Գաղութէ Գաղութ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ

Սուրիա

Հալէպի Ս. Քառասնից Մանկանց Մայր Եկեղեցւոյ Վերականգնում

Հալէպի Ս. Քառասնից Մանկանց մայր եկեղեցին, յատկապէս` 2014 թուականէն սկսեալ, թիրախ դարձաւ ահաբեկչական խմբաւորումներու սաստիկ հռթիռակոծումներուն եւ ենթարկուեցաւ լուրջ քանդումներու:

Հալէպի ազատագրութենէն ետք, (22/12/2016), գլխաւորութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ  Շահան արք. Սարգիսեանի,  թեմի Ազգային  վարչութիւնը  նախաձեռնեց եկեղեցւոյ եւ տարածքի վերաշինութեան  գործին, 2017 թուականի սկիզբը, մանաւանդ որ  Մեծի Տանն  Կիլիկոյ Արամ Ա.  կաթողիկոս Հալէպ իր հովուապետական պատմական այցելութեան ընթացքին (5-8/01/2017)  Սուրիոյ հայ համայնքի վերականգնումի հայրապետական կոչը  ուղղած էր համայն հայութեան վերընդգծելով Հալէպի եւ տեղւոյն հայ համայնքին ունեցած անփոխարինելի տեղն ու դերը հայութեան համայնական կեանքէն ներս:

Եկեղեցւոյ վերաշինութեան ծրագիրը կ՛ընդգրկէր հիմնական չորս բաժիններ: Առաջնահերթութեան կարգով, առաջին փուլին սկսան գլխաւոր մուտքի, զանգակատան եւ եկեղեցւոյ ներքնամասի վերաշինութեան ու նորոգութեան աշխատանքները: Հանդիսապետութեամբ սրբազան հօր, նախ յատուկ աղօթքով մեկնարկը տրուեցաւ եկեղեցւոյ վերաշինութեան ու նորոգութեան աշխատանքներուն, 30 մայիս 2018-ին,   ապա ստորագրուեցան գործնականացման պաշտօնական համաձայնագիրները: Սրբազան հայրը  ընդգծեց Սուրիոյ կառչած մնալու անհրաժեշտութիւնը`  միաժամանակ  վեր առնելով պատմական  Ս. Քառասնից Մանկանց մայր  եկեղեցւոյ ունեցած նշանակութիւնը Հալէպի հայ համայնքին  եւ հայութեան համար:

Սրբազան հօր անմիջական հսկողութեամբ ու ցուցմունքներով, Ազգային վարչութեան եւ շինարարական յանձնախումբին հետեւողական հետապնդումով, տարբեր կողմերու նուիրատուութիւններով ու հաւատացեալ ժողովուրդին սրտաբուխ մասնակցութեամբ, արդէն իրականացած է առաջին փուլի ծրագիրը, եկեղեցւոյ պաշտօնական վերաօծումը պիտի կատարուի ձեռամբ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին, 30 մարտ 2019-ին,  եկեղեցւոյ անուանակոչութեան տօնին:

Կիպրոս

Հոգեւոր Լսարան

Նախաձեռնութեամբ Կիպրոսի հայոց թեմի կաթողիկոսական փոխանորդ Խորէն արք. Տողրամաճեանի եւ կազմակերպութեամբ Քրիստոնէական դաստիարակութեան բաժանմունքին, 21 փետրուարին Նիկոսիոյ Ս. Աստուածածին մայր եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ 13-րդ հոգեւոր լսարանը:

Սրբազան հայրը ողջունեց ներկաները եւ շնորհակալութիւն ու երախտագիտութիւն յայտնեց անոնց: Օրուան նիւթը յատկացուած էր Ս. Ղեւոնդեանց ու Վարդանանց տօներուն, քահանայութեան ծագման, պատմական հոլովոյթին, ըմբռնումին, եւ զոյգ տօներուն առնչուած սովորութիւններուն ու աւանդութիւններուն:

Սրբազան հայրը նախ բացատրեց քահանայ բառին ծագումն ու ըմբռնումը դարերու ընթացքին եւ մերօրեայ կեանքին մէջ` շեշտը դնելով կոչումի, խօսքի եւ պաշտօնի ծառայութեան վրայ: Անդրադառնալով  Ս. Ղեւոնդեանց ու Վարդանանց տօներուն` սրբազանը ընդհանուր եւ մանրամասն գիտելիքներ հաղորդեց անոնց մասին` զանազան աղբիւրներէ մէջբերումներ կատարելով, միաժամանակ տուաւ սուրբերուն պատգամն ու Վարդանանց խորհուրդը` մերօրեայ կեանքին եւ ազգային ու ազատագրական պայքարներուն կապելով:

