Ստեփանակերտի Մէջ Տեղի Ունեցաւ Հայաստանի Եւ Արցախի Անվտանգութեան Խորհուրդներու Միացեալ Նիստը

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի եւ Արցախի նախագահ Բակօ Սահակեանի համանախագահութեամբ երէկ Ստեփանակերտի մէջ  տեղի ունեցաւ Հայաստանի եւ Արցախի Անվտանգութեան խորհուրդներու միացեալ նիստը: Օրակարգի հիմնական նիւթը կը վերաբերէր Լեռնային Ղարաբաղի տագնապի խաղաղ լուծման հոլովոյթին մէջ ներկայ իրավիճակի միացեալ գնահատման եւ համակարգուած գործողութիւններու ուրուագծման, ըսուած է Հայաստանի վարչապետի աշխատակազմի տեղեկատուութեան եւ հասարակութեան հետ կապերու վարչութեան հաղորդագրութեան մէջ:

Փաշինեան եւ Սահակեան մինչեւ օրակարգային հարցերու քննարկումը հանդէս եկած են ելոյթներով:

Հայաստանի վարչապետը, ողջունելով Հայաստանի եւ Արցախի Անվտանգութեան խորհուրդներու միացեալ նիստը, ընդգծած է, որ անիկա աննախադէպ իրադարձութիւն է եւ ունի «շատ խորհրդանշական եւ միւս կողմէ` շատ յստակ իմաստ»: «Ասիկա կը նշանակէ, որ Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Արցախի Հանրապետութեան յարաբերութիւնները կը թեւակոխեն որակապէս նոր փուլ: Թէ յառաջիկային ուրիշ ինչպիսի՛ դրսեւորումներ կրնայ ունենալ այդ փուլը, թերեւս մեր այսօրուան քննարկումի կարեւորագոյն նիւթերէն է», ըսած է վարչապետ Փաշինեան:

«9 դեկտեմբեր 2018-ին Հայաստանի մէջ տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրութիւններէն ետք ասիկա իմ առաջին այցելութիւնս է Արցախի Հանրապետութիւն, եւ կ՛ուզեմ ընդգծել, որ խորհրդարանական ընտրութիւններուն «Իմ քայլը» դաշինքը Հայաստանի ժողովուրդէն ուժեղ իրաւագիր ստացած է` Արցախի Հանրապետութեան գերիշխանութեան մակարդակը բարձրացնելու եւ արցախեան տագնապի խաղաղ լուծման բանակցային հոլովոյթին մէջ Արցախի` իբրեւ  հակամարտութեան հիմնական կողմի ներգրաւուածութեան ուղղուած քայլեր կատարելու համար: Ասոնք կէտեր են, որոնք առանցքային նշանակութիւն ունեցած են «Իմ քայլը» դաշինքի նախընտրական ծրագիրին մէջ», ըսած է վարչապետը` շարունակելով. «Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութիւնը եւ ես` իբրեւ ժողովուրդի վստահութեան քուէն ստացած վարչապետ, ըստ այդմ հետեւողական քայլերու պիտի ձեռնարկենք այս ուղղութեամբ, եւ այս հարցը եղած է եւ պիտի շարունակէ մնալ Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի եւ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահներուն հետ մեր քննարկումներուն  կարեւորագոյն կէտերէն մէկը: Անհրաժեշտ կը նկատեմ ընդգծել, որ Արցախի ներգրաւուածութիւնը բանակցային հոլովոյթին մէջ մեզի համար քմահաճոյք չէ, ո՛չ ալ նախապայման, այլ պարզ արձանագրում այն բանին, որ Լեռնային Ղարաբաղի տագնապի լուծման հարցով առանցքային նշանակութիւն ունի Արցախի ներգրաւուածութիւնը: Այս դիրքորոշումը կ՛արտայայտէ մեր յարգանքը ո՛չ միայն Արցախի ժողովուրդին եւ անոր  իրաւունքներուն, այլեւ բանակցային հոլովոյթին մասնակից մեր բոլոր գործընկերներուն նկատմամբ, որովհետեւ մենք իրապէս շահագրգիռ ենք եւ կ՛ուզենք հասնիլ հարցի բացառապէս խաղաղ լուծման եւ կը հաւատանք բանակցային հոլովոյթին, որուն արդիւնաւէտութիւնը մեզի համար կարեւորագոյն առաջնահերթութիւն է, իսկ բանակցային հոլովոյթի արդիւնաւէտութեան առումով այս հարցը, ինչպէս նշեցի, առանցքային նշանակութիւն ունի»:

«Բանակցութիւններու մինչեւ այժմ յայտնի շրջանակը, ըստ էութեան, կը ներառեն շահագրգիռ բոլոր կողմերը, բացի մէկէն: Այդ բանակցութիւններուն մէջ ներկայացուած է Ազրպէյճանը` ի դէմս նախագահ Ալիեւի: Վերջինս, ի դէպ, կը ներկայացնէ նաեւ, ինչպէս ինք կը  սիրէ ըսել, Լեռնային Ղարաբաղի ազրպէյճանական համայնքը, որովհետեւ այդ համայնքի ներկայացուցիչները, հանդիսանալով Ազրպէյճանի քաղաքացի, մասնակցած են Ազրպէյճանի նախագահական ընտրութիւններուն եւ, հետեւաբար, Ազրպէյճանի նախագահին տուած են նաեւ զիրենք ներկայացնելու լիազօրութիւն, հետեւաբար բանակցային սեղանի շուրջ Ազրպէյճանի նախագահին ներկայութիւնը կ՛ապահովէ   նաեւ ժամանակին Ղարաբաղ ապրած ազրպէյճանցիներու ներկայութիւնը: Այդ բանակցութիւններուն ներկայացուած է նաեւ Հայաստանի Հանրապետութիւնը` ի դէմս երկրի վարչապետին, որ տուեալ պարագային հանդէս կու գայ իբրեւ Հայաստանի Հանրապետութեան ժողովուրդին կողմէ ընտրուած ներկայացուցիչ: Հետեւաբար, Հայաստանի ժողովուրդը նոյնպէս ներկայացուած է բանակցային հոլովոյթին մէջ: Ի դէմս ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահութեան` բանակցային հոլովոյթին մէջ ներկայացուած է նաեւ միջազգային հանրութիւնը», նշած է Նիկոլ Փաշինեան եւ շեշտած. «Այս ամէնը, վստահաբար, լաւ է ու չափազանց կարեւոր, եւ մենք բարձր կը գնահատենք այն ջանքերը, որ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահող երկիրները ներդրած են եւ կը ներդնեն տագնապի լուծման հոլովոյթին մէջ: Բայց հիմնական հարցը հետեւեալն է` իսկ բանակցային հոլովոյթին մէջ ո՞վ կը ներկայացնէ Արցախի ժողովուրդը  կամ, ինչպէս որոշ պարագաներու կ՛ըսուի, Ղարաբաղի հայութիւնը: Խնդիրը այն է, որ բանակցային հոլովոյթին մէջ այսօր Արցախի ժողովուրդը ներկայացնելու լիազօրութիւն, օրինականութիւնը ունեցող ոեւէ ներկայացուցիչ չկայ, որովհետեւ բանակցային սեղանին շուրջ ներկայ չէ Արցախի ժողովուրդի կամ, ինչպէս մեր որոշ գործընկերներ կը գերադասեն ըսել, Ղարաբաղի հայութեան քուէն, լիազօրութիւնը ստացած որեւէ կողմ:

Բազմիցս ըսած եմ, թէ Հայաստանի վարչապետը չի կրնար նման լիազօրութիւն ի գործ դնել` այն պարզ պատճառով, որ Արցախի ժողովուրդը Հայաստանի ընտրութիւններուն չի մասնակցիր, չի քուէարկեր, եւ ուրեմն` Հայաստանի վարչապետը չի մտներ Արցախի ժողովուրդին ներկայացնելու լիազօրութիւն ունեցող անձերու շրջանակին մէջ: Եւ ասիկա ոչ թէ քմահաճոյքի, նախապայմանի, այլ սովորական օրինականութեան հարց է, իսկ օրինականութիւնը ժամանակակից յարաբերութիւններու առանցքային գործօն է` ո՛չ միայն ներքաղաքական, այլեւ միջպետական եւ միջազգային յարաբերութիւններուն մէջ»:

Փաշինեան անհեթեթ որակած է բոլոր այն մեկնաբանութիւնները, թէ  Հայաստանը կամ վարչապետը այս դիրքորոշումով իրենց ուսերէն  կը թօթափեն պատասխանատուութիւնը եւ կը դնեն Արցախի իշխանութեան կամ ժողովուրդին վրայ: «Որեւէ շահարկումի տեղ չձգելու համար անհրաժեշտ կը նկատեմ ընդգծել` Հայաստանի Հանրապետութիւնը եղած է, կայ եւ կը մնայ Արցախի անվտանգութեան թիւ մէկ երաշխաւորը եւ պիտի շարունակէ իր ներգրաւուածութիւնը խաղաղութեան հոլովոյթին մէջ», ըսած է ան:

«Յաջորդ կարեւորագոյն հարցը, որուն անհրաժեշտ է պատասխանել, հետեւեալն է` իսկ Հայաստանի կառավարութիւնը կ՛ընդունի՞ արդեօք ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահներուն կողմէ յառաջ մղուող 3 սկզբունքները եւ 6 տարրերը` իբրեւ բանակցային հոլովոյթի հիմք: Ասիկա իսկապէս կարեւորագոյն հարց է, բայց այս հարցումին ի պատասխան մենք կարիքը ունինք կարեւոր պարզաբանումներու: Իսկ ի՞նչ կրնան նշանակել այդ սկզբունքները գործնականին մէջ, եւ որո՞ւն է զանոնք մեկնաբանելու իրաւունքը: Ասիկա կարեւոր է, որովհետեւ սկզբունքները մեկնաբանելու ազրպէյճանական ձեւը մեզի համար անընդունելի է: Մենք կրնանք հանդէս գալ այդ սկզբունքներու սեփական մեկնաբանութեամբ, բայց ատիկա անիմաստ է, որովհետեւ մեր նպատակը ոչ թէ լեզուակռիւն է, այլ արդիւնաւէտ բանակցային հոլովոյթը: Եւ հետեւաբար, բանակցային հոլովոյթի հիմք պէտք է դառնան տարընթերցումներու տեղիք չտուող արձանագրումները: Բայց համանախագահներու կողմէ առաջարկուած սկզբունքները, տարրերը, ինչպէս արդէն նշեցի, վերջին 10 տարիներուն տարբեր մեկնաբանութիւններու տեղիք տուած են, եւ հետեւաբար, յառաջիկայ բանակցային հոլովոյթի կարեւորագոյն նպատակը պէտք է ըլլայ հիմնական հասկացողութիւններու` 3 սկզբունքներու եւ 6 տարրերու պարզաբանումը, եւ մենք պատրաստ ենք նաեւ այսպիսի խօսակցութեան», նշած է Հայաստանի վարչապետը:

«Յաջորդ կարեւորագոյն խնդիրը ժողովուրդները խաղաղութեան նախապատրաստելն է: Անհրաժեշտ կը նկատեմ ընդգծել, որ ժողովուրդները  խաղաղութեան նախապատրաստելը չի կրնար բանակցութիւններուն  ներգրաւուած կառավարութիւններէն միայն որեւէ մէկուն հարցը ըլլալ, եւ ատիկա միացեալ աշխատանք է: Նկատի ունիմ, օրինակ, ազրպէյճանական հանրութիւնը խաղաղութեան նախապատրաստելը ո՛չ միայն Ազրպէյճանի, այլեւ Հայաստանի իշխանութիւններուն մասնակցութեամբ պէտք է տեղի ունենայ», յայտարարած է Փաշինեան:

Նախագահ Բակօ Սահակեան, իր կարգին, յայտարարած է. «Մենք առաջին անգամ ըլլալով այսօր կ՛անդրադառնանք մեր երկու հանրապետութիւններու, ըսել է թէ` մեր հայրենիքին համար կարեւորագոյն եւ առաջնահերթ խնդիրներու քննարկման: Այս ընթացքին մենք միջանկեալ բազմաթիւ եւ բազմազան հանդիպումներ ունեցած ենք  տարբեր մակարդակներով: Մեր նախարարութիւններն  ու պատասխանատուները շարք մը հանդիպումներ ունեցած են, եւ այդ հանդիպումներու ընթացքին ծնած է այդ գաղափարը` հրաւիրելու Անվտանգութեան խորհուրդներու միացեալ նիստ: Մենք նաեւ այս ընթացքին կարեւոր նկատած ենք, որ անհրաժեշտութիւն ունինք համազգային օրակարգ ունենալու, եւ ես աւելի քան համոզուած եմ, որ այսօրուան մեր միացեալ նիստը պիտի նպաստէ այդ ազգային օրակարգի ձեւաւորման: Ինչպէս այս տարիներուն ընթացքին եղած է, անփոփոխ  մնացած են նաեւ այդ ազգային օրակարգին մէջ դասակարգուած մեր առաջադրանքները: Եւ կը կարծեմ` բոլորդ համամիտ կ՛ըլլաք, որ եղած է, կայ եւ վաղն ալ պիտի մնայ մեր հայրենիքին համար իբրեւ առաջնահերթ խնդիր Արցախի Հանրապետութեան անկախութեան միջազգային ճանաչումը, եւ այսօրուան միացեալ նիստի ընթացքին մենք կարելիութիւնը պիտի ունենանք նաեւ անդրադառնալու, թէ ներկայիս շրջանին մէջ այդ ուղղութեամբ տեղի ունեցող քննարկումները ինչպէս  կ՛ընթանան»:

«Մենք գիտենք, որ Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը շարք մը հանդիպումներ ունեցած է այս ընթացքին, եւ ես խնդրած եմ պարոն վարչապետէն, որ մենք տեղեկանանք այդ հանդիպումներուն եւ քննարկումներուն մասին: Ես կու տամ լրացուցիչ տեղեկութիւններ, որ օր մը առաջ հանդիպում ունեցած եմ ԵԱՀԿ-ի գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչին հետ: Բնական է` խօսած ենք շփման գիծին մէջ տիրող իրավիճակին, ինչպէս նաեւ բանակցային հոլովոյթին մասին: Եւ  այսօրուան այս իւրայատուկ նիստը առիթ կու տայ` անդրադառնալու մեր տնտեսութեան խնդիրներուն, մեր հանրային կեանքին մէջ տեղ գտած զարգացումներուն, եւ կը նախանշենք յաջորդ մեր առաջադրանքները, որոնք, անկասկած, պիտի բարձրացնեն մեր երկրի անվտանգութեան աստիճանը եւ պիտի նպաստեն ընդհանրապէս մեր հայրենիքի հզօրացման եւ շէնացման», ըսած է Արցախի նախագահը:

Քննարկումներու արդիւնքով Հայաստանի եւ Արցախի Անվտանգութեան խորհուրդներու անդամներուն կողմէ գնահատուած է Արցախի անվտանգութեան համակարգը եւ վերահաստատուած է, որ պաշտպանութեան ապահովման կարողութիւնները երաշխաւորուած են եւ կը գտնուին բարձր մակարդակի վրայ: Միեւնոյն ժամանակ հայկական երկու կողմերը վերստին ընդգծած են իրենց աջակցութիւնը եւ յանձնառութիւնը ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահութեան հովանիին ներքեւ տագնապի բացառապէս խաղաղ լուծման` հիմնուած միջազգային իրաւունքի հիմնարար սկզբունքներուն, յատկապէս, ժողովուրդներու ինքնորոշման իրաւունքի իրագործման վրայ:

Միացեալ նիստին ընդգծուած է, որ Լեռնային Ղարաբաղի տագնապի շրջագիծին մէջ Արցախի անվտանգութեան ապահովումն ու կարգավիճակը հայկական կողմերուն համար եղած են եւ կը մնան   բացարձակ գերակայութիւններ: Կարեւոր նկատուած է խաղաղութեան մթնոլորտի ձեւաւորումը, վտանգներու նուազեցման եւ դէպքերու  կանխարգիլման մեքանիզմներու եւ փոխվստահութեան ամրապնդման միջոցառումներու ներդրումը, ինչպէս որ ամրագրուած է Տուշանպէի, իսկ մինչ այդ նաեւ Վիեննայի եւ Ս. Փեթերսպուրկի վեհաժողովներուն մէջ:

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)