50 Տարի Առաջ (27 Յունիս 1969)

Խմբագրական

Մեր Քաղաքականութիւնը
Բ.
Լիբանանի Տնտեսական Դրութիւնը

Երկրի մը պետական կառոյցին հիմքը կը կազմէ իր տնտեսութիւնը: Անկախութիւն եւ ազգային գերիշխանութիւն պայմանաւորուած են տնտեսութեամբ: Երկիր մը անկախ է ու գերիշխան այն չափով, ինչ չափով որ կրցած է առողջ հիմեր տալ իր տնտեսութեան: Կարելի չէ քաղաքական անկախութիւն արժեւորել, առանց տնտեսական անկախութեան (*):

Այս հաստատումները, որոնք հաւասարապէս ընդունուած ճշմարտութիւններ են բոլոր երկիրներուն համար, մասնաւոր նշանակութիւն կը ստանան նորանկախ երկիրներու պարագային, որոնք ոտնձգութիւններէ զերծ մնալու համար պարտաւոր են անկախանալ նաեւ իբրեւ տնտեսական միաւոր:

Լիբանան գրեթէ նորանկախ երկիրներու շարքին կը գտնուի, որովհետեւ ժողովուրդներու կեանքին մէջ քառորդ դարը համեմատաբար կարճ ժամանակամիջոց մըն է պետական կառուցումի տեսակէտէն: Արդ, իբրեւ այդպիսին, մեր երկիրը որքան նախանձախնդիր է իր քաղաքական անկախութեան, նոյնքան բծախնդիր է նաեւ տնտեսական մարզի մէջ, որպէսզի առաւելագոյն չափով օգտուի տնտեսութեան ընծայած նպաստէն` անկախութեան ամրապնդումի իր ճիգերը յաջողութեամբ պսակելու համար:

Տնտեսական կալուածէն ներս բոլոր երկիրներու յատուկ ընդհանրական տուեալներ ըլլալով հանդերձ, իւրաքանչիւր երկիր պարտաւոր է իր տնտեսութեան տալ առանձին, իւրայատուկ նկարագիր, եթէ կ՛ուզէ իր հնարաւորութիւններուն եւ ծրագիրներուն միջեւ չստեղծել անհամաչափութիւն մը, որ վերջին հաշուով կործանումի կը տանի:

Երկրի մը տնտեսութիւնը, տնտեսական դրութիւնը ճշդող եւ սահմանող հիմնական ազդակները անպայմանօրէն չեն պատշաճիր մէկ ուրիշ երկրի: Այս ճշմարտութեան անտեսումը չի կրնար անպատիժ մնալ, ինչպէս յաճախ կը տեսնենք շատ մը ժողովուրդներու կեանքին մէջ:

Լիբանանի պարագային, տնտեսական դրութեան ճշդումը կատարուած է` նկատի առնելով բոլոր այն տուեալները, որոնց մէջ կ՛ապրի լիբանանցի ժողովուրդը: Ու եթէ, հակառակ բազմապիսի տագնապներու, քաղաքական, տնտեսական եւ ելեւմտական, որոնք վերջին քանի մը տարիներու ընթացքին ցնցեցին ոչ միայն մեր երկիրը, այլ նաեւ` ամբողջ արաբական աշխարհը, Լիբանան կը շարունակէ պահել տնտեսական իր ամուր կառոյցը, ատիկա հրաշքի մը արդիւնքը չէ, այլ` պարզապէս այն իրողութեան, որ այս երկրին տնտեսական դրութիւնը ճշդող պատասխանատուները ժամանակին գիտցած են անոր կարելիութիւններուն համապատասխան կարգեր հաստատել:

Լիբանանի աշխարհագրական դիրքը, սահմանափակ տարածութիւնը, բնակչութեան եւ արդիւնաբերութեան մասնայատուկ նկարագիրը, որոնց վրայ ծանրանալու պէտք չունինք, զանոնք նկատելով հանրածանօթ իրողութիւններ, հրամայական դարձուցած են անհատական նախաձեռնութեան վրայ հիմնուած տնտեսութիւն մը, որ տնտեսագէտներու կողմէ ընդհանրապէս «ազատ տնտեսութիւն» կը կոչուի:

Անկախ այն իրողութենէն, որ իբրեւ ընկերվարական գաղափարախօսութեամբ առաջնորդուող կազմակերպութիւն, ազատական տնտեսութիւնը, մանաւանդ իր սխալ ըմբռնուած ձեւին մէջ ու յատկապէս իր սանձարձակութիւններով, ոչ բաղձալի դրութիւն մըն է մեզի համար, բայց կը խորհինք, թէ Լիբանանի պարագային, մեկնելով այն հիմնական տեսակէտէն, որ իւրաքանչիւր երկրի տնտեսութիւնը եւ ընկերային կարգուսարքը պէտք է համապատասխան ըլլան վերը յիշուած հրամայականներուն, անհատական նախաձեռնութեան վրայ հիմնուած ազատ տնտեսութիւնը կը հանդիսանայ անոր անկախութեան եւ նիւթական բարօրութեան լաւագոյն գրաւականը: Աւելի՛ն. այս երկրին տնտեսական կարգուսարքը այլ դրութիւններու կապելու, ուրիշները կապկելու որեւէ փորձ անխուսափելիօրէն կը վտանգէ թէ՛ Լիբանանի անկախութիւնը եւ թէ՛ նիւթական բարօրութիւնը:

Բայց ազատ տնտեսութիւն` չի նշանակեր սանձարձակութիւն: Պէտք չէ նշանակէ: Չի նշանակեր անիշխանութիւն: Պէտք չէ նշանակէ: Չի նշանակեր եւ պէտք չէ նշանակէ նաեւ այդ դրութեան ընծայած անհատական հնարաւորութիւններու հանրավնաս շահագործում:

Հոս անխուսափելիօրէն կը ծագի պետական փլանաւորումի հարց մը, որ դժբախտաբար անհրաժեշտ կարեւորութեամբ նկատի առնուած չէ պատասխանատուներուն կողմէ: Եւ որովհետեւ այդպէս է, պետութեան ընծայած անսահման ազատութիւնը, անհատական նախաձեռնութեան քողին տակ, չարաչար կը շահագործուի եւ ազատ տնտեսութիւնը անհատական կամ խմբային մենաշնորհներու ստեղծման առիթներ կ՛ընծայէ:

Հրամայական եւ անյետաձգելի անհրաժեշտութիւն է պետական փլանաւորումը, որ պէտք է կատարուի գիտական հիմունքներով, առաջնահերթ կարեւորութիւն ընծայելով այն բոլոր ազդակներուն, որոնց զարգացումը կը նպաստէ լիբանանցի ժողովուրդին բարօրութեան եւ վերելքին: Նման փլանաւորումի մը համար հիմնականը լուրջ ուսումնասիրութիւններն են, որոնց լոյսին տակ միայն կարելի է ժամանակագրական կարգով ճշդել երկրին տնտեսական, մշակութային, գիտական, երկրագործական եւ ճարտարարուեստական զարգացման փուլերը:

Մենք այս ձեւով կ՛ըմբռնենք անհատական նախաձեռնութեան վրայ հիմնուած ազատ տնտեսութիւնը, որուն հետ պէտք է հաշտ քալէ նաեւ ընկերային արդարութիւնը: Որովհետեւ առանց այդ արդարութեան, որ նախապայման է ժողովուրդի մը բարօրութեան, տնտեսական բոլոր դրութիւնները, ինչ որ ալ ըլլայ անոնց մեկնակէտը եւ նպատակը, չեն յանգիր իրենց նպատակին, որ ժողովուրդին տնտեսական վերելքն է եւ երկրին տնտեսական անկախութիւնը:

(*) Մեր քաղաքական դիրքորոշման յատկացուած խմբագրականներու այս շարքին առաջինին առիթով մամուլի կարգ մը օրկաններ որոշ ընդգծումներ կատարեցին` առաւելաբար շեշտը դնելով քանի մը հատուածներու վրայ: Կը խորհինք, թէ այս խմբագրականներուն իւրաքանչիւրը իր ամբողջութեանը մէջ առնելով միայն աւելի յստակ եւ հարազատ գաղափար մը կարելի կ՛ըլլայ ունենալ մեր դիրքորոշման մասին, որ, ի դէպ, անփոփոխ կը մնայ տասնամեակներէ ի վեր: Այսպիսով, հետաքրքրուողները խուսափած կ՛ըլլան նաեւ կարգ մը անճիշդ ենթադրութիւններէ:

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)