50 Տարի Առաջ (31 Օգոստոս 1969)

Խմբագրական

Մարտահրաւէրին
Պատասխանելու Համար

Աքսայի հրդեհը ցնցեց արաբական աշխարհը: Միջին Արեւելքի ժողովուրդները, ինչպէս նաեւ այլ շրջաններու իսլամ զանգուածները վիրաւորուեցան կրօնական իրենց ամէնէն խոր զգացումներուն մէջ: Ու ինչպէս յունիսի պարտութիւնը, այս անգամ եւս, իսլամութեան ամէնէն նուիրական սրբավայրերէն մէկուն դէմ գործուած այդ սրբապիղծ արարքը առիթ եղաւ, որպէսզի արաբական երկիրները, մէկ կողմ ձգած գործելակերպի իրենց տարակարծութիւնները, քով քովի գան ու մտածեն սիոնական թշնամիին ներկայացուցած վտանգը եւ սպառնալիքները դիմակալելու լաւագոյն եղանակին մասին:

Արաբ արտաքին նախարարներու ժողովը, որ ներկայիս կը գումարուի Գահիրէի մէջ, հիմնական կարեւորութիւն կը ներկայացնէ արաբական աշխարհին եւ անոր ապագայ հոլովոյթին համար: Բոլոր երեւոյթները ցոյց կու տան, որ ժողովին մասնակցողները վճռած են անպայման շօշափելի որոշումներու յանգիլ մասնաւորաբար անոր համար, որ եթէ այսքան նպաստաւոր պայմաններու մէջ գումարուած ժողով մը ապարդիւն մնայ, արաբական զանգուածները դժուարութիւն պիտի ունենան հասկնալու իրենց ղեկավարներուն կրաւորականութիւնը եւ զանոնք իրարու հակադրող վէճերուն մէջ պիտի տեսնեն դժբախտութեանց պատասխանատուութիւնը:

Այն իրողութիւնը, որ կարելի եղաւ այս ժողովը գումարել հրաւէրներու առաքումէն հազիւ երկու օր անց, մինչդեռ ժամանակէ մը ի վեր այնքան կը ձգձգուէին միջարաբական խորհրդակցութիւնները, ինքնին ցոյց կու տայ, որ հոգեբանական նպաստաւոր պայմաններէն շօշափելի արդիւնքներ ստանալու ցանկութիւն մը կը համակէ բոլորը, մանաւանդ` ներկայութեամբը կարգ մը երկիրներու պատուիրակներուն, որոնք ժամանակէ մը ի վեր մոռցած էին լիկայի ճամբան:

Աքսայի աղէտին պատճառով ստեղծուած կացութիւնը Միջին Արեւելքի տագնապէն անջատ քննելի նիւթ մը չէ անշուշտ: Արաբական երկիրներու դիւանագիտութեանց պետերը հաւաքուած են` քննելու իրողական վիճակ մը, որ մէկ կողմէ կը յատկանշուի իր նախայարձակման պտուղները առաւելագոյն չափով շահագործելու եւ հողային նուաճումներ տեւականացնելու Իսրայէլի ակնյայտ ցանկութեամբ, եւ միւս կողմէ` տագնապին քաղաքական խաղաղ լուծում մը տալու` Միացեալ ազգերու եւ մեծ տէրութեանց դժկամութեամբ կամ անկարողութեամբ:

Այս պայմաններուն մէջ, ինչպէս կը նկատէր վերջերս Եգիպտոսի նախագահը, արաբական երկիրներուն համար ուրիշ ճամբայ չկայ, եթէ ոչ` զինու զօրութեամբ վերանուաճել այն, ինչ որ յափշտակուեցաւ զինու զօրութեամբ: Այս հաստատումը ցոյց կու տայ, որ քաղաքական խօսակցութիւններով տագնապը լուծելու յոյսերը չքացած են, եւ` պատրանքները փարատած: Արաբ ղեկավարներէն քիչեր տակաւին բան մը կը սպասեն Միացեալ ազգերէն, որոնք անզօր հանդիսատեսը կ՛ըլլան սիոնական պետութեան արհամարհանքին, իսկ մեծ տէրութիւնները, որոնք Ապահովութեան խորհուրդի նոյեմբեր 22-ի որոշումով, դիւանագիտական նուրբ տարազի մը ետին կ՛ապաստանին իրենց յատուկ կարգ մը սակարկութիւններ յաջողցնելու համար, սանդի մէջ ջուր կը ծեծնեն իրենց երկարատեւ «խորհրդակցութիւններով»:

Այս կացութեան առջեւ, երբ թշնամին ամէն օր քիչ մը աւելի կը տեղաւորուի իր նուաճած հողերուն վրայ եւ շարունակ ասպարէզ կը կարդայ ու սպառնալիքներ կը տեղացնէ, արաբական երկիրներուն կը մնայ պատասխանել Իսրայէլի մարտահրաւէրին, բայց պատասխանել` հասարակաց պայքարին տալով յաջողութեան բոլոր հաւանականութիւնները: Առաջին հերթին` ստեղծելով այն ներդաշնակութիւնն ու համակարգութիւնը, որուն բացակայութենէն թշնամին օգտուեցաւ ցարդ` հարուածելու համար արաբական ժողովուրդները:

Միջարաբական այսօրուան խորհրդակցութիւնները այդ նպատակին կը ձգտին: Նոյն նպատակը պիտի հետապնդէ նաեւ այն վեհաժողովը, գագաթի հանդիպումը, որ ժամանակէ մը ի վեր այնքան համոզիչ պատճառաբանութիւններով եւ փաստերով կ՛առաջարկուի վեհապետին կողմէ երկրի մը, որ տագնապին ու ներկայի անստոյգ կացութեան ծանրագոյն հետեւանքները կը կրէ:

Արաբ ժողովուրդները այժմ իրենց աչքերը յառած են Գահիրէ` վերագտնուած միասնականութեան ակնդէտ սպասումով: Յաջորդական ձախորդութիւններէն քաղուած դասը կը ներշնչէ այն յոյսը, որ անոնք յուսախաբ պիտի չըլլան իրենց ակնկալութիւններուն մէջ, եւ «վերջին պատեհութեան» այս նախաժողովը գետին պիտի պատրաստէ արաբ վեհապետներու եւ նախագահներու յառաջիկայ հանդիպումին, որ պիտի տայ ազդանշանը ազատագրութեան վճռական պայքարին:

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)