Պոլիս

«Քարերու Բանաստեղծութիւն. Անի» Ցուցահանդէսը

Նախաձեռնութեամբ «Անատոլու քիւլթիւր» հիմնարկին, 21 փետրուարին Անգարայի Երկրաբանութեան ու արուեստի թանգարանին մէջ տեղի ունեցաւ «Քարերու բանաստեղծութիւն. Անի» խորագիրը կրող ցուցահանդէսին բացումը:

Ցուցահանդէսին ներկայացուած էին լուսանկարներ` անուանի լուսանկարիչ Արա Կիւլերի արխիւէն եւ ուսումնասիրութեան կեդրոնէն, Աթաթիւրքի անուան գրադարանէն եւ Ռուսիոյ Ազգային ակադեմիայի նիւթական մշակոյթի պատմութեան կեդրոնէն:

Կազմակերպիչները ցուցանմուշներով այցելուները հաղորդակից դարձուցին Մետաքսի ճամբու հռչակաւոր քաղաքներէն Անիի շքեղութեան ու պատմութեան:

Ցուցահանդէսը բաց պիտի մնայ մինչեւ 26 մայիս:

Նշենք, որ նոյն խորագիրով ցուցահանդէսներ 2018-ին բացուած էին Պոլսոյ եւ ապա Երեւանի մէջ:

Գերմանիա

Ատրպատականի Հայոց Թեմին Վերաբերող Նկարչական Աշխատանքներու Ցուցադրութիւն

Գերմանացի գեղանկարիչ Մարկոս Էնտլեր 5-12 հոկտեմբեր 2018-ին այցելած էր Ատրպատական եւ, թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեանի հովանաւորութեամբ եւ Թաւրիզի Հայ համալսարանականներու միութեան կազմակերպութեամբ, 10 հոկտեմբերին Թաւրիզի մէջ ցուցադրած էր իր ուղեւորութեան ընթացքին գծագրած նկարները:

Ան 29  յունուարէն 29 փետրուար նոյն աշխատանքները երկու յաջորդական ցուցահանդէսներով ներկայացուց Գերմանիոյ հիւսիսը գտնուող Պարթ քաղաքի սուրբգրային կեդրոնին մէջ` «Պատուհան արեւելեան մշակութային տեսարանի վրայ, ընդհանուր խորագիրով:

Յայտնենք, որ նկարները պիտի փոխադրուին Շթրալզունտ քաղաքը, ուր Ժողովրդական լսարանին մէջ պիտի ցուցադրուին 12 մարտէն մինչեւ 30 ապրիլ:

Միացեալ Նահանգներ

Հայաստանի Ազգ. Ժողովի Անդամ Մխիթար Հայրապետեանը Այցելեց Ազգ. Առաջնորդարան

25 փետրուարին Հայաստանի  Ազգային ժողովի անդամ եւ գիտութեանց, կրթութեան, մշակոյթի, սփիւռքի, երիտասարդութեան եւ մարմնամարզի հարցերու յանձնաժողովի նախագահ Մխիթար Հայրապետեանը այցելեց Ազգային առաջնորդարան, ուր «Սիւլահեան» սրահին մէջ հանդիպում ունեցաւ թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեանի հետ:

Մ. Հայրապետեանը անցեալ տարի Ազգային առաջնորդարան այցելած էր, երբ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի առաջին կառավարութեան մէջ կը վարէր սփիւռքի նախարարութիւնը: Առաջնորդ սրբազանն ու Ազգային վարչութեան ներկայացուցիչները ողջունեցին հայրենի հիւրին ներկայութիւնը եւ յաջողութիւն մաղթեցին անոր նոր առաքելութեան մէջ` նկատի ունենալով, որ ան յանձն առած է բազմակողմանի պատասխանատուութիւններ, որոնք կ՛ընդգրկեն ընդարձակ դաշտեր:

Խորհրդակցութիւնը զարգացաւ Հայաստանի մէջ նոր ձեւաւորուող դրութեան մեկնակէտով: Մ. Հայրապետեանը ընդհանուր տեղեկութիւններ տուաւ իր գլխաւորած յանձնաժողովի աշխատանքի ծիրին մասին` նշելով, որ յատուկ ուշադրութեան առարկայ են կրթութեան ու մշակոյթի մարզերը:

Առաջնորդ սրբազանը որոշ լուսաբանութիւններ տուաւ առաջնորդարանի կրթանպաստի աշխատանքներուն մասին, յատկապէս յիշատակելով հայոց լեզուի ու պատմութեան դասագիրքերու պատրաստութիւնը. նկատի ունենալով, որ Հայաստանի մէջ եւս սփիւռքեան գաղութներուն համար դասագիրքերու պատրաստութեան աշխատանք կը տարուի տարիներէ ի վեր: Երկու կողմերն ալ շեշտեցին փորձառութեանց փոխանակման կարեւորութիւնը: Մ. Հայրապետեանը հաստատեց, որ ինք արեւմտահայերէնի պահպանման կողմնակից է, իսկ իր տարած աշխատանքներուն մէջ մեր լեզուի երկու ճիւղերուն կը տրուին անհրաժեշտ կարեւորութիւնը:

Հայաստանի գլխաւոր հիւպատոս դոկտ. Արմէն Պայպուրթեանը յոյս յայտնեց, որ Հայրապետեանին այցելութիւնները դառնան աւելի յաճախակի, իսկ սրբազան հայրը նշեց, որ նման այցելութիւններ կրնան նաեւ առիթ ծառայել աշխատանքային հանդիպումներու:

Նշենք, որ նոյն օրը, երեկոյեան, Կլենտէյլի Իրանահայ միութեան կեդրոնին մէջ Հայաստանի հիւպատոսութիւնը կազմակերպած էր Մխիթար Հայրապետեանին հետ հրապարակային հանդիպում մը:

8,1 Միլիոն Տոլարի Նուիրատուութիւն` Հայ-Ամերիկեան Թանգարանի Թելեթոնին

 

17 փետրուարին տեղի ունեցաւ Հայ-ամերիկեան  թանգարանին  նուիրուած  պատկերասփիւռային անդրանիկ դրամահաւաք` թելեթոն, որուն ընթացքին կատարուեցան 8.138.986 տոլարի նուիրատուութիւններ:

Համայնքէն, ինչպէս նաեւ Միացեալ Նահանգներու եւ աշխարհի  տարածքէն հազարաւոր համակիրներ  հետեւեցան վեց ժամ տեւողութեամբ երկարած յայտագիրին, որուն ընթացքին  ցուցադրուեցան  համայնքային ղեկավարներու եւ յատուկ հիւրերու հետ հարցազրոյցներ,  թանգարանի ծրագիրին մասին պատրաստուած տեսանիւթեր  եւ նուիրատութեանց յանձնումներ:

Թանգարանի գործադիր մարմինի ատենապետ Պերճ Կարապետեանը իր երախտագիտութիւնը յայտնեց  համայնքին կողմէ  Հայ-ամերիկեան թանգարանին  տրամադրուած  աննախընթաց աջակցութեան  համար, որ իսկապէս ոգեւորիչ է եւ զիրենք կ՛առաջնորդէ  դէպի ծրագիրին յաջորդ  փուլ` թանգարանին հիմնարկէքը:

Յայտնենք, որ թանգարանի վարչութիւնը  նպատակ ունի  12 միլիոն  տոլար  գոյացնելու, որպէսզի  կարելի ըլլայ  հիմանարկէքը կատարել  եւ շինարարութիւնը սկսիլ 2020-ին:

Նշենք, որ Հայ-ամերիկեան թանգարանը պիտի ունենայ  ամերիկահայութեան նուիրուած մնայուն հաւաքածոյ մը, ինչպէս նաեւ պարբերաբար պիտի հիւրընկալէ  տարբեր մշակոյթներու  եւ նիւթերու  նուիրուած ցուցահանդէսներ եւ ձեռնարկներ: Անիկա պիտի ունենայ  թատերասրահ մը, կրթական բաժին մը, արխիւներ, ճաշարան եւ վաճառատուն:

Վրաստան

Բուն Բարեկենդանի Նշում

Վիրահայոց թեմի բոլոր եկեղեցիներուն մէջ 3 մարտին նշուեցաւ Բուն Բարեկենդանը:

Թիֆլիսի Ս. Գէորգ եկեղեցւոյ մէջ ս. պատարագը մատուցուեցաւ վիրահայոց թեմի առաջնորդ Վազգէն եպս. Միրզախանեանի հանդիսապետութեամբ: Պատարագի աւարտին սրբազանը շնորհաւորեց  ներկաները Բուն Բարեկենդանի տօնին առիթով, եւ մաղթեց հոգիով ու մարմինով ամրապնդուած` անցնիլ Մեծ պահքի ճանապարհը:  Սրբազանը օրհնութեան եւ գնահատանքի խօսքեր ուղղեց եկեղեցւոյ հովիւ Մանուկ քհնյ. Զէյնալեանին, որ ծառայութեան կը փոխադրուի Հայաստանի զինուած ուժեր, եւ մաղթեց անոր նուիրական հոգեւոր ծառայութիւն հայոց բանակին մէջ: Առաջնորդը քահանայ հօր նուիրեց  գեղանկար մը` Վրաստանի մէջ անոր մատուցած ծառայութիւններուն համար: Բուն Բարեկենդանին  նուիրուած էր նաեւ աւանդական հարիսայի փառատօնը, որ տեղի ունեցաւ «Հայարտուն» կեդրոնին մէջ` կազմակերպութեամբ Վրաստանի հայ կիներու «Շուշանիկ» միութեան, աջակցութեամբ վիրահայոց թեմի առաջնորդարանին:

Վարդանանց Տօնի Նշում

28  փետրուարին, Ս. Վարդանանց տօնին առիթով վիրահայոց թեմի եկեղեցիներուն մէջ մատուցուեցաւ ս. պատարագ:

Թիֆլիսի Ս. Գէորգ առաջնորդանիստ եկեղեցւոյ մէջ, հանդիսապետութեամբ թեմի առաջնորդ Վազգէն եպս. Միրզախանեանի, մատուցուեցաւ ս. պատարագ:

Վիրապ քհնյ. Ղազարեանը իր քարոզին մէջ վեր առաւ Վարդանանց հերոսներու հայրենասիրութեան, հոգիին արիութեան եւ հաւատքին նուիրուածութեան առաքինութիւնները` յորդորելով ներկաները հաւատարիմ մնալու Ս. Վարդանանց յիշատակին ու ժառանգութեան:

Այնուհետեւ կատարուեցաւ հոգեհանգստեան պաշտօն:

Ս. պատարագին միացան նաեւ Հայաստանի  Տաւուշի մարզի Բերդաւան գիւղի ուխտաւորները:

Վիրահայոց թեմի առաջնորդը անդրադարձաւ ոգիի ուժով ազատութեան հասնելու, հայրենիքը պաշտպանելու եւ հաւատքին հաւատարիմ մնալու կամքով հայ ժողովուրդին տարած յաղթանակներուն եւ Վարդանանց զինուորներու գործը շարունակողներ անուանեց Բերդաւան սահմանամերձ գիւղէն ժամանած հիւրերը, որոնք ոչ միայն արիաբար կը պաշտպանեն հայրենիքի սահմանները, այլ կը պահեն ու կը զարգացնեն մեր մշակոյթը:

Այնուհետեւ տեղի ունեցաւ համերգ` կատարողութեամբ Բերդաւան գիւղի  մշակոյթի կեդրոնի սաներուն:

Աւարտին ներկաները այցելեցին Հայոց մեծերու պանթէոն` Յովհաննէս Թումանեանի գերեզմանը:

Սումկայիթի Զոհերու Յիշատակի Նշում

28 փետրուարին վիրահայոց թեմի Թիֆլիսի Ս. Էջմիածին եկեղեցւոյ մէջ նշուեցաւ Սումկայիթի զոհերուն յիշատակը: Թեմի առաջնորդ Վազգէն եպս. Միրզախանեանը անդրադարձաւ 1988-ին տեղի ունեցած ջարդերուն, դատապարտեց ամէն տեսակ ոճրագործութիւն, որ կը կատարուի անձի մը ազգային պատկանելութեան եւ հաւատքին պատճառով: Առաջնորդը արժեւորեց  հայ ժողովուրդին անսասան կամքը, հերոս զաւակներուն արիութիւնը, որոնց շնորհիւ կը շարունակէ զարգանալ  մայր հայրենիքը, անսասան մնալ Հայ  եկեղեցին եւ զարգանալ համազգային արժէքները:

Այնուհետեւ կատարուեցաւ հոգեհանգստեան պաշտօն, որմէ ետք եկեղեցւոյ բակին մէջ Ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակի կանգնած խաչքարին դիմաց տեղի ունեցաւ ծաղիկներու զետեղում: Հայաստանի դեսպան Ռուբէն Սադոյեանը ելոյթ ունենալով` դատապարտեց Սումկայիթի մէջ կատարուած  եղեռնագործութիւնները` կոչ ուղղելով թիֆլիսահայութեան ապրելու միասնաբար, պահպանելով հայու ազգային տեսակը:

Ելոյթ ունեցան նաեւ Վրաստանի հայերու միութեան  փոխնախագահ Վան Բայբուրթեանը եւ Վրաստանի հայ համայնք կազմակերպութեան նախագահ  Սամուէլ Մկրտչեանը:

 

 

Share This Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)