Նոր Օսմանցի Էրտողանի Գահին Խարխլման Հոլովոյթը Սկսած Է

Ա. Ա.

Թուրքիոյ իշխող Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան շարքերուն մէջ դժգոհութեան ալիքը` Ռեճեփ Թայիպ Էրտողանի եւ անոր անմիջական շրջապատին դէմ, սկսած է աւելի ու աւելի ստանալ ծովաշարժի մը ուժն ու տարողութիւնը, հարիւր հազարաւոր անդամներու հրաժարման մասին ստոյգ տեղեկութիւններու հիմամբ:

Առաջին հերթին պէտք չէ մտահան ընել, որ Էրտողանի կուսակցութիւնը, որ 2002-էն ի վեր բոլոր ընտրութիւններուն յաղթանակ կ՛արձանագրէր, այս տարի քաղաքապետական ընտրութիւններուն տասնմէկ մեծ քաղաքապետութիւններ, որոնց շարքին` Անգարայի եւ Պոլսոյ քաղաքապետութիւնները, քուէներու բաւական մեծ տարբերութեամբ կորսնցուց` զանոնք ընդդիմութեան զիջելով: Պոլսոյ մէջ քաղաքապետական ընտրութիւններուն արդիւնքը բողոքարկելու եւ ապա նոր ընտրութիւններ կազմակերպելու Էրտողանի կուսակցութեան պահանջը բաւարարուեցաւ, բայց արդիւնքը առաւել շեշտեց իշխող կուսակցութեան հեղինակութեան նահանջը, երբ ընդդիմադիր Հանրապետական Ժողովուրդին կուսակցութեան թեկնածուն` Էքրեմ Իմամօղլու վերընտրուեցաւ:

Անձամբ Էրտողանի եւ անոր կուսակցութեան ուժին եւ վարկին նահանջին պատճառներուն շարքին են Էրտողանի` օրէ օր աւելի շեշտուող ամբողջատիրական ղեկավարման մոտելը եւ անոր բռնատիրական գործելաոճը, նաեւ` տնտեսական տագնապը եւ սուրիացի գաղթականներու թղթածրարը, որոնք միասնաբար Էրտողանի անձին դէմ, յատկապէս, պատճառաբանուած դժգոհութիւններու ալիք մը բարձրացուցած են:

Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան շարքերէն զանգուածային հրաժարականներուն հաւանական հետեւանքներուն մասին պատկերացումը առաւել կը յստականայ, երբ ի մտի ունենանք «ծանր հրետանիներ» համարուող կուսակցական քատրերու հրաժարականը, ինչպէս` նախկին վարչապետ եւ արտաքին գործոց նախարար Ահմետ Տաւութօղլուն, որուն հետ հրաժարեցան նաեւ կուսակցութեան անդամ հինգ երեսփոխաններ` Այհան ՇեՖեր Իւսթիւն, Սելճուք Էօզտաղ, Ապտիւլլա Պաշճի, Ֆերամուզ Իւսթիւն եւ Իպրահիմ Թուրհան: Թրքական հաւաստի աղբիւրներու համաձայն, արդարադատութեան նախկին նախարար Սաատուլլահ էրկին եւս հրաժարած է:

Հրաժարականներու այս նորագոյն ալիքը կը յաջորդէ տնտեսութեան նախկին նախարար Ալի Պապաճանի այս տարուան հրաժարականին:Եւ անշուշտ պէտք չէ մոռնալ, որ Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան շարքերուն մէջ Էրտողանի դէմ դժգոհութիւն յայտնող եւ ապա հրաժարող ամէնէն ազդեցիկ քաղաքական գործիչը նախկին նախագահ Ապտիւլլա Կիւլն է, որ Պապաճանի եւ Տաւութօղլուի հետ կը համարուի իշխող կուսակցութեան հիմնադիր սերունդի բաւական հեղինակութիւն ունեցող բարձրաստիճան կուսակցականը: Իսկ եթէ այս կազմին միանան վերջերս հրաժարած` նախկին փոխ վարչապետ Պեշիր Աթալայ, կրթութեան նախկին նախարար Հիւսէին Չելիք եւ ճարտարարուեստի նախկին նախարար Նիհաթ Էրկուն, ապա պատկերը եւ կացութիւնը առաւել կը յստականայ, ինչ կը վերաբերի Էրտողանի հեղինակութեան նահանջին հոլովոյթին սկսման:

Պապաճան- Կիւլ- Տաւութօղլու եռեակն է, որ սակայն ամէնէն աւելի կը սարսափեցնէ էրտողանը, որ դասականացած սպառնալիքներու տարափ մը տեղացուց անոնց հասցէին` յայտարարելով, որ անոնք, որոնք Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան գնացքէն իջած են, ա՛լ առիթը չունին դարձեալ գնացք բարձրանալու: Ասիկա Էրտողանի ամէնէն նախասիրած նախադասութիւններէն մին է, որ կը գործածէ իր հակառակորդներուն դէմ, երբ անոնք քիւրտ չեն:Իսկ քիւրտ ընդդիմադիրներուն հասցէին ուղղուած քննադատութիւնն ալ շատ յստակ է` «Քիւրտ աշխատաւորական կուսակցութեան օժանդակ կամ զօրակցող»:

Մինչ Թուրքիոյ խորհրդարանական յաջորդ ընտրութիւնները պիտի կայանան 2023-ին, Ալի Պապաճանի կողմէ ստեղծուելիք քաղաքական կուսակցութիւնը շատ հաւանաբար հիմնադրուի փետրուար 2020-ին, եւ շուրջ երկուքուկէս տարուան ժամանակաշրջան մը բաւարար կը համարուի, որպէսզի Էրտողանի նախկին գործակիցները կարենան առաւել ամրապնդել իրենց դիրքերը եւ խորհրդարանական ընտրութիւններուն յաղթանակ ապահովելով` տապանաքարը զետեղեն Թուրքիան միահեծանօրէն կառավարող «Սուլթան Էրտողան»-ի: Ի դէպ, Էրտողանի վարուելակերպին մօտէն հետեւող եւ անոր շարժուձեւերուն կերպերը ուսումնասիրող մասնագէտներուն համաձայն, Թուրքիոյ նախագահը իրաւամբ կը ձգտի սուլթանի մը նման վարուելու, շարժելու, նայելու, խօսելու եւ վերաբերելու, համոզուած ըլլալով, որ ինք իսկական սուլթան մըն է, նոյնիսկ` արաբական աշխարհին համար, որովհետեւ խորապէս կը հաւատայ, որ Թուրքիան է Մոհամետ մարգարէի խալիՖայութեան կեդրոնը: Ասիկա անշուշտ քաղաքական որոշ նպատակներու արտացոլացումն է, որ բնաւ չի վրիպիր արաբական աշխարհի սիւննի պետութիւններու վարիչներուն ուշադրութենէն:

Նման զարգացումներու ընդհանուր ենթահողին վրայ` Էրտողանի «սուլթանական» գահին խարխլման հոլովոյթը սկսած է:Եւ ասոր ամէնէն աւելի համոզուած է թուրք հանրային կարծիքը:

 

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)