Հայրենի Կեանք

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ

Մատենադարանի Մասնագէտները Պիտի Վերականգնեն Միջին Արեւելքէն Եկած Վնասուած Ձեռագիրները

Մատենադարանի տնօրէն Վահան Տէր Ղեւոնդեան յայտարարեց, որ վերջին տարիներուն Միջին Արեւելքի երկիրներէ եկած վնասուած ձեռագիրները պիտի վերականգնին Մատենադարանին մէջ, հայաստանցի մասնագէտներու օգնութեամբ:

«Կը նախատեսուի նոր մեծ ծրագիր մը իրականացնել, որուն հիմը դրուեցաւ 2018 թուականին: Ձեռագիրներու ինն վերականգնողներ` Լիբանանէն եւ Սուրիայէն ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի աջակցութեամբ, եկան Հայաստան, եւ Մատենադարանի մասնագէտները մէկ շաբթուան դասընթացք կազմակերպեցին որակաւորման բարձրացման եւ գիտելիքներու խորացման նպատակով: Յայտնենք, որ մեր գործընկերները շատ գոհ էին արդիւնքէն: ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի համար այս մէկը նկատուեցաւ յաջող ծրագիրներէն մէկը», ըսաւ Վահան Տէր Ղեւոնդեան:

Կատարուած աշխատանքին հիման վրայ դրուած են աւելի մեծ ծրագիրի մը հիմքերը: Սուրիոյ եւ Իրաքի մէջ վերջին տարիներուն մշակութային արժէքները մեծապէս վնասուած եւ բաւական տուժած են: Ըստ Վահան Տէր Ղեւոնդեանի, կը նախատեսուի, որ Մատենադարանը դառնայ տարածաշրջանի կեդրոն` այսպիսի ձեռագիրներու վերականգնման համար:

«Վնասուած ձեռագիրները խումբ առ խումբ կը բերուին Հայաստան, կը վերականգնուին եւ կը վերադարձուին: Կը կարծեմ, որ այս աշխատանքը պիտի ունենայ ինչպէս մշակութային, այնպէս ալ քաղաքական նշանակութիւն: Ուրախութեամբ կ՛ուզեմ յայտնել, որ Հայաստանի նախագահ Արմէն Սարգսեանի եւ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի գլխաւոր տնօրէն Օտրէ Ազուլէի միջեւ վերջերս կայացած հանդիպման ընթացքին եւս այս հարցը քննարկուած է: Կը սպասենք ծրագիրին վերջնական հաստատմանը», յայտնեց Մատենադարանի տնօրէն Վահան Տէր Ղեւոնդեան:

Սիլվա Կապուտիկեանին Նուիրուած Յոբելենական Երեկոյ

Յունուար 22-ին Հայաստանի Գրողներու միութեան տան մէջ տեղի ունեցաւ  բանաստեղծ, հեղինակ եւ հասարակական գործիչ Սիլվա Կապուտիկեանին նուիրուած գրական-գեղարուեստական ձեռնարկ մը:

Յոբելենական ձեռնարկին ընթացքին հնչեցին երգեր` Կապուտիկեանին բանաստեղծութիւններով, կարդացուեցան անոր գործերէն եւ կայացան գիրքերու շնորհահանդէսներ:  Ձեռնարկին ընթացքին իրենց ելոյթներով Կապուտիկեանը փառաբանեցին ականաւոր գործիչներ:

Այս առիթով կարդացուեցաւ նաեւ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանին շնորհաւորական ուղերձը:

Գրողներու միութեան նախագահ էդուարդ Միլիտոնեան իր խօսքին մէջ ընդգծած է, որ Ս. Կապուտիկեան կտրած է գրական երկար ճամբայ: «Կապուտիկեան մօտաւորապէս 25 գիրքերու, բազմաթիւ թարգմանուած ժողովածուներու եւ հատորներու հեղինակ է: Ան լայնօրէն ճանչցուած եւ սիրուած է նաեւ` սփիւռքի մէջ: Ես տեսած եմ, թէ Մոսկուայի մէջ ի՛նչ սիրով կ՛արտասանէին անոր բանաստեղծութիւնները: Կապուտիկեանին գիրը ընդգրկուն է` ընդարձակ թեմայով», նշած է Միլիտոնեան: Ան աւելցուցած է, որ Ս. Կապուտիկեան  խիզախ հայ կնոջ կերպար էր:

