Sunday May 19, 2013

Վերջապէս Մշուշը Կը Ցրուի

By adminx - Fri Oct 26, 5:38 am

ԷԴԻԿ ԱՆԴՐԷԱՍԵԱՆ

Միացեալ Նահանգների նախագահի թեկնածուներից եւ ոչ մէկն իր քարոզարշաւի ընթացքում մինչ օրս չի անդրադարձել հայկական հարցերին եւ որեւէ խոստում չի տուել, թէ առաջիկայ տարիներում այս ու այս է անելու հայերի համար: Չի բացառւում, որ մինչեւ ընտրութիւնների լռութեան օրն էլ նրանք որեւէ բառ չարտասանեն, որովհետեւ մինչ այս պահը անպատասխան են թողել Միացեալ Նահանգների Հայ դատի գրասենեակի այդ խնդրով բոլոր գրաւոր դիմումները:

Փաստը, անշուշտ, ամենաուրախալիներից չէ: Պէտք է ենթադրել, որ կա՛մ Միացեալ Նահանգների նախագահի թեկնածուներ` Օպաման եւ Ռոմնին գրեթէ վստահ են, որ ամերիկահայութեան քուէն էական ազդեցութիւն չունի այլեւս նախագահական պայքարում, եւ կա՛մ նրանցից առնուազն Օպաման նախագահի պաշտօնում այնքան սուտ է խօսել, որ այլեւս համարձակութիւն չունի նոյն խոստումները տալ հայութեանը: Իսկ ինչ վերաբերում է Ռոմնիին, ապա նա ո՛չ Մասաչուսեցի նահանգապետի պաշտօնում, ո՛չ էլ դրանից առաջ աչքի չի ընկել հայերի խնդիրներով իր մտահոգուածութեամբ:

Ինչպէ՞ս որակել այս երեւոյթը. հայկական գործօնի թուլացո՞ւմ, Հայ դատի յանձնախմբի աշխատանքներում տեղ գտած թերութի՞ւն, հետեւանք Հայաստան-Միացեալ Նահանգներ փոխյարաբերութիւններում առկայ կնճիռների՞, պատասխան հայ-թուրքական արձանագրութիւնների սառեցման գործընթացի՞® Եթէ Սիրիայի կնճիռն այստեղ դերակատար է եղել, ապա առնուազն տարօրինակ է, որ Միացեալ Նահանգների ղեկավարին թուացել է, թէ Հայաստանն ու աշխարհի ողջ հայութիւնը կարող էին անտարբեր մնալ սիրիահայ համայնքի ճակատագրի հանդէպ: Ի վերջոյ, բոլորն էլ գիտեն, որ վաղը, միւս օրը հէնց Միացեալ Նահանգներն են  ամենամեծ մարդասիրական օգնութիւնն առաքելու մի երկիր, որտեղ ոչ առանց իրենց  մասնակցութեան` այդքան աւերներ գործուեցին:

Հայ դատի ամերիկեան գրասենեակները պնդում են, որ, չնայած թեկնածուների դրսեւորած անտարբերութեանը, շարունակուելու են յարաբերական աշխատանքները` թէ՛ մէկի եւ թէ՛ միւսի վարչակարգի հետ: Սա նշանակում է, որ թէ՛ մէկի եւ թէ՛ միւսի զօրակայաններում ազդեցիկ մարդիկ, ովքեր անկեղծօրէն մտահոգուած են հայկական խնդրով եւ իրենցից կախուած ամէն ինչ կ՛անեն, որ աշխարհի գերտէրութիւններից մէկը անտարբեր-չէզոք դիրք չգրաւի այնպիսի հակամարդկային երեւոյթի հանդէպ, ինչպիսին Հայոց ցեղասպանութիւնն է:

Միանգամայն հասկանալի է, որ Հայ դատի աշխատանքներում կ՛որդեգրուեն նոր մեթոտներ ու կը կիրառուեն միանգամայն նոր գործիքներ, որոնք մինչ այս նոր իրավիճակը համարուել են կամ անժամանակ, կամ` ոչ արդիւնաւէտ, որովհետեւ հերթական նախագահների կամ թեկնածուների կողմից միշտ հնչել են հաւաստիացումներ, որ իրենք ուշադրութեան կենտրոնում են պահելու հայութեան խնդիրների խնդիրը: Նրանց խոստումներին չհաւատալու բազմաթիւ հիմքեր ունեցող հայութիւնը, սակայն միշտ յոյսով է սպասել, որ մեծ տէրութեան հերթական ղեկավարը, ահա-ահա, իրերն իրենց անուններով կը կոչի ու վերջապէս տեղից կը շարժի Հայոց ցեղասպանութեան հարցը: Բայց, ամէն անգամ, ինչպէս ապրիլի 24-ի նախօրեակին, այնպէս էլ Միացեալ Նահանգների բարձրաստիճան պաշտօնեաների տարբեր առիթներով արած յայտարարութիւնների պատճառով հայութիւնն ստիպուած է եղել կուլ տալ հերթական հիասթափութիւնը: Ո՞ւմ էր պէտք Օպամայի «Մեծ եղեռն» ձեւակերպումը, եթէ նրա արտաքին գործերի նախարարը պէտք է դրանից յետոյ Հայոց ցեղասպանութիւնը որակէր պատմաբանների ուսումնասիրութեան հարց: Քանի՞ ժողովրդի գլխով անցած «Մեծ եղեռն» է այսօր ուսումնասիրւում պատմաբանների կողմից: Թոյլ տուէք հարցնել` այս ի՞նչ տարբերակուած, իսկ Հայաստանում Միացեալ Նահանգների դեսպան Հեֆֆեռնի խօսքով`  ընտրողական մօտեցում է հայոց հարցին:

Բայց, ինչպէս ասում են` չկայ չարիք` առանց բարիքի: Գուցէ սա նաեւ կը ցրի՞ մեր աչքի մշուշը, որպէսզի վերջնականապէս համոզուենք, որ խեղդուողի փրկութիւնը առաջին հերթին խեղդուողի սուրբ պարտականութիւնն է: Այլապէս` սպասել, որ մեր փոխարէն ոեւէ մէկը կ՛անի դա, մի տեսակ անիմաստ է դառնում այլեւս:

Ամփոփելով` դիտել տանք` չի բացառւում, որ թէ՛ Օպաման, եւ թէ՛ Ռոմնին, ովքեր յաղթանակի դէպքում Միացեալ Նահանգների նախագահ կը լինեն 2015 թուականին, այսօրուանից արդէն հոգ են տանում, որպէսզի կարողանան շատ աւելի չէզոք դիրքում յայտնուել, երբ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի միջոցառումների շրջագծում թափ հաւաքած ճանաչման գործընթացը նոր թափով բախի անտարբերների դռները: Տխուր է, ի հարկէ, երբ այնպիսի հզօր երկիր, ինչպիսին Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներն են, այսօրէական իրենց շահի ակնոցով են նայում մարդկութեան դէմ գործուած սոսկալի յանցագործութեանը: Եւ, առհասարակ, ո՞ր կողմ են նայում հարիւր միլիոնաւոր ամերիկացիները, ովքեր չեն տեսնում, որ իրենց երկիրը, փոխանակ իր յարաբերութիւնները կարգաւորելու տարածաշրջանի երկրների հետ, դիցուք` Օպամայի նախագահութեան տարիներում այսպիսի սրընթաց անցում է կատարում դէպի Թուրքիայից վասալական կախուածութիւն: Չէ՞ որ դա ողբերգութիւն է, եւ ողբերգութիւն, առաջին հերթին, իրենց համար:

 

 

 

Leave a Reply

Advertisement