Գաղութէ Գաղութ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ

Կիպրոս

Հանդիպում-Զրոյց Նիկոսիոյ Նարեկ Ազգային Վարժարանի Աշակերտներուն Հետ

Երեքշաբթի, 5 փետրուար 2019-ի առաւօտեան դոկտ. Հրայր Ճէպէճեան` ընդհանուր քարտուղար  Աստուածաշունչի ընկերութեան եւ հեղինակ «Սփիւռքահայ կեանքեր ինչպէս որ տեսայ» գիրքին, հանդիպում-զրոյց մը ունեցաւ Նիկոսիոյ Նարեկ ազգային վարժարանի միջնակարգի աշակերտներուն հետ, դպրոցի գրադարանի սրահին մէջ:

Հանդիպում-զրոյցին նպատակն էր խօսիլ աշակերտներուն հայ մշակոյթի եւ ինքնութեան պահպանումի կարեւորութեան մասին, եւ թէ ինչպէ՛ս սփիւռքեան իրականութեան մէջ անհրաժեշտ է հայ նոր սերունդը հայերէն լեզուն եւ ինքնութիւնը ամուր պահեն:

Դոկտ. Ճէպէճեանը խօսեցաւ իր փորձառութիւններու մասին ու նաեւ կարեւոր նկտաեց ազգային մշակութային արժէքներու նկատմամբ հպարտ ըլլալու հանգամանքը: «Երբ լաւ հայեր էք, վստահ եղէք, որ լաւ քաղաքացիներ կրնաք ըլլալ այս երկրին ու նաեւ շատ աւելի լաւ կրնաք հասկնալ եւ յարաբերիլ ոչ հայերու հետ: Ձեր լեզուն լաւ սորվեցէք ու նաեւ` ձեր ինքնութիւնը եւ մշակոյթը», ըսաւ ան:

Հանդիպումը կազմակերպած էր միջնակարգ դասարաններու հայոց լեզուի եւ գրականութեան դասատու Վիոլեթ Թաշճեանը: Ան այս տեսակի արտադասարանային ձեռնարկներ կը փորձէ կազմակերպել, որպէսզի աշակերտները աւելի ծանօթանան եւ հմտանան հայկական արժէքներու գիտակցութեան: Հանդիպումին ներկար էր Վերա Թահմազեանը` Նարեկ վարժարանի տնօրէնուհին եւ Վարդան Թաշճեանը` դպրոցի հոգաբարձութեան ատենապետը:

Ֆրանսա

Հրանդ Տինքի Յիշատակի Ոգեկոչում

Նախաձեռնութեամբ Մոնպրիզոնի քաղաքապետի կցորդ, «Ֆիկարօ» թերթի աշխատակից, լրագրող Ժանին Փալուլեանի, գործակցութեամբ Ֆրանսահայ կազմակերպութիւնները համակարգող խորհուրդին, 11-րդ տարին ըլլալով, 19 յունուարին Լիոնի մէջ տեղի ունեցաւ Հրանդ Տինքին յիշատակի ոգեկոչում, որուն ընթացքին Տինքին անունը կրող փողոցի ցուցատախտակին առջեւ տեղի ունեցաւ ծաղկեպսակներու զետեղում:

Ժանին Փալուլեանը խօսք առնելով, կարդաց Թուրքիոյ մէջ յուլիս 2016-ին տեղի ունեցած զինուորական հարուածի փորձէն ի վեր լրագրողներու իրաւունքներու ոտնակոխումներու երկար ցանկը` նշելով, որ Տինքի կեանքէն ներշնչուած` Վալերի Մանթոյի «Ակօս»  երկը արժանացաւ «Ռընոտօ» մրցանակին:

Յայտնենք, որ Տինքի սպանութենէն հազիւ քանի մը ամիս ետք Ժանին Փալուլեանը Լիոնի քաղաքապետութեան առաջարկ ներկայացուցած էր, որ Հրանդ Տինքին անունը տրուի քաղաքի նորակերտ թաղամասի այն փողոցին, ուր կը գտնուին բազմաթիւ լրատու թերթեր եւ, գործակալութիւններ, որպէսզի նախաձեռնութիւնը ըլլար աւելի խորհրդանշական եւ, առ այդ, 19 յունուար 2008-ին, քաղաքապետ Ժերար Քոլոն եւ Տինքին ընտանիքը ներկայացնող պատուելի Ռընէ Լեւոնեանը քողազերծած էին Հրանդ Տինք փողոցի ցուցատախտակը` ներկայութեամբ Լիոնի մէջ Թուրքիոյ աւագ հիւպատոսին:

«Ակօսը» Գիրքի Ներկայացում-Դասախօսութիւն

Կազմակերպութեամբ Հայկական վաւերագիրներու «Արամ» հաստատութեան եւ Հայ մշակոյթի տան, 23 յունուարին Հայ մշակոյթի տան սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Վալերի Մանթոյի «Ակօսը» գիրքին ներկայացում-դասախօսութիւնը:

Մշակոյթի տան վարչութեան ատենապետ Կարօ Յովսէփեանը իր խօսքին մէջ նշեց, որ հաստատութեան անցնող 40 տարիներուն ընթացքին շատ գրողներ հիւրասիրուած են սրահէն ներս, ինչպէս` Ուիլիըմ Սարոյեան, աւելցնելով, որ առաջին անգամ ըլլալով կը ներկայացուի երիտասարդ վիպասանուհիի մը գործը, որ գրական մրցանակներու կրկնակի դափնեկիր է: Վալերի Մանթոյին վէպը, որ յանձնառու աշխատութիւն մըն է, 7 նոյեմբեր 2018-ին արժանացած է «Ռենոտօ» ծանօթ գրական մրցանակին, իսկ անցնող շաբաթ «Նուվել տ՛Արմէնի Մակազին»-ի մրցանակին:

Իրան

Արցախեան Շարժումի 30-ամեակին Նուիրուած Խորհրդաժողով

Նոր Ջուղա. –  Նախաձեռնութեամբ Հայ դատի «Արձագանգ» քարոզչական յանձնախումբին, արցախեան շարժումի 30-ամեակի առիթով, 1 փետրուարին,  Հայ դատի յանձնախումբի կեդրոնատեղիի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Արցախեան շարժումի 30-ամեակ` պատմութիւն, իրավիճակ եւ հեռանկարներ» խորագիրը կրող խորհրդաժողովը, որուն ընթացքին մասնագիտական ելոյթներ ծաւալեցան Արցախէն, Թեհրանէն եւ Նոր Ջուղայէն զեկուցաբերներ:

Կազմակերպիչ յանձնախումբին անունով խօսք առաւ Միգանուշ Տէր Մարտիրոսեանը, որ ընդգծեց, թէ հիմնահարցը արդարացի լուծման հանգրուանին հասցնելու անհրաժեշտ ներուժը գոյութիւն ունի Ղարաբաղի, Հայաստանի եւ սփիւռքի մէջ, աւելցնելով, որ Արցախի ազատագրմամբ, հիմնական քայլեր ձեռնարկուեցան միացեալ եւ ամբողջական Հայաստանի կերտման ուղղութեամբ եւ Արցախի Հանրապետութեան անկախութեան հռչակագիրով եւ սահմանադրութեամբ ամրագրուած անկախ պետականութեան կարգավիճակն ու տարածքային ամբողջականութիւնը անսակարկելի են:

Սպահանի հայոց թեմի առաջնորդ Սիփան եպս. Քէչէճեանը ելոյթ ունենալով, գնահատեց կազմակերպիչներուն մտայղացումը` Արցախի նուիրուած խորհրդաժողովի կազմակերպման համար, Արցախը համարելով հայ ժողովուրդի մեծագոյն արժէքներէն մէկը: Ան հաստատեց, որ Արցախի բռնագրաւուած հողերու վերադարձով իրականացաւ համայն հայութեան երազանքը եւ փաստուեցաւ, որ միասնական հայ ժողովուրդը վստահելով իր կամքին ու հաւատքին` կրնայ վերատիրանալ իր կորսուած հողերուն:

Այնուհետեւ խորհրդաժողովը սկսաւ իր աշխատանքներուն` նախագահութեամբ Աշոտ Դաւթեանի եւ քարտուղարութեամբ Մանիա Ղուկասեանի: Դիւանը հրաւիրեց բոլորը մէկ վայրկեան յոտնկայս լռութեամբ յարգելու արցախեան ազատագրական պայքարի ճանապարհին նահատակուած հերոսներու յիշատակը, ապա շնորհաւորելով հայոց բանակի 27-ամեակը` հրաւիրեց զեկուցաբերները ներկայացնելու իրենց նիւթերը:

Սպահանի հայոց թեմի Կրօնական խորհուրդի ատենապետ, պատմութեան մասնագէտ Վարուժ Մովսիսեանը խօսեցաւ «Արցախի մասին յիշատակուած փաստեր` հին արձանագրութիւններուն մէջ, մինչեւ 1923 թուականը` Ազրպէյճանի կազմին մէջ ընդգրկուիլը» նիւթին շուրջ, Սպահանի հայոց թեմի Պատգամաւորական ժողովի ատենապետ, յօդուածագիր Թաթուլ Օհանեանը խօսեցաւ «Արցախի Հանրապետութիւն. բնակչութիւն, վարչատարածքային բաժանում, պետական կառոյց» նիւթին շուրջ, «Ալիք» օրաթերթի կայքէջի պատասխանատու-խմբագիր, յօդուածագիր Արամ Շահնազարեանը` «Արցախեան շարժումի սկզբնաւորման պատճառները եւ ազատամարտի ձեւաւորումը» նիւթը, Իսլամական խորհրդարանին մէջ հիւսիսային իրանահայութեան պատգամաւոր, համալսարանի դասախօս դոկտ. Կարէն Խանլարեանը` «Պատմական իրաւունք. Արցախն ըստ իսլամական աղբիւրներու» նիւթը, ՀՅ  Դաշնակցութեան Արցախի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Սեւակ Խաչատուրեանը` «Արցախեան հակամարտութեան մերօրեայ զարգացումները, հիմնախնդրի բանակցային գործընթացը եւ կարգաւորման հեռանկարը» նիւթը, Սպահանի հայոց թեմի Թեմական խորհուրդի անդամ, քաղաքական փորձագէտ Սոնիկ Բաղումեանը` «Հայաստանի եւ սփիւռքի դերը Արցախի Հանրապետութեան միջազգային ճանաչման գործին մէջ» նիւթը:

Մեծարանքի Երեկոյ` Նուիրուած Իրանահայ Ազգային-Հասարակական Գործիչ, Բարերար Լեւոն Ահարոնեանի

Թեհրան.-  31 յունուարին Հ. Մ. «Արարատ» կազմակերպութեան «Կոմիտաս» սրահին մէջ տեղի ունե.ցաւ մեծարանքի երեկոյ` նուիրուած իրանահայ ազգային-հասարակական գործիչ, բարերար Լեւոն Ահարոնեանի:

Յոբելեարի 50-ամեայ բազմաբեղուն կենսագրութիւնը ներկայացնող տեսերիզի ցուցադրութենէն ետք ելոյթ ունեցաւ Լեւոն Ահարոնեանը, որ անդրադարձաւ Թեհրանի հայոց թեմի Թեմական խորհուրդին մէջ իր ատենապետութեան շրջանին պատահած այնպիսի դրուագներու, որոնք իրենց ուրոյն տեղը ունեցած են համայնքի պատմական կեանքէն ներս:

Ձեռնարկին ելոյթ ունեցան` Թ. Հ. Թ. Թեմական խորհուրդի նախկին ատենապետ դոկտ. Աիդա Յովհաննէսեանը, Իսլամական խորհրդարանի Թեհրանի եւ հիւսիսային իրանահայութեան նախկին պատգամաւոր ճրտգ. Վարդան Վարդանեանը, Իսլամական մշակոյթի եւ առաջնորդութեան նախարարութեան կրօնական փոքրամասնութիւններու հիմնարկի պատասխանատու Սայիտ Թաղաւին, Իրանի մէջ Հայաստանի դեսպան Արտաշէս Թումանեանը, Թ. Հ. Թ. Թեմական խորհուրդի ատենապետ Ռոպերթ Բեգլարեանը, «Ալիք» հաստատութեան ներկայացուցիչ Սուրիկ Աբնուսեանը, Թեհրանի հայոց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեանը, որոնք վեր առին Լեւոն Ահարոնեանին հարուստ եւ բեղուն կենսագրութենէն այնպիսի տուեալներ, որոնց միջոցով ներկայացուած էր Թեհրանի հայկական համայնքի անցեալ 40 տարիներու պատմական անցեալը, Իրանի տնտեսական վերելքը եւ Իրան-Հայաստան յարաբերութիւններուն առնչուող թեմաներ:

Աւարտին յոբելեարին յուշանուէրներ յանձնուեցան «Ալիք» հաստատութեան, Թեմական խորհուրդի, Իսլ. մշակոյթի եւ առաջնորդութեան նախարարութեան եւ Իրան-Հայաստան Առեւտրական պալատին կողմէն: Ներկաներուն տրամադրուեցաւ նաեւ «Ալիք» հաստատութեան կողմէ պատրաստուած ալպոմ-գրքոյկը, որուն մէջ ներկայացուած էր 90-ամեայ յոբելեարին ազգային-հասարակական եւ բարեսիրական գործունէութիւնը:

«Ալիք»-ին Նուիրուած Ձեռնարկ

Թեհրան.-  Նախաձեռնութեամբ Թեհրանը սիրողներու միութեան եւ համագործակցութեամբ Թեհրանի քաղաքական խորհուրդին, 9 յունուարին «Աստարա» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Ալիք»-ին նուիրուած ձեռնարկ` «Ալիք»-ը` իրանահայութեան հայելին» խորագիրով: Միութեան նախագահ Մանիի իր խօսքին մէջ ընդգծեց, որ միութեան նպատակն է Թեհրանի նկատմամբ սէր ու կապուածութիւն ստեղծել քաղաքացիներուն մէջ, իսկ կազմակերպուած ծրագիրին նպատակն է «Ալիք»-ի ընդմէջէն հայրենակիցները ծանօթացնել իրանահայութեան:

«Ալիք»-ի կայքէջի պատասխանատու Արամ Շահնազարեանը եւ համալսարանի դասախօս Գրիգոր Ղազարեանը ելոյթ ունենալով` անդրադարձան 88-ամեայ «Ալիք»-ի անցած ուղիին, իրանահայութեան, յատկապէս Թեհրանի հայ համայնքի պատմական տուեալներուն, միութիւններու ներկայ պայմաններուն եւ աշխատանքներուն, Իրանի գիտական, մշակութային, քաղաքական ու հասարակական բնագաւառներուն մէջ իրականացած ներդրումներուն: Զրուցակիցները կարեւորութեամբ անդրադարձան «Ալիք»-ի նախկին խմբագիր, Իսլամական խորհրդարանին մէջ Թեհրանի եւ հիւսիսային իրանահայութեան առաջին պատգամաւոր հանգուցեալ Հրայր Խալաթեանի ժամանակ իրականացուած նախաձեռնութիւններուն:

Աւարտին հանդէս եկաւ Թեհրանի քաղաքական խորհուրդի անդամ Նազարի, որ կարեւորեց «Ալիք»-ի դերակատարութիւնը թէ՛ որպէս լրատուական միջոց եւ թէ՛ փոխադարձ կապերու առումով եւ առաջարկեց, որ «Ալիք»-ը գրանցուի որպէս իրանցիներու ազգային ժառանգութեան միաւոր:

Հնդկաստան

Սրբազան Հօր Այցելութիւնը Կալկաթայի Մարդասիրական Ճեմարան

Ընդառաջելով Կալկաթայի Սուրբ Նազարէթ եկեղեցւոյ Ծխական խորհուրդի հրաւէրին` Հայկազուն եպս. Նաճարեան` հայրապետական պատուիրակ Հնդկաստանի եւ Ծայրագոյն Արեւելքի, 15-21 դեկտեմբեր 2018-ին այցելեց Կալկաթայի Մարդասիրական ճեմարան:

16 դեկտեմբերին սրբազան հայրը պատարագեց պատմական Սուրբ Նազարէթ եկեղեցւոյ մէջ` ընկերակցութեամբ սարկաւագաց եւ երգեցիկ դպիրներու, բոլորն ալ` աշակերտներ Մարդասիրական ճեմարանի: Ան յայտնեց, որ հոգեկան մեծ գոհունակութիւն կը պատճառէ իրեն աղօթք բարձրացնելը հնդկահայ համայնքին եւ Մարդասիրականի աշակերտութեան հետ միասին: Իր քարոզին մէջ սրբազան հայրը ծանրացաւ հաւատքի եւ աշխատասիրութեան վրայ, որոնք միասնաբար կ՛օժանդակեն` յաղթահարելու բոլոր դժուարութիւնները եւ իրականացնելու մեր երազները: Խօսքը ուղղելով դպրոցական աշակերտներուն` ան ըսաւ, որ յանդգնութիւն է իրենց կողմէ ըլլալ այսքան հեռու իրենց բնակած երկիրներէն, հեռու ծնողներէ, սակայն այստեղ ըլլալը ոսկի առիթ մըն է իրենց կեանքին մէջ ստանալու համար բարձր կրթութիւն` յօգուտ փայլուն ապագայի եւ ի հպարտութիւն հայ համայնքին:

Ան բաղդատեց զանոնք Սուրբ Յակոբ Մծբնացի հայրապետին հետ, որ գիտնալով դժուարութիւնը Արարատ լեռ բարձրանալուն`  հաւատքով եւ վճռակամութեամբ շարունակեց իր ճամբան: «Հաւատքը սերունդէ սերունդ մեզ կենդանի պահողն է», ըսաւ սրբազան հայրը:

Յաջորդ օրը սրբազան հայրը պատուոյ հիւրն էր Մարդասիրական ճեմարանի մարմնամարզի հաւաքին, որ տեղի ունեցաւ Հայկական մարմնամարզի ակումբին մէջ` ընկերակցութեամբ Կալկաթայի հոգեւոր հովիւ եւ Մարդասիրական ճեմարանի տնօրէն Մովսէս վրդ. Սարգիսեանի: Յայտագիրը կը ներառէր տողանցք եւ մարզական խաղեր: Սրբազան հայրը կատարեց յաղթական խումբերու եւ մարզիկներուն մրցանակաբաշխութիւնը: Երեքշաբթի յատուկ յայտագիր մը պատրաստուած էր Ճեմարանի հանդիսասրահին մէջ` բարի գալուստ մաղթելու սրբազան հօր: Յայտագիրի սկսելէն առաջ դպրոցին նուագախումբը նուագեց զանազան հայկական եղանակներ` մեծ տպաւորութիւն ձգելով սրբազան հօր վրայ:

Յայտագիրը սկսաւ Տէրունական աղօթքով, որմէ ետք երգուեցաւ դպրոցին քայլերգը: Հայր Մովսէսի բարի գալուստի խօսքէն ետք ուսուցիչներու երգչախումբը երգեց հայկական ժողովրդական երգ մը, որուն յաջորդեց դպրոցական երգչախումբին ելոյթը: Յայտագիրը իր լրումին հասաւ սրբազան հօր եզրափակիչ խօսքով: Ան օրհնեց այս հաստատութիւնը, իր երախտագիտութիւնը յայտնեց Մարդասիրական ճեմարանի անդամներուն եւ իր ուրախութիւնը յայտնեց, որ հնդկահայ մշակոյթը հարազատ դարձած էր իւրաքանչիւր ճեմարանականի համար: Շնորհակալութեան որպէս արտայայտութիւն` սրբազան հայրը փոքր նուէրներ բաժնեց բոլոր ներկաներուն:

Միացեալ Նահանգներ

Հրանդ Տինքի Նահատակութեան 12-րդ Տարելիցին Նուիրուած Հոգեհանգիստ Եւ Ոգեկոչման Ձեռնարկ

Նախաձեռնութեամբ Լոս Անճելըսի Պոլսահայ միութեան, 20 յունուարին նշուեցաւ Հրանդ Տինքի նահատակութեան 12-րդ տարելիցը:

Արդարեւ, Մոնթեպելլոյի նահատակաց յուշարձանին առջեւ կատարուեցաւ հոգեհանգստեան պաշտօն:

Նոյն օրը, երեկոյեան, միութեան կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ յուշ-երեկոյ, որուն բացման խօսքը արտասանեց միութեան մշակութային յանձնախումբի ատենապետ տոքթ. Յովհաննէս Գուլակ Աւետիքեանը:

Յայտագիրը կ՛ընդգրկէր բանախօսութիւն, գեղարուեստական եւ հարցազրոյցի բաժիններ:

Խօսք առին պոլսահայ ճարտարապետ եւ հեղինակ Զաքարիա Միլտանօղլուն, պոլսահայ լրագրող Հայկօ Պաղտատը եւ գաղութի ազգային գործիչներէն իրաւաբան Կարօ Ղազարեանը:

Ձեռնարկին ընթացքին միութիւնը այս տարի Հրանդ Տինքի անուան «Հոգիի ազատութեան եւ արդարութեան» շքանշանը շնորհեց Զաքարիա Միլտանօղլուին:

 

 

Share This Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)