Խոնարհինք Եւ Արժանին Ըլլանք Մեր Նահատակներուն Սխրանքին

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ

Հայրենիքին համար ապրիլն ու պայքարիլը հերոսութիւն է,
իսկ մեռնիլը՝ անմահութիւն։

 Մեծի Տանն  Կիլիկիոյ Արամ Ա. Կաթողիկոս

           Հայկական տարածութիւններու  վրայ ազերիական վերջին արկածախնդութիւնը պիտի ունենայ  մէկէ աւելի հետեւանքներ: Տաւուշի շրջանին  վրայ  յարձակումը շատ հաւանաբար լայնածաւալ յարձակումի մը նախափորձը  պիտի  ըլլար: Սակայն մեր քաջարի բանակին կտրուկ  պատասխանը Ազրպէյճանը մղեց  վերանայելու  իր հաշիւները:

Ազերիական յարձակումը   Ազրպէյճանի ներքաղաքական պայքարէն լուսարձակները    շեղելու Ալիեւի   խելապատիկէն  ելած «անմեղունակ» քա՞յլ մըն էր արդեօք,  Մեծ  հօրեղբօր  դրդումով՝  բանակցութիւններէն   հեռանալու, միջազգային  ընտանիքին կողմէ  մերժուած ռազմական  ընտրա՞նք,  թէ՞   ԵԱՀԿ-ի Մինսկի  նախագահութեան   ձեւաչափը փոփոխութեան  ենթարկելու   նոյնքան «անմեղունակ» փորձ :  Քիչ մըն ալ աւելին  երթալով՝  Ուաշինկթընի   հովանաւորութեամբ՝ Ռուսիոյ եւ Իրանի ազդեցութիւնը Կովկասի մէջ  թուլացնելու փո՞րձ մը արդեօք…: Մէկ բան յստակ է, Տաւուշի  եռօրեայ արկածախնդրութիւնը լուրջ  փոփոխութիւններու ստիպողութեան առջեւ պիտի դնէ Ազրպէյճանը:

Փառք մեր  նահատակ  հայորդիներուն՝ հերոսի մահով  հայրենիքի  պաշտպանութեան  համար  ինկած  մեր  յաւերժի փառքերուն:

Հայկական  ինքնապաշտպանութեան   ուժերուն  ցուցաբերած անձնուէր  դիմադրութիւնը ձախողութեան  մատնեց  Լեռնային  Ղարաբաղի  ժողովուրդին  ինքնորոշման  իրաւունքը  ճշմելու  Պաքուի  միտումները:  Ընդհակառակը, Ալիեւի ապիկար, աժան  ժողովրդավարութիւն ձեռք  բերելու   քայլերը  աւելի պիտի  զօրացնեն ԵԱՀԿ-ի բանակցութիւններուն   Լեռնային  Ղարաբաղի    իբրեւ   բանակցող կողմ ներկայանալու  հայկական կողմին պնդումները:

Ղարաբաղեան հակամարտութիւնը խաղաղ  կարգաւորելու ուղղութեամբ ընթացող   բանակցութիւններուն  Հայաստանը ներկայացնող պաշտօնատարներ, իբրեւ լուծումի տարազ,  շեշտը արդարացիօրէն կը դնեն  ազգերու ինքնորոշման սկզբունքին վրայ:   Ազգային  ինքնորոշումը, որ ամրագրուած է   Ֆրանսայի  առաջին սահմանադրութեան եւ  Միացեալ Նահանգներու Անկախութեան  հռչակագիրին մէջ,  ժողովուրդներուն  կը վերապահէ   իրենց պատմական, աշխարհագրական,  մշակութային, կրօնական աւանդութիւններուն հարազատ ճանապարհ:  Ազգային  ինքնորոշումը  միաժամանակ  եղած է ու  կը շարունակէ մնալ ձեւաւորուող  որեւէ  պետականութեան   հիմքը :

Ազգերու   ինքնորոշման եւ ազատութեան գաղափարով  առաջնորդուեցան  19-րդ դարու  եւրոպական ցամաքամասի   յեղափոխութիւնները: Միջազգային  փոխյարաբերութիւններու մէջ  հետզհետէ  աւելի  յաճախակի  սկսաւ  օգտագործուիլ  «ազգերու ինքնորոշում» եզրը:

Ատրպէյճան, հասկնալի պատճառներով,  կը  մերժէ  Ղարաբաղի  ժողովուրդին ինքորոշման   իրաւունքը ճանչնալու  փաստը:  Ընդհակառակը,  Լեռնային  Ղարաբաղի պետականութեան գոյութիւնը կը  նկատէ   Ազրպէյճանի հողային ամբողջականութեան ոտնահարում:  Քայլ  մըն ալ  յառաջ  երթալով՝ ազրպէյճանցիները  ստորաբար դիտել կու տան, թէ հայ  ժողովուրդը, անկախացած Հայաստանով, արդէն իսկ  արտայայտած է  իր ինքնորոշումը:  Պաքուի  կարծիքով՝ Ղարաբաղի հայերը առաւելագոյնը  Ազրպէյճանի  սահմաններուն մէջ կրնան ստանալ ինքնորոշման  իրաւունք:

Միջազգային  օրէնսդրութիւնը, ՄԱԿ-ի մէջ լոյս տեսած  հռչակագրերը  սպառիչ բացատրութիւններ  եւ   գնահատականներ  կու տան   ժողովուրդներու ինքորոշման  իրաւունքներուն մասին: Անոնք  միահամուռ  կը զգուշացնեն՝  ձեւաւորուող պետութիւններու  աշխարհագրական տարածութիւնները պէտք չէ դառնան  ուժի, սպառնալիքի  կամ բռնակցումի  հետեւանք..:   Միջազգային  ընտանիքին համար  դատապարտելի կը մնան այն պետութիւնները, որոնք, տարբեր ճանապարհներ օգտագործելով, թշնամական քայլերու կը դիմեն, ուղղուած՝   մէկ այլ պետութեան կամ երկրի  ազգային միասնականութեան, տարածքային ամբողջականութեան դէմ:

Հայ  ժողովուրդին դէմ դաւադրութեան այս իրողութիւնը  ինքնաբերաբար   կը չքացնէ  հողային ամբողջականութեան  թէզին  կառչելու Ազրպէյճանի   պատճառաբանութիւնները:  Հայ-ազերիական  բանակցութիւններու ընթացքին  ոչ միայն անհրաժեշտ է յենիլ  ազգերու  ինքնորոշման իրաւունքին, այլեւ՝ շեշտել  Ղարաբաղն ու Նախիջեւանը    բռնախլուած  հող դաւանելու իրողութիւնը: Հողային ամբողջականութեան պաշտպանութիւնը կամ տարածքային  անձեռնմխելիութեան սկզբունքը  նոյնքան եւ աւելի   հայ  ժողովուրդին  վերապահուած  իրաւունք է, քան Ազրպէյճանին: Պատմականօրէն Ղարաբաղն ու  Նախիջեւանը  երբեք մաս  չեն կազմած  Ազրպէյճան  կոչուող պետութեան, որ միայն  քսաներորդ դարու  երկրորդ  տասնամեակին, թուրք-գերմանական, թուրք -բրիտանական դաւադրութիւններու գնով   առաջին անգամ   երեւցած է  Կովկասի  աշխարհաքաղաքական   քարտէզին վրայ:

Ինքորոշման իրաւունքը աշխարհի  բոլոր ժողովուրդներուն համար  ազատութեան,  ապահովութեան եւ  հաւասարութեան  պայմաններու մէջ ապրելու սկզբունք է: Ատրպէյճանին կը մնայ  հաշտուիլ   ստեղծուած  իրավիճակին հետ եւ  հրաժարիլ արկածախնդրութիւններէն:

Միւս  կողմէ,  հայրենիքի   ճակատագրական այս պահուն անհրաժեշտ է  մէկդի դնել կողմնակի  հաշիւները եւ  առաջնորդուիլ  հաւաքական մտքով, միասնական կեցուածքով  եւ քայլերով:

Ողջո՜յն   հայրենիքի  սահմանները   անառիկ պահող մեր քաջարի բանակին:

Յաւերժ փա՜ռք հայրենիքի ազատութեան  մղուած  մարտերուն՝ հերոսի մահով  ինկած մեր  քաջարի նահատակներուն: Խոնարհինք եւ արժանի  ըլլանք մեր  նահատակներուն սխրանքին:

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )