Մեր Մարմնին Մէջի Ժամացոյցը

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ

Ի՞նչ է մեր մարմնին կենսաբանական ժամացոյցը: Ան կենսաբանական ամբողջ դրութիւն մըն է, որուն ընդմէջէն բնականօրէն իրարու կը հետեւին արթնութեան (մօտաւորապէս տասնվեց ժամ) եւ քունի (մօտաւորապէս ութ ժամ) փուլեր: Ասիկա տեղի կ՛ունենայ, նոյնիսկ եթէ դուն աշխարհէն մեկուսացած ես, ունիս ո՛չ ժամացոյց, ո՛չ արթնցնելու գործիք… եւ նոյնիսկ` առանց լոյսի:

Իւրաքանչիւր արթնութեան եւ քունի շրջան կը տեւէ մօտաւորապէս քսան չորս ժամ: Այս ձեւով մարմինդ ամէն օր կ՛ունենայ հանգչելու կամ ինքզինք վերագտնելու ժամանակ: Այս ներքին ժամացոյցը զետեղուած է ուղեղին մէջ, հիփոթալամուս կոչուած կեդրոնական կառուցուածքի մը մէջ. ան կը պարունակէ ծիներ, որոնք կը ղեկավարեն տարբեր պաշտօններ: Ան մինակը կը բանի, սակայն կախեալ է նաեւ դուրսի տարբեր ազդակներէ, ինչպէս` ձայնը, ուտելիքը, լոյսը… Օրինակի համար, իրիկունը, երբ լոյսը կը նուազի, մեր ուղեղը կը սկսի արտադրել մելաթոնին հորմոնը, որ մեր մարմնին կը յուշէ, որ քնանալու ժամանակն է: Առտուն մելաթոնինին արտադրութիւնը կը նուազի, ապա կը դադրի. արթննալու ժամանակն է:

Իւրաքանչիւր անձի կենսաբանական ժամացոյցը նոյն ձեւով չէ «լարուած», ճիշդ նոյն ժամուն վրայ: Ան կախեալ է յատկապէս ծիներէն եւ տարիքէն. բոլորս քունի տեւողութեան նոյն կարիքները չունինք. կարգ մը անձեր կանուխ կ՛արթննան, մինչ ուրիշներ ուշ կը քնանան: Կարեւորը անձնական կշռոյթը յարգելն է:

Երբ մենք մեր կենսաբանական ժամացոյցը կը խանգարենք (ինչպէս, օրինակի համար, ժամերու շատ մեծ տարբեր երկիրներու ճամբորդութիւններու ընթացքին) կրնանք ունենալ քունի, կեդրոնացումի, երբեմն նոյնիսկ ախորժակի ժամանակաւոր խանգարումներ:

 Մարմնին Մասին

– Ամէն օր մեր լորձունքներու գեղձերը 1,5 լիթր հեղուկ կ՛արտադրեն:

– Մարդկային ուղեղը, միջին հաշուով 1,3 քիլօ կը կշռէ:

– Մեր մարմնին ամէնէն փոքր մկանը 0,1 սմ է. ան կը գտնուի մեր ականջին մէջ:

– Մեր թարթիչները մօտաւորապէս 5 ամիս կը մնան թափելէ առաջ:

– Ամէն օր մեր թոքերը 8 հազարէն 9 հազար լիթր օդ կը շնչեն:

– Մեր զգայուն քիթը կրնայ շնչել 10 հազար տարբեր հոտեր:

– Մեր կերածը բերանէն մեր ստամոքսը կը հասնի 8 երկվայրկեանէն:

– Մեր սիրտը տարեկան 42 միլիոն անգամ կը տրոփէ:

– Մեր իւրաքանչիւր ոտքին մէջ գոյութիւն ունին 250 հազար քրտինքի գեղձեր:

– Խնդուքի 10 տարբեր ձեւեր գոյութիւն ունին:

– Երեխայ մը ունի 20 կաթի ակռաներ: Երբ անոնք թափին, անոնց տեղ կը բուսնին 32 ակռաներ:

– Մենք ամէն գիշեր քունի ընթացքին կ՛երկարինք 8 մմ: Սակայն առտուն, մեր մարմինը կը կծկուի եւ մենք դարձեալ մեր սկզբնական հասակը կ՛ունենանք:

Արեւի Խաւարում Հարաւային
Ամերիկայի Մէջ

Յուլիս 2-ին Խաղաղական ովկիանոսէն մինչեւ Արժանթինի արեւելք օրուան ընթացքին մթութիւն տիրած է..

Յուլիս 2-ին Հարաւային Ամերիկայի մէջ մեր աստղը ամբողջովին պահուած մնաց լուսինին ետեւը: Այս երեւոյթը իւրայատուկ է. յաջորդ խաւարումը տեղի պիտի ունենայ 212 տարիէն:

 

Այս երեւոյթը տեղի կ՛ունենայ տիեզերական արտասովոր զուգադիպութեան մը պատճառով: Նախ` լուսինը պէտք է երկրագունդին մօտ ըլլայ: Անոր հեռաւորութիւնը կրնայ ըլլալ 357 հազարէն 405 հազար քմ-ի միջեւ, եւ ան պէտք է գտնուի յատուկ հեռաւորութեան մը վրայ` արեւուն սկաւառակը ամբողջովին ծածկելու համար: Երկրորդ գլխաւոր պայմանն է երեք երկնային մարմիններու մէկ գիծի վրայ կատարեալ շարուածքը:

Ճիշդ է, որ լուսինը ամէն 29,5 օրը մէկ կը գտնուի մեր մոլորակին եւ արեւուն միջեւ: Սակայն ան շեղակիօրէն կը դառնայ երկրագունդին շուրջ: Հետեւաբար ան ընդհանրապէս կ՛անցնի արեւու ամբողջական խաւարումի շրջագիծին վերէն կամ վարէն…

Գիտէի՞ր, Թէ…

360 տարի: Արեւու ամբողջական խաւարում տեղի կ՛ունենայ յատուկ շրջանի մը մէջ, մօտաւորապէս` ամէն 360 տարին անգամ մը:

18-րդ դար: Անգլիացի աստղագէտ Էտմոնտ Հէյլի օգտուեցաւ 22 ապրիլ 1715-ի խաւարումէն` ճշդորոշելու համար լուսինին դիրքը:

8 վայրկեան: Արեւու ամբողջական խաւարումը շատ կարճ է. ան առաւելագոյնը 8 վայրկեան կը տեւէ:

3,8 սմ/տարեկան: Լուսինը երկրագունդէն տարեկան 3,8 սմ կը հեռանայ: 600 միլիոն տարիէն ան շատ փոքր պիտի երեւի, եւ անոր համար անկարելի պիտի ըլլայ ամբողջովին ծածկել արեւը:

Ժամանց

Կրնա՞ս գտնել ելքի ճամբան:

Կրնա՞ս գտնել առաջին պատկերին եւ միւս պատկերներէն իւրաքանչիւրին միջեւ գոյութիւն ունեցող երկու տարբեր մանրամասնութիւնները:

 

Կրնա՞ս գտնել իրարու նմանող երկու կերպարները:

 

Կրնա՞ս ամբողջացնել տախտակը` թիւերը դնելով իրենց համապատասխանող տեղերը:

 

 

 

 

 

 

 

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)