Հայրենի Կեանք

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ

Լոյս Տեսաւ 1890-1922 Ամերիկեան Մամուլին Մէջ Հրապարակուած Հայոց Ցեղասպանութեան Մասին Յօդուածները Համախմբող Բազմահատոր Հրատարակութիւն

Վերջերս Երեւանի մէջ «Մխիթարեան» հրատարակչատան կողմէ լոյս տեսան հաստափոր երկու հատորներ` նուիրուած Հայոց ցեղասպանութեան, որոնք կ՛անդրադառնան ամերիկեան կարեւորագոյն օրաթերթերէն` «Տը Նիւ Եորք Թայմզ»-ի էջերուն մէջ տեղ գտած յօդուածներու ժողովածուն: Հատորը կը կոչուի` «The Armenian Genocide: Prelude and Aftermath. As reported in the U.S. Press – The New York Times»:

Հատորը կազմուած եւ խմբագրուած է Մխիթարեան միաբան Վահան ծ. վրդ. Օհանեանի եւ աւստրիահայ Արա Քեթիպեանի համահեղինակութեամբ:

Այս նախագիծի իրականացման համար ներգրաւուած են հայրենաբնակ աշխատակցուհիներ (Սիրանուշ Մինասեան, Քրիստինէ Մխիթարեան եւ Էսմարիտա Պօղոսեան), որոնք վերջին տասնամեակին ընթացքին աջակցած են հրատարակիչներուն` հաւաքելով եւ որոնելով օրաթերթի կայքէջի վրայ զետեղուած յօդուածները, կատարելով նաեւ անուանացանկերու նախապատրաստական աշխատանքը:

Այս հատորներու յառաջաբանին հեղինակն է քանատացի, քաղաքական գիտութիւններու դոկտ. փրոֆ. Ալըն Ուայթհորնը (Alan Whitehorn):

Հրատարակութիւնը հովանաւորուած է` շնորհիւ անհատներու եւ կազմակերպութիւններու առատաձեռն ներդրումին:

Հրատարակուած յօդուածները կ՛ընդգրկեն «Տը Նիւ Եորք Թայմզ» օրաթերթի վերնագիրներու եւ տեղեկագրութիւններու ծաւալուն ընտրանի մը, որ կը վերաբերի 1890-1922 թուականներուն հայերու վերաբերող ժամանակահատուածին:

Հեղինակները փորձած են վաւերագրական նիւթերը աւելի մատչելի դարձնել բոլորին, որոնք կը փափաքին եւ կարիքն ունին ճանչնալու Հայոց ցեղասպանութեան արմատները, մահառիթ արարքներն ու մնայուն հետեւանքները:

Այսօր, երբ արդէն թեւակոխած ենք Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի շեմը, հայ ժողովուրդի կեանքին մէջ այս մութ օրերը ներկայ եւ ապագայ սերունդներուն յիշեցնելու կարեւորութիւնը աւելի անհրաժեշտ եւ պարտաւորիչ դարձած է, մասնաւորապէս երբ նկատի ունենանք վերջին 100 տարիներու թուրք կառավարութեան շարունակական ջանքերը` ո՛չ միայն ժխտելու պատմական փաստերու իրականութիւնը, այլ նաեւ, ցաւօք, իրենց մեղքը զոհերու վիզին փաթթելու:

Հրամայական է, որ ներկայ եւ ապագայ սերունդները ծանօթանան դէպքերուն այնպէս, ինչպէս որ հաղորդուած են այն ժամանակ, երբ իրադարձութիւնները իրականութեան մէջ տեղի կ՛ունենային:

Շատ յաճախ այս լուրերը կ՛օգնեն լրացնելու այն բացը կամ պարզապէս կ՛ամրապնդեն այն տեղեկութիւնները, որոնք աւելի սովորական փաստացի աղբիւրներու մէջ կը գտնուին, ինչպիսիք են արխիւային նիւթերը, ներառեալ` Օսմանեան կայսրութեան, երիտթուրքերու եւ եւրոպական կարգ մը երկիրներու մօտ հաւատարմագրուած տարբեր դիւանագիտական առաքելութիւններու կողմէ ներկայացուած բազմաթիւ տեղեկագրութիւններ:

Կարդալով այս հարիւրաւոր լրատուութիւնները եւ ականատես վկաներու տեղեկատուութիւնները ժամանակագրական հերթականութեամբ, կարելի է յստակ տեսնել, թէ ինչպէ՛ս մանրամասնօրէն ծրագրաւորուած է ազգի մը ոչնչացումը, տեղահանումը եւ, յաջորդաբար, այդ արարքին ժխտումը` իր հեղինակներուն կողմէ:

«Տը Նիւ Եորք Թայմզ» թերթի երկհատոր այս հրատարակութիւնը մաս կը կազմէ յաւակնոտ նախագիծի մը, որ շնորհիւ իր գրաշարուած, խմբագրուած ձեւաչափին եւ մասնագիտական անուանացանկերուն` հնարաւոր կը դարձնէ որոնումը միջազգային մամուլի հրապարակումներու եւ, ընդհանուր առմամբ, Հայկական հարցի եւ մասնաւորապէս Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերեալ վերլուծութիւններու մասին:

Այս հատորներուն մէջ բովանդակուած նիւթը կ՛ընդգրկէ զանգուածային սպանութիւններու երեք հիմնական փուլերը. 1894-1896 թուականներու համիտեան կոտորածները, Ատանայի կոտորածը եւ «Մեծ եղեռնը»` 1915 թուականի Ցեղասպանութիւնը եւ այդ կոտորածներու անմիջական «հետեւանքները», որ վերջնականապէս իր բարձրակէտին հասաւ Հայաստանի մէջ խորհրդային իշխանութեան ներմուծումով:

«Տը Նիւ Եորք Թայմզ»-ի առաջին հատորը` Vol. 1 – կը պարունակէ 1607 յօդուած:

Երկրորդ հատորը` Vol. 2 – կը պարունակէ 1059 յօդուած:

Ընդհանուր` 2666 յօդուածներ:

Հրատարակուած յօդուածները քաղուած են «Տը Նիւ Եորք Թայմզ»-ի արխիւներէն:

Ընդհանուր նախագիծը կ՛ընդգրկէ տասը հատոր, որոնց մէջ նախատեսուած են վեց առաջատար ամերիկեան թերթերը` «Տը Նիւ Եորք Թայմզ», «Տը Պոսթըն Տէյլի Կլոպ», «Տը Շիքակօ Թրիպիուն», «Տը Քրիսչըն Սայընս Մոնիթըր», «Տը Լոս Անճելըս Թայմզ» եւ «Տը Ուաշինկթըն Փոսթ»-ը:

Ներկայ ծրագիրի պատրաստութիւնը տեւած է 12 տարի:

Կարելի չէ թերագնահատել համապարփակ եւ մանրամասն տեղեկատուութեան մը կարեւորութիւնը, որ լիովին կը միաւորէ այն, ինչ որ կը հաղորդեն լրագրողները, խմբագիրները եւ ժամանակակից պետական պաշտօնեաները: Թերթերու այսպիսի կուտակային հաղորդումները պատմական հիմք կը կազմեն, որ պիտի ծառայէ դիմակայելու ժամանակակից պետութիւններու կողմէ հովանաւորուող ցեղասպանութեան ժխտման, որ կը փորձէ ապատեղեկացնել, խեղաթիւրել եւ ժամանակի ընթացքին կասկածի տակ դնել պատմութեան մէջ տեղի ունեցածը:

Հատորը չի վաճառուիր:

Հրատարակութիւնը նախատեսուած է համալսարաններու, գրադարաններու եւ մասնագիտական կեդրոններու համար:

Օգնելու համար ընթերցողին որոնումներ կատարել` գիրքերու բնագիրները շուտով տրամադրելի պիտի դառնան հանրութեան ելեկտրոնային տարբերակով, որոնք պիտի զետեղուին կարեւոր կայքէջերու վրայ:

Ասոր մասին հանրութիւնը յաջորդաբար պիտի տեղեկացուի մամուլով:

Գիրքի կողքի ստեղծագործական պատկերը գործն է քանատահայ տաղանդաշատ գեղանկարիչ Սուրէն Երէցեանի:

Հայոց Բանակը Մեր Գոյութեան Եւ Յաղթութեան Խորհրդանիշն Է

ՀՅԴ «Նիկոլ Աղբալեան» ուսանողական միութիւնը կը շնորհաւորէ հայ զինուորին, բանակի սպայակազմին եւ ողջ հայ ժողովուրդին` հայոց բանակին 27-րդ տարեդարձին առիթով: Արցախեան ազատամարտի բովին մէջ ծնած եւ ազատամարտի յաղթական ելքը ապահոված մեր բանակը իրաւամբ կը վայելէ ողջ հասարակութեան անմնացորդ նուիրումը, սէրն ու գուրգուրանքը: Պետութեան անվտանգութեան ապահովման գործին մէջ բանակին դերն ու նշանակութիւնը անհնար է գերագնահատել. բանակը մեր գոյութեան, արժանապատուութեան եւ յաղթութեան խորհրդանիշն է:

Մեր բանակը ռազմական դերակատարութենէ բացի` նաե՛ւ տարածաշրջանային եւ ռազմաքաղաքական գործօն է, որ պայմանաւորած է նաեւ մեր պետութեան զարգացման ընդհանրական ուղեգիծը: Բանակը յաղթութեամբ պսակեց արցախեան հակամարտութիւնը եւ գծեց Հայաստանի արտաքին քաղաքականութեան ու անվտանգութեան կարմիր գիծերը: Հետեւաբար, Հայաստանի որեւէ իշխանութիւն, ամէնէն առաջ, պարտաւոր է սպասարկել հայոց բանակին կողմէ ամրագրուած այն արդիւնքը, որ հայկական զոյգ պետութիւններուն յարատեւութեան հիմնական երաշխիքն է:

Այս հպարտ խոհերով եւ մտածումներով վերստին մեր ամբողջական զօրակցութիւնն ու նուիրումը կը յայտնենք հայկական զոյգ պետութիւններուն եւ հայոց բանակին:

ՀՕՄ-ը Կրկին Զինուորի Կողքին. «Այցելութիւն` Դիրքապահ Զինուորներուն»

Հայ օգնութեան միութեան Արցախի միաւորը, յունուար 28-ին, Հայոց բանակի օրը, 2012 թուականէն սկիզբ առած «Այցելութիւն` դիրքապահ զինուորներուն» ծրագիրին ծիրին մէջ, այցելելով հարաւ-արեւելեան ուղղութեամբ տեղակայուած Պաշտպանութեան բանակի զօրամասերէն մէկը,  հիւրասիրած է զինուորները տօնական ուտեստներով` ՀՕՄ-ուհիին յատուկ նուիրումով, մայրական սիրով պատրաստուած` լիցք, աղցան, գաթայ, մրգեղէն, քաղցրաւենիք եւ սուրճ:

Կոմիտասի Ծննդեան 150-ամեակի Ձեռնարկները Արդէն Սկսած Են

Կոմիտասի ծննդեան 150-ամեակին առիթով Հայաստանի եւ սփիւռքի մէջ պիտի իրականացուին` համերգային ծրագիրներ, փառատօներ, ցուցահանդէսներ:

Յունուար 29-ին պետական յոբելենական յանձնախումբը ներկայացուցած է տարուան ընթացքին նախատեսուած ձեռնարկները:

«Յոբելենական տարին պատշաճ մակարդակով կազմակերպելու նպատակով, Հայաստանի վարչապետին որոշումով, 2018 սեպտեմբեր 6-ին ստեղծուած է յոբելենական յանձնախումբ, եւ հաստատուած է անոր կազմը: Յանձնախումբը կազմած է ձեռնարկներու ցանկ, որուն մէջ նշուած է, թէ պիտի ըլլան յոբելենական հրատարակութիւններ, պիտի հրապարակուին ձայնասկաւառակներ, պիտի պատրաստուին եւ հեռարձակուին հեռուստահաղորդումներ եւ հոլովակներ, կրթական ծրագիրներ եւ այլն», նշած է Հայաստանի մշակոյթի նախարարի պարտականութիւնները կատարող Նազենի Ղարիբեանը:

Անդրադառնալով նախատեսուած ծրագիրներուն բովանդակային կողմին` Հայաստանի արուեստի վաստակաւոր գործիչ Մհեր Նաւոյեանը ըսած է, որ անոնք կ՛ընդգրկեն Կոմիտասի գործունէութեան բոլոր ոլորտները. «երգահան, երաժիշտ-ազգագրագէտ, երաժշտագէտ, երգիչ, հրապարակախօս: Կարեւոր շեշտադրութիւնը, որ նկատի ունեցած ենք նախագիծները կազմելու ժամանակ, եղած է այն, որ Կոմիտասը չներկայանայ սոսկ իբրեւ թանգարանային ցուցանմուշ: Անոր ստեղծագործական մօտեցումները կամ սկզբունքները այսօր ալ կրնան ամբողջ երաժշտական դպրոց մը սնանել», հաւաստիացուցած է Նաւոյեանը:

Յոբելենական տարուան ձեռնարկներուն մեկնարկը սկսաւ արդէն յունուար 29-ին, Արամ Խաչատրեանի անուան համերգասրահին մէջ, Կոմիտասի 150-ամեակին նուիրուած համերգային ծրագիրով: Երբ Հայաստանի ազգային ակադեմական երգչախումբը, խմբավարութեամբ Յովհաննէս Չէքիճեանի, համերգային ծրագրով մեկնարկեց Կոմիտասի 150-ամեակին նուիրուած ձեռնարկներուն շարքը:

Նշենք, որ ձեռնարկին ներկայ էին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը եւ իր կինը` Աննա Յակոբեանը:

Նորարարութեան Եւ Արհեստագիտութիւններու Զբօսավայրի Կառուցում Երեւանի Մէջ

Երեւանի մէջ պիտի կառուցուի նորարարութեան եւ արհեստագիտութիւններու առաջին տարածաշրջանային զբօսավայրը: Անիկա պիտի դառնայ ապագայի աշխատավայր` աւելի քան 6000 առաջատար մասնագէտներու համար, որոնք պիտի նպաստեն տեղեկատուական արհեստագիտութիւնները տնտեսութեան առաջատար ճիւղերու մէջ ամբողջութեամբ ընդելուզելու եւ նորարարական լուծումներ առաջարկելու գործընթացին, ինչպէս նաեւ` ճարտարագիտական, ելեւմտական, դրամատնային, առողջապահական, ապահովագրական, ռազմական, գիւղատնտեսական, հանքաարդիւնաբերական, լրատուադաշտի եւ հեռահաղորդակցութեան մարզերու մէջ:

Նորարարութեան եւ արհեստագիտութիւններու զբօսավայրը պիտի տարբերի իր տեսակով եւ ծաւալով: Ներկայիս աշխարհի մէջ բազմաթիւ են փոքր եւ միջին զբօսավայրեր` բացառապէս ՏԱ կամ ճարտարագիտական ուղղութեամբ: Երեւանի մէջ կառուցուող զբօսավայրը` Անկախ պետութիւններու հասարակապետութեան եւ արեւելեան Եւրոպայի երկիրներու մէջ կառուցուող առաջին բազմաճիւղ զբօսավայրը պիտի ըլլայ ՏԱ-ին զուգահեռ ներկայացուած մարզերու եւ ընկերութիւններու աշխարհագրութեան տեսանկիւնէն, յայտնած է «Կալաքսի» ընկերութիւններու խումբը:

Նորարարութեան եւ արհեստագիտութիւններու զբօսավայրի փիլիսոփայութիւնը նորարարութիւններ ծնող «բնապահպանական համակարգ»-ի ստեղծումն է, որ կարելի պիտի դառնայ կրթական, հետազօտական եւ զարգացման ծաւալուն ծրագիրներու իրականացումով եւ մարզը ներկայացնող կառոյցներու ներգրաւումով: Զբօսավայրին մէջ ներկայացուած պիտի ըլլան «սթարթ-ափեր» եւ այլ ծրագիրներ:

Զբօսավայրը կը յաւակնի դառնալ Հայաստանի եւ հայկական նորարարական միտքի այցեքարտը աշխարհի մէջ:

Նշենք, որ ծրագիրին նախաձեռնութիւնը կը պատկանի «Կալաքսի» ընկերութիւններու խումբին` հայկական ՏԱ համայնքին հետ միասին: Ծրագրաւորումի աշխատանքները երկարած են աւելի քան 2 տարի: Ծաւալուն այս ծրագիրին մանրամասնութիւնները պիտի հրապարակուին շուտով:

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)