Monday May 20, 2013

50 Տարի Առաջ ( 18 Սեպտեմբեր 1962 )

By adminx - Tue Sep 18, 5:31 am

Հայկական Կեանք

Հայաստան

Զրոյց Վ. Համբարձումեանի Հետ

Աստղագիտութեան Յաջողութիւնները
Հայաստանի Մէջ

Օգոստոս 3-ին Երեւանի մէջ բացուեցաւ Միջազգային աստղագիտական միութեան գործադիր կոմիտէին լիագումար նիստը: Այդ առիթով  Հայկական հեռագրական գործակալութեան թղթակիցներէն մէկը` Վ. Նազիրեան տեսակցութիւն մը ունեցած է ակադեմիկոս Վ. Համբարձումեանի հետ` Խորհ. Միութեան աստղագիտութեան ձեռք ձգած յաջողութիւններուն մասին: Կու տանք Հայաստանի վերաբերեալ հատուածը:

- Հայաստանի Գիտութիւններու ակադեմիային մաս կազմող Բիւրականի աստղագիտարանին մէջ զետեղուեցաւ Շմիթի դրութեամբ գործող մէկ մեթր դիտանցք ունեցող հազուագիւտ հեռադիտակ մը, որ լոյսի ուժի տեսակէտէն աշխարհի ամէնէն մեծն է: Ասկէ զատ, դիտակը ունի աշխարհի ամէնէն խոշոր նկարելու գործիքը, որուն շնորհիւ կարելի է միաժամանակ լուսանկարել բազմահազար շատ թոյլ աստղեր ու դիտել հսկայական տիեզերական պայթումներ, որոնց զօրութիւնը միլիառներով աւելի է ջրածինով ռումբերու պայթումներէն: Նոր դիտակին օգնութեամբ քաշուած են բազմաթիւ նկարներ, որոնք այժմ մանրակրկիտ կերպով կ՛ուսումնասիրուին Բիւրականի մէջ:

Բիւրականի մէջ առաջին անգամ ըլլալով վերլուծեցինք անկայուն աստղերու այն երեւոյթները, որոնք կապուած են աստղային ճառագայթման նոր տեսակին հետ, այսինքն` «ոչ ջերմային» ճառագայթումին, որ կը բխի յիշեալ աստղերու արտաքին շերտերէն եւ կը կրէ չափազանց փոփոխական բնոյթ:

Նուէր` Գրականութեան Եւ
Արուեստի
Թանգարանին

Հայ մշակութային կեանքին վերաբերեալ արժէքաւոր տեղեկութիւններ կը բովանդակեն Մոսկուայի եւ Վարշաւայի համալսարաններու համեմատական լեզուագիտութեան ամպիոնի փրոֆեսէօր Լեւոն Մսերանցի դիւանները: Ասոնք վերջերս Մոսկուայէն Երեւան փոխադրուած են գիտնականին քրոջը կողմէ:

Դիւաններուն մէջ կան արժէքաւոր նամակներ` Սմբատ Շահազիզէն, Նորայր Բիւզանդացիէն, Անթուան Մէյէէն, Հենրիխ Հիւպշմանէն, ակադեմականներ Նիկողայոս Մառէն եւ Հրաչեայ Աճառեանէն:

Շինարարութեան Գործը Դանդաղ Կ՛ընթանայ

Հակառակ տարիներէ ի վեր ձեռք առնուած կտրուկ որոշումներուն եւ միջոցներուն, շինարարութեան գործը դանդաղ կ՛ընթանայ Հայաստանի մէջ: Այս ցաւոտ հարցին վերջ տալու համար յատուկ նիստ գումարած են Հայաստանի Համայնավար կուսակցութեան Կեդրոնական կոմիտէն եւ Հայաստանի նախարարներու խորհուրդը:

Յատկապէս «դանդաղ կ՛ընթանան դպրոցներու, հիւանդանոցներու, մանկական նախադպրոցական հիմնարկութիւններու եւ կենցաղային ու մշակութային շէնքերու շինութիւնը»:

Այս երեւոյթին պատճառները, ըստ ժողովականներուն, մէկէ աւելի են: Նախ` «աշխատանքները անբաւարար կազմակերպուած են», մեքենաները եւ փոխադրութեան միջոցները «արդիւնաւէտ ձեւով չեն օգտագործուիր» եւ, վերջապէս, բանուորներուն որակը բարձրացնելու աշխատանքներ չեն կատարուիր:

Շթորայի Կազդուրման Կայանի Տղոց Հետ
Եւ
Անոնց Համար

Շատ մը տեղեր գեղեցիկ սովորութիւն դարձած է Մանուկներու օրուան տօնակատարութիւնը: Հոս ամէն օր տեղի կ՛ունենայ մանուկներու հաճելի հանդէս:

Մենք խօսած ենք արդէն, Լիբանանի Հայ օգնութեան խաչի Շրջանային վարչութեան կրթական եւ գթութեան կամ խնամատարական աշխատանքներուն մասին:

Ուրախութեամբ կը յայտնենք, որ Լիբանանի օգնութեան խաչը տարուէ տարի վերելքի մէջ է, ուր որ հայութիւն գոյութիւն ունի այնտեղ կայ Օգնութեան խաչի մասնաճիւղ մը:

Կազդուրման կայանի երրորդ խումբն ալ ասկից պիտի մեկնի այս ամսուան վերջը:

Տեսանք, որ ժողովուրդը հետզհետէ կը գնահատէ այս օգտաշատ ձեռնարկը եւ կը փափաքի, որ  յառաջիկային աւելի շատ թիւով մանուկներ բերուին հոս եւ բարոյապէս ու նիւթապէս օժանդակութիւն ըլլայ այս մեծ կազմակերպութեան:

Մանուկը շնորհ է, կեանքի յաղթանակն է: Հոս բերուած տղաք կորովի գեղեցկութիւն ունին, պէտք է մօտենալ ասոնց եւ լսել ցեղին ձայնը: Գգուանք մը, շաքար մը անոնց վիշտը կը փարատէ եւ անուշիկ դէմքերը կը փայլին վերստին զուարթութեան շողերով:

Հոս մեր մէջ ունեցանք երեսփոխան Խաչիկ Պապիկեանը` հանդերձ ընտանեօք: Յարգելի երեսփոխանը իր պզտիկներուն տարեդարձը փոխանակ Պէյրութի իր տան մէջ կատարելու` ազնիւ գաղափարը յղացած էր Կազդուրման կայանի փոքրիկներուն մէջն ըլլալու եւ այժմէն գործնական լաւ դաս մը տալու իր հոգեհատորներուն:

Բերած էին առատ ուտելիքներ, զանազան անուշեղէններ եւ պտուղներ: Ճաշեցին միասին, ստեղծուեցաւ խանդավառ մթնոլորտ:

Հայ երեսփոխանին անուշիկ պզտիկները իրենց ձեռքերով զանազան սիրուն խաղալիքներ բաժնեցին յիսունէ աւելի հայ մանուկներուն:

Վստահ ենք, թէ ուրիշներ եւս օրինակ պիտի առնեն:

Մեր ցեղային վաղեմի առաքինութիւնները տակաւին կուռ ժայռեր են:

Մեր հինաւուրց բարի ընտանիքները, անոնք մէկ հատիկ երազ ունէին, որ հայ մանուկներ աճին, զօրանան, մեր աշխարհի անտառը բարձրանայ վերստին:

«Աղբալեան» վարժարան, «Աղբալեան սրահ եւ Կազդուրման կայան»` ասոնք մէյ մէկ ուխտատեղիներ են:

Աղբալեանն է, որ միշտ կը խօսի մեզի:

Գ. Գ. ԳՈՒՏՈՒԼԵԱՆ

1962 սեպտեմբեր 11
Շթորա

 

Leave a Reply

Advertisement