Թուրքիա Սկսաւ «Խաղաղութեան Աղբիւր» Գործողութեան` Հակառակ Մերժումին Ու Դատապարտումի Հսկայ Ալիքին

Երէկ` չորեքշաբթի, 9 հոկտեմբերին, Թուրքիոյ իշխանութիւնը գործադրեց Սուրիոյ հիւսիսային սահմանային շրջաններուն մէջ զինուորական գործողութեան մասին օրերէ ի վեր հնչեցուցած իր սպառնալիքները եւ յարձակումի անցաւ Ռաքքայի,  Թել Ապիատի եւ Արաբունարի շրջանները ռմբակոծելով: Թրքական ծանր հրետանիներու ռմբակոծումներու լոյսին տակ շրջաններու բնակիչները սկսան հեռանալ, մինչ բախումները ծայր առին թրքական ուժերուն եւ  Քրտական ղեկավարութեամբ Սուրիական ժողովրդավարական ուժերուն միջեւ: Յարձակումին եւ բախումներուն պատճառով արձանագրուեցան զոհեր ու վիրաւորներ:

Այս բոլորը տեղի ունեցան, մինչ միջազգային ընտանիքը, արաբական, եւրոպական երկիրներ, Միացեալ Նահանգներ դատապարտեցին Թուրքիոյ այս գործողութիւնը եւ մերժելի նկատեցին զայն:

Գործողութեան Սկսելու Յայտարարութիւն

Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան չորեքշաբթի յայտարարեց, որ Թուրքիոյ բանակը սկսաւ «Խաղաղութեան աղբիւր» անունը կրող ռազմական գործողութեան` Սուրիոյ հիւսիսը: Ան դիտել տուաւ, որ այս գործողութեան նպատակն է սահմանը ահաբեկչական տարրերէն մաքրել, նաեւ արգելք ըլլալ Թուրքիոյ հարաւային սահմաններուն մօտ ահաբեկչական անցքերու կառուցման` շեշտելով, որ ասիկա «պիտի օժանդակէ այս երկրին մէջ խաղաղութեան եւ կայունութեան հաստատման»:  Ըստ Էրտողանի, այսպիսով կարելի պիտի ըլլայ ապահով շրջաններ ստեղծել եւ երաշխաւորել սուրիացի տեղահանուածներու ապահով տունդարձը:

Թուրքիոյ փոխնախագահ Ֆուաթ Օքթայ իր կարգին նշեց, որ այս գործողութիւնը կը միտի այդ հողերը վերադարձնել իրենց սուրիացի իսկական սեփականատէրերուն` աւելցնելով, որ աշխատանք պիտի տարուի ապահով շրջան ստեղծելու շուրջ մէկ միլիոն տեղահանուածի համար: Ան յոյս յայտնեց, որ այս ռազմական գործողութեան շնորհիւ կարելի կ՛ըլլայ սուրիական տագնապին լուծում մը գտնել:

Մինչ այդ, Թուրքիա յայտարարեց, որ անհրաժեշտ նախապատրաստութիւնը կատարած է այս գործողութեան համար` սուրիական սահման ուղարկելով 10 զրահապատ, ինչպէս նաեւ մէկ զօրամաս` բաղկացած 80 հրասայլերէ:

Թրքական լրատու աղբիւրներ յայտարարեցին, որ Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարութիւնը իր մօտ հրաւիրեց Թուրքիոյ մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպանը, որպէսզի անոր ներկայացնէ զինուորական գործողութեան մանրամասնութիւնները:

Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Մեւլութ Չաւուշօղլու ըսաւ, որ նման գործողութիւն մը կատարելը Թուրքիոյ բնական իրաւունքն է եւ մաս կը կազմէ երկրի միջազգային իրաւունքներու ծիրին: Ան ըսաւ, թէ Պոլսոյ մէջ սուրիական հիւպատոսութիւնը, ինչպէս նաեւ բոլոր դաշնակիցները տեղեակ պահուած են «Խաղաղութեան աղբիւր» գործողութեան մասին, որուն թիրախը ահաբեկչութիւնն է:

Սուրիական Ժողովրդավարական Ուժերը Կը Հակազդեն

Թրքական զինուորական գործողութեան յայտարարութեան զուգահեռ, քրտական ղեկավարութեան Սուրիական ժողովրդավարական ուժերը իրենց կարգին յայտարարեցին, որ սպառնալիքներու բազմացման լոյսին տակ երեք օրուան ընդհանուր զօրաշարժի դիմած են` բոլոր հաստատութիւններէն ու ժողովուրդէն խնդրելով` ուղղուիլ սահմանային շրջաններ եւ իրենց պարտականութիւնը կատարել պատմական նման զգայուն փուլի մը:

Սուրիական ժողովրդավարական ուժերը նաեւ կոչ ուղղեցին աշխարհասփիւռ քիւրտերուն` կատարուածին դէմ բողոքի ցոյցեր կատարելու եւ մերժելու նման ծրագիր մը:

Սուրիա Կը Դատապարտէ

Սուրիոյ արտաքին գործոց նախարարութիւնը հաղորդագրութեամբ մը դատապարտեց Թուրքիոյ անընդունելի յայտարարութիւններն ու յարձակողական դիտաւորութիւնները, նաեւ ռազմական պատրաստութիւնները սուրիական սահմաններուն վրայ` նշելով, որ ատիկա միջազգային օրէնքներու բացայայտ խախտում է, ոտնակոխում` ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդի որոշումներուն, որոնք կը հաստատեն Սուրիոյ ինքնավարութիւնն ու ապահովութիւնը:

Նախարարութիւնը դիտել տուաւ, որ Թուրքիոյ նախագահին յարձակողապաշտ վերաբերումը ցոյց կու տայ թրքական տենչը` ընդարձակուելու Սուրիոյ Հանրապետութեան հողերուն վրայ. ան աւելցուց, որ ասիկա ոչ մէկ ձեւով կարելի է արդարացնել, իսկ սահմանային ապահովութեան վերաբերող Էրտողանի սուտերը մերժելի նկատեց, որովհետեւ Ատանայի համաձայնութեան յարգումով եւ անոր կառչած մնալով այդ սահմանային հարցը կը լուծուի, սակայն Թուրքիա կը միտի անտեսել այդ համաձայնութիւնը:

Սուրիոյ արտաքին գործոց նախարարութիւնը եղածին մէջ պատասխանատու  նկատեց նաեւ քրտական կարգ մը կազմակերպութիւններ, որոնք գերի դարձան ամերիկեան ծրագիրներուն, հակառակ անոր որ Սուրիա բազմիցս զգուշացուց նման ծրագիրներէ` անոնց հետ ունեցած հանդիպումներուն ընթացքին:

Հաղորդագրութեան մէջ նշուեցաւ, որ Սուրիա կառչած կը մնայ իր հողերու ինքնավարութեան, անձեռնմխելիութեան եւ ապահովութեան, ուստի օրինական բոլոր միջոցներուն պիտի դիմէ թրքական յարձակումին հակադարձելու` շեշտելով, որ եթէ Թուրքիա շարունակէ իր յարձակողական այս ծրագիրին գործադրութիւնը, ինքզինք պիտի դնէ ահաբեկչական կազմակերպութիւններու եւ զինեալ խմբաւորումներու շարքին` քաղաքական ձեւերով տագնապին լուծում գտնելու բոլոր աշխատանքներուն եւ Ասթանայի համաձայնութեան կործանիչ հարուած հասցնելով:

Փութին-Էրտողան Հեռաձայնային Հաղորդակցութիւն

Թուրքիոյ նախագահը հեռաձայնային հաղորդակցութիւն ունեցաւ Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութինի հետ եւ քննարկեց Սուրիոյ հիւսիսը կատարուող ռազմական գործողութիւնը:  Էրտողան նշեց,  որ այդ գործողութիւնը մեծ ներդրում պիտի ըլլայ Սուրիոյ մէջ խաղաղութեան եւ կայունութեան հաստատման մէջ եւ ուղի պիտի հարթէ երկրին մէջ քաղաքական լուծման գործընթացին համար:

Միջազգային Դատապարտումներ

– Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ դիտել տուաւ, որ իր երկիրը այդ շրջաններէն հեռացուց ամերիկեան ուժերը, եւ ներկայիս Թուրքիա պատասխանատու է ՏԱՀԵՇ-ի զինեալները հակակշիռի տակ առնելու:

Սպիտակ տունը նշեց, որ Սուրիոյ մէջ զինուորական գործողութիւնը վատ միտք մըն է, եւ Թուրքիան պէտք է իր խոստումը յարգէ` պահպանելով քաղաքացիները եւ փոքրամասնութիւնները:

Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփի վարչակարգը հինգշաբթի պիտի կազմակերպէ դռնփակ հանդիպում մը` տեղեկացնելու Քոնկրեսը հիւսիսային Սուրիոյ մէջ տեղի ունեցող զարգացումներուն մասին:

– Քուէյթ բոլոր կողմերը հրաւիրեց ինքնազսպումի, ռազմական գործողութիւններու ընտրանքէն հեռու մնալու` Սուրիոյ կայունութեան պահպանման եւ հողերու ինքնավարութեան ի խնդիր:

– Յորդանանի արտաքին գործոց նախարարութիւնը Թուրքիայէն պահանջեց կասեցնել յարձակումները եւ հարցերը լուծել երկխօսութեամբ:

– Իրաքի նախագահութիւնը յայտարարեց, որ թրքական յարձակումները պատճառ պիտի դառնան մարդկային ահաւոր հետեւանքներու:

– Արաբական Միացեալ Էմիրութիւնները նշեցին, որ թրքական յարձակումները շատ վտանգաւոր են եւ բացայայտ բռնաբարում` արաբական եղբայրական պետութեան գերիշխանութեան:

– Արաբ արտաքին գործոց նախարարները արտակարգ նիստ պիտի գումարեն շաբաթ օր` քննարկելու թրքական յարձակումներուն պատճառով ստեղծուած կացութիւնը:

– Սէուտական Արաբիա դատապարտեց թրքական յարձակումները:

– Իտալիոյ վարչապետը Ճիուզեփփէ Քոնթի հաստատեց, որ հիւսիսային Սուրիոյ մէջ Թուրքիոյ զինուորական գործողութիւնները մեծ վնաս պիտի հասցնեն քաղաքացիներուն եւ խանգարեն շրջանի կայունութիւնը:

– Հոլանտայի արտաքին գործոց նախարարութիւնը կանչեց Թուրքիոյ դեսպանը` Սուրիոյ մէջ Թուրքիոյ կատարած յարձակումէն ետք:

– Եգիպտոսի արտաքին գործոց նախարարութիւնը յայտարարեց, որ կը դատապարտէ Թուրքիոյ թշնամանքը Սուրիոյ նկատմամբ` թրքական քայլը  նկատելով անընդունելի յարձակում  արաբ եղբայր երկրի մը ինքնիշխանութեան դէմ:

– Իրանի խորհրդարանի նախագահի խորհրդական Հուսէյն Ամիր Ապտոլլահեան հաստատեց, որ Սուրիոյ հիւսիսային շրջանին մէջ Թուրքիոյ գործողութիւնները շրջանի վիճակը կը բարդացնեն եւ շրջանային ապահովութեան դէմ կը կանգնին:

– Եւրոպական Միութեան արտաքին քաղաքականութեան բարձրագոյն յանձնակատար Ֆետերիքա Մոկերինի Թուրքիոյ կոչ ուղղեց` վերջ տալու զինուորական գործողութիւններուն, Սուրիոյ հիւսիսային շրջանին մէջ:

– ՕԹԱՆ-ի ընդհանուր քարտուղար Ենս Սթոլթենպերկ յոյս յայտնեց, որ Թուրքիոյ առած քայլը ճշգրտօրէն սերտուած ըլլայ` նշելով,  թէ Թուրքիան ապահովական մտահոգութիւններ ունի եւ ենթարկուած է ահաբեկչական ահաւոր յարձակումներու:

– Ֆրանսական, պելճիքական եւ բրիտանական իշխանութիւնները հաստատեցին, որ ՄԱԿ-ի մէջ եւրոպական երկիրները Ապահովութեան խորհուրդի նիստի պիտի հրաւիրեն` ուսումնասիրելու համար Սուրիոյ վրայ կատարուած թրքական յարձակումը:

 

– Գերմանիոյ արտաքին գործոց նախարար Հայքօ Մասս հաստատեց, որ Թուրքիոյ առած քայլը պիտի ամրապնդէ ՏԱՀԵՇ ահաբեկչական խմբաւորումը:

 

– ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդի նախագահ Ճերի Մաթէոս Մաթկելլա կոչ ուղղեց Թուրքիոյ, որ քաղաքացիները պաշտպանէ:

 

– Ֆրանսայի նախագահութիւնը իր մտահոգութիւնը յայտնեց հիւսիսային Սուրիոյ մէջ տեղի ունեցած զինուորական գործողութեան առնչութեամբ:

 

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)