Հաղորդենք, որ ձեռնարկին երաժշտական կտորներով հանդէս եկած են Ռուբէն Սահակեանը, Մարիաննա Աւետիսեանը եւ Արմէն Դանիէլեանը: Տեղի ունեցած են «Մեղուները»` նկարազարդուած Հայաստանի, Արցախի եւ սփիւռքի մէջ ապրող փոքրիկներու կողմէ,  եւ «Սիլվա Կապուտիկեան 100» գիրքերուն շնորհահանդէսները:

Տեղեկացնենք, որ Սիլվա Կապուտիկեանին ծննդեան 100-ամեակին նուիրուած ձեռնարկներու ծիրին մէջ «Հայփոստ»-ին կողմէ շրջանառութեան մէջ դրուած է մեծանուն գրողին նամականիշը:

Հայաստան Ընդգրկուած Է «Ֆորպզ»-ի Զբօսաշրջութեան Համար 2019-ի Ամէնէն Աժան  Երկիրներու Ցանկին Վրայ

Հեղինակաւոր «Ֆորպզ» ամսագիրը ներկայացուցած է ամէնէն աժան ուղղութիւնները` 2019-ին ճամբորդողներու համար: Ցանկը կազմելու համար հեղինակը դիմած է զբօսաշրջութեան փորձագէտներու օգնութեան` խնդրելով երկուքական ուղղութիւն նշել կարօտալի յուշերու վերաբերեալ` վայր առ վայր, ուր վերջերս այցելած են եւ կը փափաքին այդ մասին պատմել բոլորին:

Նպատակը յարմար գիներով ճանապարհորդութեան համար լաւագոյն ուղղութիւններ գտնելն է: Պաշտօնական ցանկին վրայ ընդգրկուած են 18 երկիրներ, որոնց շարքին է նաեւ Հայաստան:

«Գտնուելով Կովկասեան լեռներուն մէջ` Հայաստան թաքնուած մարգարիտ է, ուր տակաւին չէ հասած զանգուածային զբօսաշրջութիւնը, եւ այնքան բան ունի առաջարկելու` հարուստ պատմութիւն, գինեգործարաններ, տպաւորիչ բնապատկերներ, հնագոյն վանական համալիրներ եւ զարմանահրաշ լեռներ: Մայրաքաղաք Երեւանը գեղեցիկ քաղաք է` լայն պողոտաներով, համեղ ճաշեր մատուցող ճաշարաններով, թանգարաններով եւ տեղական ձեռագործ աշխատանքներ վաճառող խանութներով: Երեւանէն դուրս գեղատեսիլ բնութիւն է: Կրնաք այցելել աշխարհի հնագոյն գինեգործարանը, որ կը գտնուի Արենիի մէջ, ինչպէս նաեւ աշխարհի հնագոյն մայր տաճարը` Էջմիածին», գրուած է «Ֆորպզ»-ի յօդուածին մէջ:

Հայաստանի Օդակայաններու Ուղեւորահոսքը Աճած Է 11,9 Տոկոսով

Անցեալ տարի Հայաստանի երկու օդակայաններուն` «Զուարթնոց»-ի եւ «Շիրակ»-ի, ուղեւորահոսքը կազմած է  2 միլիոն 856 հազար 673 ճամբորդ, որ 11,9 տոկոսով կը գերազանցէ 2017-ի ցուցանիշը:

Ըստ «Արմէնիա միջազգային օդակայաններ» ընկերութեան տուած տեղեկութիւններուն, 2018-ին «Զուարթնոց»-ի մէջ ուղեւորահոսքը աւելցած է 10 տոկոսով: 2017-ին «Զուարթնոց» միջազգային օդակայանի ծառայութիւններէն օգտուած է 2 միլիոն 448 հազար 251 ուղեւոր, իսկ 2018-ին այդ ցուցանիշը կը կազմէ 2 միլիոն 690 հազար 727 ուղեւոր:

2018-ին Գիւմրիի «Շիրակ» օդակայանին մէջ ուղեւորահոսքը կազմած է 165 հազար 946 ճամբորդ, 2017-ի 105 հազար 664 ուղեւորահոսքին հետ համեմատած` աճը կազմած է 57 տոկոս:

Երկու օդակայաններուն մէջ, 2018-ի յունուար-դեկտեմբեր, նախորդ տարուան հետ համեմատած 9,8 տոկոսով աճ արձանագրած են նաեւ թռիչք-վայրէջքները:

 Հայաստանի Պետական Սիմֆոնիք Նուագախումբը 2019-ին Պիտի Ներկայանայ Հետաքրքրական Նախաձեռնութիւններով

Հայաստանի պետական սիմֆոնիք նուագախումբը կը նշէ իր գործունէութեան 13-ամեակը: Այս մասին յայտնեցին Հայաստանի պետական սիմֆոնիք նուագախումբէն:

Գործունէութեան 13 տարիներուն ընթացքին նուագախումբը, իր հիմնադիր, գեղարուեստական ղեկավար եւ գլխաւոր խմբավար Սերգէյ Սմբատեանի ղեկավարութեամբ, հանդէս եկաւ աշխարհի ամենահեղինակաւոր բեմերու վրայ, ելոյթ ունեցաւ մեծանուն մենակատարներու հետ: Ան նպաստեց Հայաստանի մէջ դասական երաժշտութեան հանրայնացման, մեծ աշխատանք ծաւալեց հայկական երաժշտական ժառանգութեան պահպանման եւ աշխարհի մէջ տարածման ուղղութեամբ:

2019 թուականին նոյնպէս կը սպասուի յագեցած աշխատանք եւ համերգային գործունէութիւն: 2019-ին նուագախումբը իր աշխատանքներուն մէջ պիտի ներգրաւէ ականաւոր արուեստագէտներ, երաժշտական աշխարհի մէջ հեղինակութիւն վայելող յօդուածագիրներ: Պիտի սերտանայ համագործակցութիւնը դասական երաժշտութեան ոլորտին մէջ յայտնի առցանց եւ տպագիր միջազգային լրատուական աղբիւրներու հետ: Այս նախաձեռնութեան շնորհիւ` աշխարհին աւելի լայնօրէն պիտի ներկայացուին հայ կատարողական արուեստը, հայկական երաժշտական դպրոցը:

20 փետրուարէն 13 մարտ, Հայաստանի պետական սիմֆոնիք նուագախումբին նախաձեռնութեամբ, պիտի իրականացուի Հայ երաժշտական արուեստի 10-րդ յոբելենական փառատօնը, որ նուիրուած պիտի ըլլայ հայ երախտաւորներէն Աւետ Տէրտէրեանին: Փառատօնի շրջանակներուն մէջ պիտի իրականացուին սիմֆոնիք նուագահանդէսներ, որոնց ընթացքին պիտի հնչեն ստեղծագործութիւնները բոլոր այն երգահաններուն, որոնց նուիրուած եղած են անցած 9 տարիներու փառատօները` այդպիսով ամփոփելով Հայ երաժշտական արուեստի փառատօնի 9 տարիներու գործունէութիւնը: Իսկ փառատօնին բացումը պիտի յատկանշուի մեր մեծագոյն երգչուհիներէն մէկուն` Յասմիկ Պապեանի հետ միասին համերգով:

Այս տարուան ընթացքին պիտի կայանայ նաեւ «Մերօրեայ լեգենդներ» երաժշտական փառատօնը, որ պիտի նուիրուի հայ մեծանուն երգահան Տիգրան Մանսուրեանի 80-ամեակին: Պիտի ներկայացուի Մանսուրեանի սիմֆոնիք երաժշտութիւնը, որ Հայաստանի մէջ քիչ կը հնչէ, բայց աշխարհի մէջ մեծ համբաւ ունի: Մայեսթրօ Տիգրան Մանսուրեանի «Թաւջութակի կոնցերտ»-ը Երեւանի մէջ պիտի նուագէ իտալացի աշխարհահռչակ թաւջութակահար Մարիօ Պրունելօն: Յատուկ համերգային ծրագիր պիտի նուիրուի Տիգրան Մանսուրեանի շարժապատկերի երաժշտութեան, որ պիտի ներկայացուի սիմֆոնիք նուագախումբին կատարողութեամբ: Առաջին անգամ ըլլալով պիտի ներկայացուին բնօրինակ, երգահանին կողմէ հաստատուած տարբերակները եւ ոչ թէ` փոխադրումները:

Հայաստանի պետական սիմֆոնիք նուագախումբը պիտի շարունակէ, իբրեւ պաշտօնական նուագախումբ, հանդէս գալ Խաչատրեանի միջազգային մրցոյթի ընթացքին, որ այս տարի նոյնպէս յոբելենական է, որովհետեւ պիտի նշուի մրցոյթին 15-ամեակը:

Յայտնենք նաեւ, որ պիտի իրականացուին ձայնագրութիւններ. նուագախումբը պիտի շարունակէ ձայնագրել հայ երաժիշտներու լաւագոյն ստեղծագործութիւնները եւ զանոնք պիտի ներկայացնէ համաշխարհային յայտնի պիտակներու տակ:

«Արմենիա» միջազգային փառատօնը, որ այս տարի պիտի իրականացուի սեպտեմբերին, նոյնպէս աչքի պիտի զարնէ իր բացառիկ համերգներով եւ յայտնի մենակատարներու մասնակցութեամբ: «Արմենիա» փառատօնային բոլոր համերգներուն, բացի եւրոպացի հեղինակներու ստեղծագործութիւններէն, պիտի հնչեն նաեւ հայ երգահաններու գործեր: Իրենց կատարումները հայ հանդիսատեսին պիտի նուիրեն աշխարհահռչակ արուեստագէտներ, ինչպէս` Նիքոլայ Լուկանսքին, Ինկոլֆ Վունտերը, Աննա Կասյանը, Անտրէյ Պարանովը եւ ուրիշներ:

2019-ի աշնան, եօթներորդ անգամ ըլլալով, պիտի իրականացուի Խաչատրեանի միջազգային փառատօնը, որ այս տարի հետաքրքրական ձեւաչափ եւ խորհուրդ պիտի ունենայ. փառատօնը պիտի նուիրուի 20-րդ դարու դասական երաժշտութեան երեք երախտաւորներու, երեք ընկերներու` Արամ Խաչատրեանին, Սերգէյ Փրոկոֆեւին, Տմիթրի Շոսթաքովիչին:

Այս տարուան նոյեմբերին նուագախումբը պիտի կազմակերպէ նաեւ Ժամանակակից երաժիշտներու փառատօն` Հայաստան հրաւիրելով մեր օրերու ստեղծագործող հռչակաւոր երգահաններ:

Նուագախումբը պիտի շարունակէ 2018-ին սկսած «ԴասԱ» կրթական-մշակութային ծրագիրը, որ հիմնականօրէն ուղղուած է պատանիներուն մէջ դասական արուեստի տարածման:

Հայաստանի պետական սիմֆոնիք նուագախումբի արտասահմանեան շրջագայութիւնները պիտի սկսին Տուպայի օփերային թատերասրահին մէջ կայանալիք համերգներով: Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու մէջ փետրուար 28-էն մինչեւ մարտ 2 նուագախումբը հանդէս պիտի գայ  համերգներով, որոնք պիտի կայանան նոր ձեւաչափով: Պաստառին վրայ պիտի ցուցադրուին «Հարի Փոթեր» եւ «Կնքահայրը» ժապաւէնները, իսկ շարժանկարներու բնօրինակ երաժշտութիւնը կենդանի կատարումով պիտի մատուցէ նուագախումբը:

Տարին պիտի ամփոփուի հետաքրքրական անակնկալով, որ իբրեւ Ամանորի նուէր` Հայաստանի պետական սիմֆոնիք նուագախումբը պիտի մատուցէ իր սիրելի ու հաւատարիմ ունկնդիրներուն:

