներուն եւ Ազրպէյճանի` Իսրայէլի հետ յարաբերութիւններուն շուրջ:

Սէուտական ՈՒԱՍ լրատու գործակալութիւնը 12 հոկտեմբերին հաղորդած էր, թէ Իրանի արտաքին գործոց նախարար Ապպաս Արաղչի հեռաձայնած է Սէուտական Արաբիոյ արտաքին գործոց նախարար Ֆայսալ Պըն Ֆարհան իշխանին:

Զրոյցին ընթացքին քննարկուած են շրջանին մէջ արձանագրուած վերջին մագլցումն ու զայն հանդարտեցնելու համար ի գործ դրուած ջանքերը:

Իրանի արտաքին գործոց նախարարութիւնը իր կարգին յայտարարեց, թէ Արաղչի իր սէուտցի պաշտօնակիցին յայտնած է, որ պատրաստ է օգնելու Սէուտական Արաբիոյ եւ հուսիներուն միջեւ բանակցութիւններու մեկնարկին:

Պաքուն ձերբակալութեան հրամանագիրները կու տայ երկու երկիրներուն միջեւ լարուած կապերու, ազրպէյճանական դպրոցներուն մէջ լաչակի սահմանափակումներուն շուրջ վէճին եւ ազրպէյճանական-իսրայէլեան յարաբերութիւնները քննադատող թուրք քաղաքական գործիչներու յայտարարութիւններուն լոյսին տակ:

Հրամանագիրներուն մասին յայտարարութիւնը կը կատարուի նաեւ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի կողմէ «Էքս»-ի վրայ կատարուած այն գրառումէն ետք, որուն մէջ ան զգուշացուց իսլամներուն միջեւ պառակտում սերմանելու փորձերէն: Էրտողան իր գրառումին մէջ բացայայտօրէն չէր անդրադարձած Ազրպէյճանի` լաչակի գործածութեան դէմ որդեգրած քաղաքականութեան:

Օրեր առաջ եւս Ազրպէյճան քրէական գործ յարուցած էր թուրք սիւնակագիր Ճելալ Չիֆթճիի դէմ` դարձեալ զայն մեղադրելով իշխանութիւնը բռնի ուժով գրաւելու եւ կրօնական ատելութիւն հրահրելու ենթադրեալ կոչեր ուղղելու յանցանքով: Անոր նկատմամբ եւս միջազգային հետախուզութիւն յայտարարուած էր:

Ձերբակալութեան հրամանագիրներուն մէջ յստակօրէն նշուած չէ, թէ կասկածելիները արտայայտուած են դպրոցներուն մէջ լաչակ կրելու նոր սահմանափակումներուն դէմ: Սակայն յայտարարութեան մէջ կը նշուի, որ կասկածելիներէն մէկը` Ռիտուան Քայան, 3 հոկտեմբերին Պոլսոյ մէջ Ազրպէյճանի գլխաւոր հիւպատոսութեան դիմաց կազմակերպուած բողոքի ցոյցի մը ընթացքին խօսք արտասանած է:

Քայա եւ Զեքերիա Ճերա խօսք արտասանած են 13 հոկտեմբերին, Անգարայի մէջ Ազրպէյճանի դեսպանատան դիմաց կազմակերպուած հանրահաւաքին: Երկու ցոյցերն ալ կազմակերպուած էին` բողոքելու համար ազրպէյճանական դպրոցներուն մէջ լաչակի արգելքին դէմ:

Քննիչները կը պնդեն, որ անոնց ելոյթներուն մէջ եղած են իշխանութիւնը բռնի ուժով գրաւելու կոչեր:

«Օ.Սի. Միտիա»-ն կը նշէ, որ դատախազութիւնը յղում կատարած է անորոշ յայտարարութիւններու եւ նիւթերու, որոնք, ըստ երեւոյթին, թուրք քաղաքացիներուն կողմէ հրապարակուած են տարբեր ընկերային ցանցերու եւ առցանց հարթակներու վրայ` 25 սեպտեմբերէն մինչեւ 18 հոկտեմբեր:

Կասկածելիներուն մէջ են հրապարակագիրներ, հետազօտողներ, փաստաբաններ եւ այլն: Անոնք ընկերային ցանցերու վրայ յայտարարած են, որ Ազրպէյճանի կառավարութեան օրինականութիւնը կրնայ քննարկման նիւթ դառնալ, ակնարկած են, որ Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ կրնայ ի վերջոյ արժանանալ Սուրիոյ նախկին նախագահ Պաշար Ասատի ճակատագիրին, նաեւ, որ` Թուրքիոյ նախագահ Էրտողան կրնայ տապալել Ալիեւը:

19 հոկտեմբերին Պաքուի Պինակատիի շրջանի դատարանը որոշում կայացուցած է եօթը կասկածելիներն ալ հեռակայ կարգով կալանաւորելու մասին: Դատախազութեան համաձայն, հետագային անոնց նկատմամբ միջազգային հետախուզութիւն յայտարարուած է:

Պաքու յայտարարած է, որ թուային ապացոյցներ կը հաւաքէ, կը փորձէ պարզել նիւթերուն հեղինակները եւ այս գործով միջազգային իրաւական աջակցութիւն կը հայցէ: Ցարդ Թուրքիոյ կողմէ ոչ մէկ հակազդեցութիւն կայ:

Հոկտեմբերին ազրպէյճանական դպրոցներուն մէջ համազգեստի վերաբերեալ նոր կանոնակարգը Թուրքիոյ մէջ վէճերու պատճառ դարձաւ: Թուրք պաշտօնատարներ, որոնց մէջ` նաեւ նախագահին խորհրդականը, քննադատեցին Ազրպէյճանի այս որոշումը:

Պաքու, իր կարգին, այս քննադատութիւնները որակեց իբրեւ միջամտութիւն իր ներքին գործերուն:

Հակառակ այս լարուածութեան` երկու երկիրներուն միջեւ պաշտօնական շփումները շարունակուած են: Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Հաքան Ֆիտան 15 հոկտեմբերին Պաքուի մէջ հանդիպում ունեցաւ Ալիեւի հետ:

Իսրայէլեան «Էլպիթ Սիսթըմզ» ընկերութիւնը (ԹԱՍԷ, ԷՍԼԹ, Տազտաք, ԷՍԼԹ) 19 հոկտեմբերին յայտարարեց, որ եւրոպական պատուիրատուի մը հետ կնքած է 235 միլիոն տոլարի պայմանագիր, որով նախատեսուած է մատակարարել միջին հեռահարութեան «ԷՔՍԹՐԱ-ՄՐ» հրթիռներ եւ ՓՈՒԼՍ համազարկային կրակի հրթիռարձակ համակարգեր: Երեք տարուան համար նախատեսուած պայմանագիրը կնքուած է երկու երկիրներու պաշտպանութեան նախարարութիւններուն միջեւ ստորագրուած միջկառավարական համաձայնագիրի ծիրին մէջ:

«Կլոպզ»-ի աղբիւրներուն փոխանցումով` պատուիրատու երկիրը Ազրպէյճանն է:

Նշեալ համաձայնագիրով «Էլպիթ»-ը պիտի մատակարարէ սեփական մշակման գերձայնային ԷՔՍԹՐԱ միջին հեռահարութեան հրթիռային համակարգեր: Համաձայնագիրը կը ներառէ նաեւ ՓՈՒԼՍ արձակման կայանքներու ու հրթիռարձակ հրետանիի յաւելեալ հարթակներու տրամադրում:

«Էլպիթ Սիսթըմզ»-ի գլխաւոր տնօրէն Պեցալել Մախլիս յայտարարած է. «Այս գործարքը ալ աւելի պիտի ամրապնդէ «Էլպիթ Սիսթըմզ»-ի` իբրեւ հրթիռարձակ հրետանային համակարգերու ոլորտին մէջ համաշխարհային յառաջատարի դիրքերը, եւ կը վկայէ մեր յառաջադէմ հրթիռային համալիրներուն ու արձակման կայանքներուն նկատմամբ աճող միջազգային պահանջարկին մասին:

«Փուլս համակարգերն ու գերճշգրիտ հրթիռային համալիրները լաւագոյններէն են իրենց դասակարգին մէջ, եւ անոնց նախապատուութիւն կու տան հետզհետէ աշխարհի աւելի մեծ թիւով պատուիրատուներ, որոնց մէջ` եւրոպական երկիրներն ու ՕԹԱՆ-ի անդամ պետութիւնները: Մենք կը շարունակենք մատակարարել յառաջադէմ համակարգային լուծումներ, որոնք կը գոհացնեն մեր պատուիրատուներուն պաշտպանական փոփոխուող կարիքները»:

Վերջին շրջանին աշխուժացած է Իսրայէլի եւ Ազրպէյճանի ռազմարդիւնաբերական համագործակցութիւնը: Ինչպէս շաբաթ մը առաջ յայտնած էր «Կլոպզ»-ը, իսրայէլական «Արի Արմզ» ընկերութիւնը վերջերս Ազրպէյճանի մէջ հրացաններու արտադրութեան գործարան բացած է: Բացման արարողութեան ներկայ գտնուած են նախագահ Իլհամ Ալիեւ եւ անոր կինը: Երկրին մէջ իր տեսակին մէջ առաջինը եղող այս նախաձեռնութեան մասնակցած են նաեւ շարք մը բարձրաստիճան պաշտօնատարներ, ինչպէս նաեւ «Արի Արմզ»-ի սեփականատէրեր Աւիհա Սթոլերոն, Ռաւիտ Անկոնինան եւ Օրեն Անքոնինան:

Թրքական դատարանը կը պնդէ, թէ Սահմանադրական դատարանը տակաւին չէ կայացուցած իր վճիռը Քաւալայի վերաբերեալ եւ թէ ներքին իրաւական ուղիները չեն սպառած:

Հիմնաւորման մէջ կ՛ըսուի, որ միջազգային իրաւունքի ընդհանուր սկզբունքներուն համաձայն, դիմողները պէտք է նախ դիմեն ազգային դատական մարմիններուն եւ օգտագործեն գոյութիւն ունեցող իրաւական ուղիները` աւելցնելով. «Հակառակը ընդունելով` ինքնիշխան պետութիւն մը առիթ պիտի ընծայէ միջազգային դատարանի մը` իր դատական իրաւասութիւններուն միջամտելու»:

Ամերիկեան աղբիւրներ հաղորդեցին, որ ան Ռուսիոյ նախագահին Ուքրանիոյ պատերազմին վերջ տալու վերաբերեալ առաջարկներ պիտի ներկայացնէ:

Ուիթքոֆ երէկ Ռուսիա մեկնեցաւ Նորվեկիոյ մայրաքաղաք Օսլոյի մէջ Ուքրանիոյ նախագահ Վոլոտիմիր Զելենսքիի հետ իր հանդիպումէն ետք:

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Մարքօ Ռուպիօ երէկ նշեց, թէ Զելենսքիի հետ Ուիթքոֆի ժողովը դրական էր, եւ ան այդ ժողովին արդիւնքները պիտի ներկայացնէ Ռուսիոյ` աւելցնելով, որ ամերիկացի պատուիրակը իր ռուս պաշտօնակիցներուն հետ շատ դժուար բանակցութիւններ պիտի վարէ:

Ամերիկացի պատուիրակ Ուիթքոֆ Փութինի հետ իր հանդիպումի ընթացքին նշեց, որ «գոյութիւն ունի հիմք մը, որուն վրայ կարելի է կառուցել Ուքրանիոյ մէջ զինադադարի հասնելու»` Ռուսիոյ նախագահին շնորհակալութիւն յայտնելով «ամերիկացի քաղաքացի Սթիւըն Հապըրտի ազատ արձակման համար»:

«Մեզի հետ բերած ենք փաստաթուղթեր, որոնք ուքրանական տագնապի կարգաւորման կարելիութիւններ կը բովանդակեն», յայտնեց Ուիթքոֆ:

«Կը յուսանք, որ Փութին քննէ շարունակումը ռուս-ամերիկեան-ուքրանական բանակցութիւններուն, որոնց ընթացքին կարելի է թեքնիք հարցերը քննարկել», ըսաւ ան:

Փութին իր կարգին յայտնեց. «Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփը մեր վերջին զրոյցի ընթացքին կեդրոնացաւ մարդկային կորուստները դադրեցնելու համար Ուքրանիոյ հակամարտութեան վերջ տալու անհրաժեշտութեան վրայ»:

Ռուսիոյ նախագահը շնորհակալութիւն յայտնեց Թրամփին` «Ուքրանիոյ մէջ կարգաւորման հարցով հետաքրքրուելուն համար»:

«Ռուսիան հետաքրքրուած է Միացեալ Նահանգներու հետ տնտեսական գործակցութեան վերականգնումով, հետաքրքրուած է իրանեան տագնապի գնահատումներով եւ պատրաստ է այդ տագնապի կարգաւորման օգնելու», նշեց Փութին:

Քրեմլին յայտարարեց. «Փութինի եւ Ուիթքոֆի Ս. Փեթերսպուրկի մէջ ունեցած բանակցութիւնները խորքային էին, եւ Ճարետ Քուշներ անոնց միացաւ հեռաձայնով»:

Ամերիկացի պաշտօնատար մը յայտարարեց, որ Ռուսիան համաձայն գտնուեցաւ Ուքրանիոյ հետ թեքնիք մակարդակով եռակողմ ժողով գումարելուն:

Օսլոյի Ժողովը

Նորվեկիոյ մայրաքաղաք Օսլոյի մէջ քննարկումներուն մասնակցեցան ամերիկացի պաշտօնատարներ Սթիւ Ուիթքոֆն ու Ճարետ Քուշները եւ Ուքրանիոյ նախագահ Վոլոտիմիր Զելենսքին` մասնակցութեամբ եւրոպացի պաշտօնատարներու: Ժողովի ընթացքին ջանք թափուեցաւ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփի եւ Զելենսքիի միջեւ լարուածութիւնը վերահսկողութեան տակ առնելու` նկատի ունենալով, որ Քիեւ բողոքած էր, թէ Մոսկուայի հետ մազութի համաձայնութիւնը կը խանգարէ ամերիկեան զինուորական մատակարարումները, ներառեալ հետախուզական գործակցութիւնը, որուն դադրեցումը ռուսական յարձակումներուն դէմ դնելու ուքրանական բանակի կարողութիւնը խափանեց:

Նորվեկիոյ վարչապետ Եոնաս Կար Սթոր ըսաւ, որ Օսլոյի ժողովը լաւ ու կառուցողական էր, եւ կրնայ ճամբայ հարթել հետագային ղեկավարներու մակարդակով այլ ժողովի մը գումարման:

Ֆինլանտայի նախագահ Ալեքսանտր Սթափ իր կարգին յայտարարեց. «Խաղաղութեան հոլովոյթը իր ճիշդ ուղիին վերադարձաւ»:

«Աքսիոս» հաղորդեց, որ Օսլոյի քննարկումները կեդրոնացած էին պատերազմի աւարտին ուղղուած շրջագծային համաձայնագիրի միասնական առաջարկի մշակման վրայ, եւ մէջբերեց ամերիկացի պաշտօնատարի մը այն խօսքը, թէ կողմերը զգալի յառաջընթաց արձանագրած են եւ այժմ աշխատանքային խումբի մակարդակով յաջորդ քայլերու շուրջ համաձայնութիւն գոյացուցած են:

Ամերիկացի պաշտօնատար մը ամերիկեան կայքին յայտնեց, որ Ուքրանիան ներկայացուցած է նոր գաղափարներ ու առաջարկներ, որոնք մանրամասն կերպով քննարկուած են: «Կը յուսանք, որ նոր առաջարկը յանգեցնէ եռակողմ ուղղակի բանակցութեան եւ բազմակողմ աւելի լայն բանակցութիւններու ճամբու հարթման», նշած է պաշտօնատարը:

«Ուաշինկթընի Իրանի նաւահանգիստներու շրջափակման ու Ծոցի շրջանի քարիւղի արտածումները դիւրացնելու ջանքերը յաջողութիւն կ՛արձանագրեն», ըսած է ան:

Քելի նաեւ յայտարարած է. «Միացեալ Նահանգները միջանկեալ ընտրութիւններէն առաջ Իրանի վրայ որեւէ յարձակում պիտի չշղթայազերծեն»:

Յիշեցնենք, որ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ եւս այդ մասին արտայայտուած էր:

Իսրայէլեան պետական պատկերասփիւռի կայանը հաղորդեց, որ իսրայէլացի ապահովական բարձրաստիճան պաշտօնատար մը բացառեց 27 հոկտեմբերին Քնեսեթի ընտրութիւններէն եւ 3 նոյեմբերին ամերիկեան միջանկեալ ընտրութիւններէն առաջ Իրանի դէմ պատերազմի վերսկսումը, հակառակ իր գնահատումին, թէ ատիկա ապագային «անխուսափելի է»:

«Ֆայնենշըլ Թայմզ» օրաթերթի աղբիւրները յայտնած են, որ Իսրայէլ պատրաստուած էր եւ 10 հոկտեմբերին Իրանը պիտի ռմբակոծէր` թիրախաւորելով անոր քաղաքային ենթակառոյցներն ու հիւլէական կառոյցները, սակայն ծրագիրը չէ գործադրուած Թրամփի` միջանկեալ ընտրութիւններէն առաջ հակամարտութիւնը վերսկսելու ընդդիմութեան պատճառով:

Իսրայէլեան պատկերասփիւռի 15-րդ կայանը նշեց, որ գոյութիւն ունին տեղեկութիւններ, թէ Իսրայէլն ու Միացեալ Նահանգները վերջին շաբաթներուն Իրանի դէմ միացեալ զինուորական հարուած հասցնելու եզրին էին, սակայն ամերիկեան կողմը այդ քայլը զսպած է, իսկ Իսրայէլ համապատասխանաբար զայն դադրեցուցած է:

Իսրայէլեան «Ճերուզալեմ Փոսթ» օրաթերթը կը հաղորդէ, որ մինչ Թրամփ Իրանին նոր հարուածներ հասցնելու հարցը կ՛ուսումնասիրէ, Փենթակոն Միջին Արեւելքի մէջ տեղակայած է «Թէոտոր Ռուզվելթ» օդանաւակիրը:

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Մարքօ Ռուպիօ ողջունեց Իրանի հետ միջնորդութեան ջանքերը, սակայն ընդգծեց. «Որեւէ որոշում, թէ ի՛նչը ընդունելի է, Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփի ձեռքն է»: