Անծանօթներու Բարութիւնը – «Խալիժ Թայմզ»-ի Ճանապարհորդական Պատմութիւնը Հայաստանի Մասին

Թարգմանեց եւ հրապարակման պատրաստեց
ՇՈՒՇԱՆ ՍԻՄՈՆԵԱՆԸ

Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու մէջ լոյս տեսնող անգլիալեզու «Խալիժ Թայմզ» լրատուամիջոցը դէպի Հայաստան ճանապարհորդութեան հետաքրքրական պատմութիւն հրապարակած է` «Անծանօթներու բարութիւնը» վերտառութեամբ: Հեղինակը գրած է, որ վերջերս Հայաստան կատարած ուղեւորութեան ընթացքին բացայայտուած է, որ երկրի իրական գեղեցկութիւնը ոչ միայն սքանչելի բնութեան մէջ է, այլեւ` ժողովուրդի հաստատակամ առատաձեռնութեան:

«Ժամանակակից աշխարհը ունի էմպատիայի սահմանափակում: Սակայն ես լիութեամբ գտայ անիկա վերջերս` Հայաստան կատարած այցի ընթացքին: Տեղացիներու` բացարձակ անծանօթներուն օգնութեան ձեռք մեկնելու անմիջականութիւնն ու բնական հակումը ոգեւորեց զիս:

Հայերու բարեկամական տրամադրուածութիւնը կ՛արտայայտուէր ամէնուրեք, ուր ալ գտնուէի` խանութներու մէջ, առեւտուրի կեդրոններուն, ճանապարհներուն, եւ ասիկա վերահաստատեց իմ յոյսը առ մարդկութիւն: Ճիշդ այս քայլերու անձնուիրութիւնը ստիպեց ինծի սիրահարիլ Հայաստանի իրական գեղեցկութեան` ժողովուրդին», «Արմէնփրես»-ի հաղորդումով, կը գրէ հեղինակը` Թըրտօ Պաներճին:

Հիւրընկալութեան դաս

Հնդկական սնունդ. ինչ որ ես եւ կինս կը փնտռէինք առաջին օրը` Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանի մէջ: Թէպէտ մենք ունէինք ճաշարանի հասցէն եւ հեռաձայնի թիւը, ատիկա այնքան ալ չօգնեց, քանի որ մենք ծանօթ չէինք քաղաքի փողոցներուն: Հակառակ մեր` քանիցս զանգերուն (մենք կը ձգտէինք պարզել գտնուելու վայրը), հեռախօսավարին կողմէ առաջարկուող ցուցումները բացարձակ  զուր էին: Ի յաւելում մեր անհանգստութեան` ես չկրցայ մուտք գործել «Կուկլ»-ի որոնողական համակարգ: Մեզի հանդիպած ոչ մէկ անցորդ ամենափոքր պատկերացումն անգամ ունէր հնդկական այդ սնման կէտի մասին, և մեր բոլոր հարցումներն ապարդիւն էին: Սրտնեղած` մենք կը պատրաստուէինք հրաժարիլ որոնումէն, երբ յանկարծ միջին տարիքի մարդ մը, որ որոշ ժամանակ հաւանաբար կը հետեւէր մեր յուսահատ քայլերուն, մօտեցաւ մեզի եւ քաղաքավարօրէն հարցուց. «Կրնա՞մ իմանալ, թէ ի՛նչ  կը փորձէք գտնել»:

Յոյս փայփայելով` մենք պատմեցինք անոր մեր յուսախաբութիւնը և տուինք ճաշարանին անունը: Անոր աչքերը փայլեցան,  ի զարմանս և ի հանգստութիւն մեզի` ան ըսաւ. «Այո՛, այո՛, ես գիտեմ… հնդկական ճաշարան է, այդպէս չէ՞»: Պարոնը նոյնիսկ մեզի հակիրճ ներկայացուց մեզ հանդիպող որոշ շէնքերու պատմութիւնները` ինչպէս փորձառու առաջնորդ: Նախքան լայն ժպիտով ձեռքսեղմումը` ան հաւաստիացաւ, որ մենք հասած ենք մեր նպատակակէտին: Ես կրցայ աղօտ կերպով ըսել «Շնորհակալութիւն», որուն համար ան արագօրէն պատասխանեց. «Ո՛չ, այդ ես պէտք է շնորհակալութիւն յայտնեմ ձեզի, որովհետև դուք այդքան մեծ գումար ծախսած էք իմ երկիրը այցելելու համար: Ես  գոհ եմ, որ դուք Հայաստանի մէջ էք»: Այս բառերը դրոշմուեցան իմ գիտակցութեան խորքը:

Ձեռք բերելով ընկերներ

Հայաստանի հարուստ ժառանգութիւնը ամէնուրեք է. յատկապէս` հանրայայտ յուշարձանները, որոնցմէ շատերը կը թուագրուին 3-4-րդ դարեր: Անոնցմէ մէկը Գեղարդի վանքն է, որ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-Ի Համաշխարհային ժառանգութեան մաս է: Տեղակայուած ըլլալով հանդարտ միջավայրի մէջ, շրջապատուած կանաչ լեռներով, վանք կարելի է հասնիլ գեղատեսիլ գլաքարերու ճանապարհով:

Ես հիացած էի սոճիի կոներով, որոնք ինկած էին յատակը` վեր խոյացող ծառէն, որ իր մտացիր հայացքը սեւեռած էր վանքին: Անոնք շուրջս ցրուած էին, եւ ես հաւաքեցի  բուռ մը քանի մը տեսակ: Ձեռքերս միայն քանի մը հատ կրնային պահել, եւ մինչ ես զբաղած էի այդ գործողութեամբ, բղաւոց լսեցի: Կին մը, որ հաւանաբար 60-ն անց էր, ձեռքով նշան կ՛ընէր ինծի իր ինքնաշէն խանութէն ձեռքին փաթեթաւորուած տուփով: Ես կարծեցի, թէ ան կը ցանկար, որ գնեմ իր ապրանքները եւ ձեւացուցի, թէ չեմ նկատեր: Սակայն շուտով հասկցայ, որ ինծի կ՛առաջարկէ պայուսակ, ուր դնեմ սոճիի կոները: Անկէ ետք ես խնդրեցի իրմէ սիրողական լուսանկար մը առնել, եւ ան համաձայնեցաւ աշխուժութեամբ: Ես իմ մտքին մէջ յաւերժ կը փայփայեմ անոր մաքուր, անմեղ հոգին, որ ձեռք երկարեց ինծի:

Թխուած է սիրով

Մօտ 1800 տարի առաջ կառուցուած յունա-հռոմէական կառոյցի տարրեր պարունակող Գառնի տաճարը դիտելէն  ետք, մենք նաեւ դիտեցինք անոր շուրջի աւերակները եւ յոգնած ու քաղցած էինք: Ճաշարանը, որ կը ծառայէր որպէս հայկական իսկական խոհանոց, մենք ճաշ պատուիրեցինք: Դեռ աւելի՛ն, սնունդը պատրաստուած էր օրկանական աճեցուած ձաւարեղենէ եւ բանջարեղէնէ: Հիասքանչ էր ճաշել բնութան միջավայրին մէջ` փայտէ աթոռներուն նստած, եփած բրինձի թեթեւակի հոտով եւ մեղմ քամիով պարուրուած: Մօտակայքը տարեց կին մը թխուկներ կը թխէր: Հակառակ ջեռոցի տապին` ան ակնյայտ հմտութեամբ իր գործին անցաւ: Մեր կերակուրը պատրաստ էր, ես եւ կինս տարակուսանքի մէջ էինք: Չէինք կրնար որոշել աղանդերը: Կինը թխուածք տուաւ մեզի իր ջեռոցէն: Անոնք յագեցուցին մեր` որեւէ քաղցր բան փորձելու անզուսպ քաղցը: Մեկնելէն առաջ ան կնոջս ջերմօրէն գրկեց: Այդ քաղցր պահը անմահացուց իմ լուսանկարչական գործիքը:

Խորհուրդի կարգով

Մենք կը ցանկայինք տեղաշարժուիլ Երեւանի մեթրոյով, որպէսզի ծանօթանաք քաղաքին`  շարժունութեան մէջ: Ճանապարհի  կողմը գտնուող մեթրոյի ցուցանակը ուղղորդեց մեզ դէպի աստիճանները, որոնք մեզ տարին ստորգետնեայ սրահ: Մենք ի վիճակի չէինք որոշել` ինչ տիպի տոմսեր գնել: Երբ կը տատանէինք տոմսերու վաճառասեղանին քով,  տղամարդ մը,  որ տոմս գնեց, մեզի հետ զրոյց նախաձեռնեց: «Դուք տոմս կը ցանկա՞ք,-  հարցուց ան` մեղմ ժպիտով աւելացնելով,- մի՛ անհանգստանաք, այն ընդամէնը 200 դրամ է, ուր ալ երթաք: Այդ շրջադարձային տեղեկատուութիւնը փարատեց մեր բոլոր կասկածները եւ օգնեց մեզի` թօթափել մեր շփոթը: Նոր գտած համոզուածութեամբ, ես մօտեցայ տոմսարկղին եւ ըսի. «Երկու տոմս, խնդրեմ»: Ես  դարձայ, որպէսզի շնորհակալութիւն յայտնեմ այդ տղամարդուն, սակայն չկրցայ գտնել զինք: Ես հասկցայ, որ իրական բարութիւնը երբեք չի սպասեր երախտագիտութեան:

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)