Մեր Զաւակները Եւ Մենք. Ո՞ւր Տեղադրել Մանուկին Մահճակալը

Մեր օրերուն ընդունուած սովորութիւն է, որ հիւանդանոցէն տուն բերուած մանուկը արդէն իսկ ունենայ իր առանձին սենեակը եւ հոն ալ հաստատուի առաջին իսկ օրէն:

Սակայն շատ մը մանկաբուժներու կարծիքով, երեխան գոնէ մինչեւ 6 ամսու ըլլալը պէտք է քնանայ ծնողներուն սենեակը եւ մօտ գտնուի իր մօրը, քանի որ մայր-երեխայ կապը այս շրջանին շատ կարեւոր է երեխային հոգեկան եւ ֆիզիքական զարգացման համար:

Երեխային մահճակալը տեղաւորելու ատեն պէտք է նկատի առնուին կարգ մը կէտեր.

  • Մահճակալը հեռու պէտք է գտնուի ջեռուցման սարքաւորումներէն:
  • Երեխային ննջասենեակին իտէալ ջերմաստիճանը 18-22 է:
  • Երեխային մահճակալին մօտ պէտք չէ գտնուին գորգեր, գիրքեր, թանձր վարագոյրներ եւ մազոտ (փըլիւշ) խաղալիքներ, որոնք փոշիի բոյներ կը համարուին:
  • Երեխային սենեակը պէտք է զերծ ըլլայ ծխախոտի ծուխէն: Անիկա պարբերաբար պէտք է օդափոխուի:
  • Թելադրելի է մանուկին մահճակալը լուսաւոր տեղ մը դնել. իսկ որքան այլազան ըլլայ մահճակալէն բացուող տեսարանը, այնքա՛ն աւելի լաւ, քանի որ երեխաները շատ կը հետաքրքրուին նորութիւններով:
  • Երեխան քնացնելու ժամանակ պարտադիր չէ, որ սենեակին մէջ խոր լռութիւն տիրէ, զայն վարժեցուցէք քնանալու մեղմ ձայներով շրջապատուած, օրինակ` ընտանիքի անդամներու խօսակցութիւն, փողոցի աղմուկ, եւ այլն. եթէ երեխան մեկուսացնէք բոլոր տեսակի աղմուկներէն, հետագային մեծ դժուարութիւններ կրնաք դիմագրաւել:
  • Երեխային սենեակին մէջ հեռատեսիլ մի՛ դնէք, ոչ ալ անոր բարձր ձայնին վարժեցուցէք:
  • Մահճակալին տեղը որոշելու ժամանակ նկատի ունեցէք, որ անիկա հեռու ըլլայ ելեկտրական թելերէ եւ սարքաւորումներէ:
  • Բնականաբար մահճակալը նաեւ պէտք չէ տեղաւորել պատուհանի մը մօտը, եթէ վերջերս ապահովութեան ճաղերով օժտուած չէ:
  • Վերջապէս, մանուկին մահճակալը պէտք է դրուի այնպիսի տեղ մը, որ պաշտպանուած ըլլայ հոսանքէ, բայց նաեւ` խոհանոցի բոլոր տեսակի բոյրերէն ու հոտերէն:

 

Գործնական Թելադրանքներ

1

Եթէ ձեր բրդեայ քազակը լուացուելէ ետք կծկուած է, ամբողջ օր մը զայն թրջեցէք  ջուրով լեցուն խորունկ տաշտի մը մէջ` խոշոր բաժակ մը փափկացնող (բուրդի յատուկ) հեղուկ  դեղ աւելցնելով ջուրին: Ցօղուեցէք եւ առանց քամելու զայն լաթակալներով կախեցէք: Չորնալէն ետք կծկուած քազակը ինքզինք վերագտած պիտի ըլլայ:

Նոյն նպատակին համար կրնանք փափկացնող դեղը փոխարինել շամփուէնով եւ թրջելու տեւողութիւնը վերածել քառորդ ժամի:

2

Եթէ լուացուելէ ետք ձեր բրդեայ քազակը կարծր կը թուի, քանի մը կաթիլ կլիսերին աւելցուցէք լուացքի ջուրին:

3

Եթէ ձեր բրդեայ քազակը բրդոտած է եւ մանր գունդերու խաւ մը կազմած է, առէք հանքային ջուրի պարապ շիշ մը, վրան լայն խէժերիզ (սքոչթէյփ) փաթթեցէք` կպչուն բաժինը դէպի դուրս եւ ապա զայն պտտցուցէք չոր քազակին վրայ:

4

Եթէ ձեր անկորա բրդեղէնը իր մազերը կը թափէ, զայն կերպընկալ տոպրակի մը մէջ դրէք եւ քանի մը օր սառնարանը պահեցէք:

 

Ծաղիկներու Խնամքը
Ամրան Տաք Օրերուն

Ծաղիկը տուն բերելով եւ ջուրի մէջ դնելով` անոր խնամքը աւարտած համարելը սխալ է: Ինչպէս տնային բոյսերը, ծաղիկներն ալ  ամէնօրեայ խնամքի կարիք ունին:

- Ամէն բան կը սկսի ծաղկամանի ճիշդ ընտրութեամբ: Կարելի չէ երկար ցօղունով ծաղիկները զետեղել կարճավիզ ծաղկամանի մը մէջ, ինչպէս որ կարելի չէ խոշոր փունջ մը ամէն գնով թխմել նեղ վիզով, փոքրիկ ծաղկամանի մը մէջ: Ծաղիկներուն ցօղունները պէտք է հանգիստ տեղաւորուին իրենց հասակին եւ չափին համապատասխան ծաղկամաններու մէջ:

- Ցօղուններուն այն բաժինը, որ ջուրին մէջ կը գտնուի, պէտք է ձերբազատիլ տերեւներէն, որպէսզի անոնց պատճառով ջուրը չնեխի:

- Մարդոց նման, ծաղիկներն ալ թարմ ջուր «խմել» կը սիրեն, հետեւաբար թելադրելի է օրական փոխել անոնց ջուրը` փոխանակ մէջը քանի մը կաթիլ Օ տը ժաւել, ածուխի կտոր մը կամ ասփիրին մը աւելցնելու:

- Ամրան եղանակին ծաղկամանին մէջ ծորակէն լեցնել թարմ ջուրը, իսկ ձմրան ջուրին ջերմաստիճանը պէտք է ըլլայ սենեկային:

- Ծաղիկներուն ցօղուններուն ծայրամասերը կտրել 45 աստիճ      ան թեքութեամբ, որպէսզի  ծաղիկները ջուրին մէջէն թթուածինը արագ կլանեն:

- Ծաղկամանին ջուրը պէտք է ամէն առտու փոխել, լուալ ծաղկամանն ու ծաղիկներուն ցօղունները, կտրել վերջիններուն ծայրամասերը եւ ծաղկեփունջը կրկին զետեղել ծաղկամանին մէջ:

 

Սննդագիտական-Առողջապահական

Նուշը

Ափ մը նուշը կրնայ ամբողջ օր մը կուշտ պահել: Այս մասին կը պնդեն հետազօտութեան հեղինակները, որոնց ուսումնասիրութեան արդիւնքները հրապարակուած են «Տը թելեկրաֆ» պարբերաթերթին մէջ: Նուշը շատ ցած «կլիքեմիք» ցուցանիշ ունի: Արագ եւ, մարսուող սնունդը կը խթանէ արեան մէջ շաքարի կտրուկ բարձրացումը, ապա նաեւ` անոր կտրուկ անկումը: Սակայն նուշը այնպիսի յատկութիւններ ունի, որ շաքարի եւ ինսուլինի ցուցանիշներու կայուն եւ դանդաղ փոփոխութիւն կ՛ապահովէ: Իբրեւ արդիւնք` մարդը երկար ժամանակ կուշտ կը զգայ:

Հետազօտութիւնը ցոյց կու տայ, որ նուշը կրնայ փրկել չափէն աւելի ուտելէն: Գիտնականներուն պնդումով, անիկա յատկապէս անհրաժեշտ է շաքարախտաւորներուն:

Գիտափորձը ցոյց տուած է, որ կամաւորներու այն խումբը, որ նախաճաշին նուշ կերած է, աւելի երկար կուշտ մնացած է, իսկ արեան մէջ շաքարի պարունակութիւնը աւելի ցած եղած է:

Միեւնոյն ժամանակ գիտնականները կը նշեն, որ ասիկա չի նշանակեր, թէ կարելի է մոռնալ ջերմուժը հաշուելու կարեւորութիւնը: Հակառակ անոր, որ նուշը կրնայ օգնել օրկանիզմը «խաբելու» հարցով, եւ իբրեւ արդիւնք` մարդը աւելի քիչ քանակի սնունդ ստանալու կարիք կ՛ունենայ ինքզինք յագեցած զգալուն պատճառով:

 

Ինչպէ՞ս Օգտագործել
Տուրմէ Հաւկիթները

Զատիկը անցաւ, եւ տան մէջ տակաւին մեծաքանակ տուրմէ հաւկիթ ունիք (խօսքը կը վերաբերի խոշոր հաւկիթներուն), դուք ալ շուարած էք, թէ ինչպէ՛ս պիտի սպառէք զանոնք… Ահաւասիկ քանի մը գաղափար` զանոնք օգտակար ձեւով գործածելու եւ երեխաները ուրախացնելու:

1

- Պեն մարիով հալեցուցէք կտրտուած տուրմէ հաւկիթը, կտոր մը կարագ աւելցուցէք եւ խառնեցէք, մինչեւ որ միատարր նիւթ մը ստանաք:

Նայած տուրմին քանակին` աչքի չափով անոր վրայ աւելցուցէք ոչ քաղցր քորն ֆլեքս, խառնեցէք եւ ապա թէյի դգալով մը ափսէի մը մէջ պատառիկի չափով քով-քովի շարեցէք եւ ձգեցէք, որ պաղին:

Կարելի է նաեւ պատառիկները մէկիկ-մէկիկ տեղաւորել թուղթէ փոքրիկ կաղապարներու մէջ:

2

- Դարձեալ պեն մարիի միջոցով հալած տուրմին կարելի է աւելցնել լման կաղիններ եւ նոյն սկզբունքով զանոնք ձեւաւորել եւ պաղեցնել:

3

- Կտրտուած տուրմը կրնաք պահել սառնարանին սառցարանի բաժինը եւ աւելի եւս մանրելով` օգտագործել ձեր կարկանդակներու  պատրաստութեան մէջ:

4

- Պեն մարիով հալած տուրմով կարելի է պատրաստել նաեւ երեխաներուն շատ սիրելի «հաթ չաքլեթ» խմիչքներ:

Կարեւորը այն է, որ գնուած թէ նուէր ստացած տուրմէ հաւկիթները հիննալով` չթափուին:

 

Խոհագիր

Տուրմով Կարկանդակ

Բաղադրութիւն

3 գաւաթ ալիւր
4 ապուրի դգալ քաքաօ
3 պզտիկ դգալ պէյքինկ փաուտըր
Պտղունց մը վանիլ
1 գաւաթ չոքլէյթ չիփս
1 գաւաթ թարմ նարինջի հիւթ
1 գաւաթ սոյա կամ պարզ կաթ
3/4 գաւաթ ձէթ
1,5 գաւաթ շաքար

Պատրաստութիւն

Ձէթով եւ ալիւրով պատել կարկանդակին կաղապարը:

Ալիւրը, քաքաոն եւ պէյքինկ փաուտըրը մաղել եւ լաւապէս խառնել իրարու: Աւելցնել վանիլը, չոքլէյթ չիփսը աւելցնել այս խառնուրդին:

Այլ ամանի մը մէջ իրարու խառնել նարինջի հիւթը, կաթն ու ձէթը: Աւելցնել շաքարը ու լաւապէս խառնել: Այս խառնուրդը միացնել ալիւրի խառնուրդին եւ փայտէ դգալով լաւապէս հարել:

Եփել նախապէս տաքցուած փուռին մէջ` 180 աստիճան տաքութեամբ, 45 վայրկեան: Ցպիկով ստուգել եթէ եփած է, այլապէս յաւելեալ 10 վայրկեան մը եփել: Փուռէն հանել, ձգել որ լաւապէս պաղի` շուրջ 20 վայրկեան, ապա շրջել կարկանդակի յատուկ ափսէի մէջ:

* Այս կարկանդակը յարմար է բուսակերներու, որովհետեւ հաւկիթ չի պարունակեր:

 

Շաբթուան Բանաստեղծութիւնը

Երգ Խնդութեան

Այս լաւ, այս լոյս օրերը կը շշնջեն սրտիս հետ
Ու կ՛ըսեն ինձ, երկի՛ր իմ, դուն միշտ կանաչ կը մընաս:

Իմ սրտիս մէջ` դու քաղցըր, գեղածիծաղ ու կայտառ,
Աղմկայոյզ, խայտացող ջուրի կարկաչ կը մնաս:

Ինծի պէս դո՛ւն ալ կ՛ապրիս գարնան օրերը պայծառ,
Երկի՛ր իմ, դու բոցագեղ, կարմիր կակաչ կը մընաս:

Արեւելքի թանձրախիտ, լուռ խաւարը բզըկտող,
Յորդաբուխ ու հըրեղէն լոյսի ճաճանչ կը մընաս:

Սիրտերէ սիրտ արձակուած, մեր մտածման, մեր բազկին
Ու մեր ձուլուած շարքերուն կապ ու պահանջ կը մընաս:

Քու խնդութիւնդ կ՛ըսէ, կ՛ըսէ քու կամքդ ալ արդար,
Թէ հին ուխտէդ, տենչերէդ դու աննահանջ կը մընաս:

Հպարտութեամբ ու խանդով կը բաբախէ սիրտդ հիմա,
Թող բոցկլտայ այդ սիրտը… դու միշտ կանաչ կը մընաս:

ՍՈՂՈՄՈՆ ՏԱՐՕՆՑԻ

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