Խմբագրական. Ուղղակի Ժողովրդավարութեամբ` Հանրաքուէով

Ամուլսարը  հանքարդիւնաբերական նպատակներով շահագործելու խնդիրը համատարած եւ սուր հնչեղութիւն ստացած է մեր երկրին մէջ: Տեղեկատուական բաց համակարգը բնականաբար կը նպաստէ, որ երկրի սահմանները հատուին դէպի ընդհանրապէս հայկական աշխարհ եւ հրապարակային քննարկումները շարունակուին այս առումով:

Փորձաքննութեան եզրակացութիւններու հիման վրայ Ամուլսարի վերաշահագործման կարելիութիւնը արագօրէն զօրաշարժի ենթարկած է բնապահպանական գործունէութիւն ծաւալող հասարակական կազմակերպութիւններ եւ քաղաքացիական շարժումներ` կասեցնելու համար հանքարդիւնաբերական աշխատանքներու վերսկսումը:

Բնապահպանական մասնագիտական զեկուցումի ներառած բոլոր մանրամասնութիւններուն իրազեկ հանրութիւնն է, որ կրնայ կողմնորոշուիլ թեր կամ դէմ շահագործման երեւոյթին:

Խնդիրը սակայն ունի նաեւ գաղափարախօսական մօտեցում: Երկրի հանքային պաշարները կը նկատուին ազգային-պետական սեփականութիւն, հարստութիւն: Անոնց շահագործումը եւ շահագործման հասոյթը հիմնականին մէջ անհրաժեշտ է, որ ուղղուած ըլլայ պետութեան ճամբով ժողովուրդին: Այս առումով կիսասեփականաշնորհումը կամ ամբողջական սեփականաշնորհումը լիովին կը նպաստեն առեւտրական ընկերութիւններուն գերշահոյթ ապահովելու: Նման հաւանականութիւն սկզբունքով կը բացառուի, երբ երկրի օրէնսդրութիւնը յստակօրէն կ՛արգիլէ ազգային-պետական հարստութիւններու սեփականաշնորհումը:

Այլապէս, հանքարդիւնաբերութիւնը տնտեսական բնական գործունէութիւն է եւ օրինաչափ աշխարհի տարածքին: Կենսոլորտային եւ բնապահպանական նորմերը յարգուելու պարագային այս ոլորտի արդիւնաբերութիւնները կը կազմեն երկրի տնտեսութեան կարեւոր բաժինը: Իսկ Հայաստանի տնտեսութիւնը կարեւոր չափերով նաեւ հանքահենք է: Խնդիրը անոնց ճիշդ կառավարումն է եւ շահոյթի ուղղուածութեան ճիշդ հունաւորումները` պահպանելով բնապահպանական եւ կենսոլորտային անվտանգութեան կանոնները:

Յայտնաբար, փորձաքննական եզրակացութեան մէջ մտահոգութիւններու տեղի տուող որոշ եզրեր գոյութիւն ունին: Երբ շահագործումի արտօնութիւնը կը պայմանաւորուի մշտադիտարկման գործողութեամբ, կը նշանակէ, որ բնապահպանական կանոններու խախտումի հաւանականութիւնը բարձր է:

Առանց խորանալու մասնագիտական տեսակէտներու իրաւացիութեան, ճշգրտութեան կամ անտեղիութեան արծարծուող մանրամասնութիւններուն մէջ, այստեղ կայ կարեւոր անշրջանցելի խնդիր: Մեր երկրին մէջ իրաւամբ հասունցած է քաղաքացիական գիտակցութիւն ունեցող հասարակութիւն, որ կառավարական որոշումներու գործընթացին վրայ զգալի ազդեցութիւն կը բանեցնէ: Այս մէկը ժողովրդավարական կարգերով կառավարուող երկիրներու յատուկ երեւոյթ է, ինչ որ դրական հետեւանքներու ձեռք բերման միտումներու մասին կը խօսի: Բողոք, ցոյց, հրապարակային թէժ քննարկումներ, ընդվզումի գործողութիւններ` օրէնքի սահմաններուն մէջ քաղաքակիրթ հասարակութեան յարիր երեւոյթներ են, որոնք կը նպաստեն առողջ հասարակութեան եւ հանրութիւն-իշխանութիւններ հաւասարակշռումի գործընթացներու կայացման:

Շարունակելով խնդիրը դիտարկել ժողովրդավարացող եւ այդ առաջադրանքին ընդառաջ կայացումի փուլեր թեւակոխող երկիրներու յարաբերակցութեան տրամաբանութեան մէջ, ուղղակի ժողովրդավարութիւնը այստեղ ինքզինք կը յուշէ:

Երբ կայ անորոշութիւն, երբ կան սուր բանավէճ եւ տրամագծօրէն հակոտնեայ թէ՛ ներհասարակական եւ թէ՛ ներիշխանական դիրքորոշումներ, ժողովուրդի կամարտայայտութեան հրամայականը գերակայ է:

Ահա թէ ինչո՛ւ այս պարագային` Ամուլսարի շահագործման որոշումի կայացումը թէկուզ մարզային սահմաններու մէջ հանրաքուէ կը պահանջէ:

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (1)
  • S. Dermelkonian 3 months

    It looks you did not print my comment. Being individual, any opinion expressed does not represent any Official Opinion specially printing site.If you reject independent opinion’s free expression means guidance opinion of one person is very dangerous or fearful to be printed, to change big number mentality.

    If the idea is anti-Armenian, As patriot, I will reject it. But if the
    idea, mentioning existing danger and not inform public, whoever does not let to inform the news could be indirect responsible for that event. Krikor Zohrab would not believe as lawyer and “Brother” Mason Talat giving orders for his deportation with all intellectuals April 24,1915 to Genocide . SUPPOSE -a person- 20 days earlier informed Zohrab about project Genocide beleiving, would
    inform this Horrible event and 100,000s person saved. Which one is better keep THE secret or not keep his “Brother’s” secret to him.Personal experience: 1974 in a business meeting one highest member as ex politician told “Vietnam will stop and Lebanon will start “.I informed more than 250 people , friends, highest leaders -NO BODY BELIEVED -as impossible-6 months later started :Armenians lost more than $6 billions,1000s dead 100,000 left Lebanon.One fly on food is disgusting, with a virus DEADLY.One fantastic news could be Deadly if not monitored, supervised and analysed.