Գիւմրիի Պետական Սիմֆոնիք Նուագախումբը Նշեց Իր Հիմնադրման 25-ամեակը

25 յունուարին Գիւմրիի Վարդան Աճեմեանի անուան թատերասրահին մէջ տեղի ունեցաւ Գիւմրիի պետական սիմֆոնիք նուագախումբի հիմնադրման 25-ամեակին նուիրուած յոբելենական համերգը:

Ձեռնարկին ներկայ էին` Հայաստանի նախագահ Արմէն Սարգսեանը եւ իր կինը` Նունէ Սարգսեանը, մայեսթրօ Տիգրան Մանսուրեանը, Հայաստանի մշակոյթի նախարարի պարտականութիւնները կատարող Նազենի Ղարիպեանը, Ազգային Ժողովի պատգամաւոր Լիլիթ Մակունցը եւ մշակութային գործիչներ:

Գիւմրիի պետական սիմֆոնիք նուագախումբը ստեղծուած է 1988 թուականի երկրաշարժէն 4 տարի ետք, այն ժամանակ, երբ ոչ ոք չէր կրնար պատկերացնել, որ աւերուած քաղաքի մէջ կարելի է ստեղծել այսպիսի կառոյց: Նուագախումբը ստեղծուած է այն ժամանակ, երբ շատերը թերահաւատօրէն կը մօտենային յետերկրաշարժեան քաղաքի մէջ մշակոյթի գոյութեան փաստին: Հաւատացողները եւ ուժ տուողները աւելի քիչ էին, սակայն աւելի զօրեղ գտնուեցան: Առաջին հաւատացողներն ու գիւմրեցիին կրկին մշակութային կեանքի յոյս տուողներն էին` մայեսթրօ Լորիս Ճգնաւորեանը, Յասմիկ Կիրակոսեանը եւ Ռոպերթ Մլքէեանը: Կը մնար աղէտեալ քաղաքին մէջ գտնել երաժիշտները եւ երաժշտական գործիքները: Անոնք յաջողեցան, եւ ստեղծուեցաւ փոքրիկ նուագախումբ: Աւելի ուշ նուագախումբը, որ կը ղեկավարէր Սուրիկ Խաչատրեանը, ստացաւ պետականի կարգավիճակ:

Նուագախումբի ստեղծման մասին լրագրողներու հետ ասուլիսի ընթացքին Հայաստանի մշակոյթի վաստակաւոր գործիչ Յասմիկ Կիրակոսեանը նշեց, որ այդ դժուար տարիները եւ առանց աշխատավարձի աշխատիլը մշակոյթի հանդէպ գիւմրեցիին սիրոյ ապացոյցն էր: «Նուագախումբին յաջողութեան գրաւականը սէրն է քաղաքին ու արուեստին հանդէպ եւ` նուիրումը: Հերոսութիւն էր այդ տարիներուն ստեղծել նուագախումբ, իսկ այսօր արդէն այս նուագախումբը մրցունակ է», նշեց Յասմիկ Կիրակոսեանը:

Յոբելեանին առիթով նուագախումբի գեղարուեստական ղեկավար եւ խմբավար Երուանդ Վարոսեանը պարգեւատրուեցաւ Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան ոսկեայ մետալով, նուագախումբը` Գիւմրիի քաղաքապետարանի ոսկեայ յուշամետալով, եղան նաեւ այլ անակնկալներ:

«Այդ տարիները ամէնէն սարսափելի տարիներն էին. չկար լոյս, չկար հաց, սարսափելի ձմեռ էր, եւ այդ տարիներուն սիմֆոնիք նուագախումբ ստեղծելը իսկական հերոսութիւն էր. հերոս էին բոլոր անոնք, որոնք մասնակից էին` երազողներէն մինչեւ կատարողները», նուագախումբին ուղղուած շնորհաւորական խօսքին մէջ նշեց Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Շիրակի թեմի առաջնորդ Միքայէլ Աջապահեանը:

«Կ՛ուզեմ շնորհաւորել բոլորս եւ յատկապէս գիւմրեցիները այս հոյակապ առիթով: Երբ մտածես եղածին մասին, բացարձակապէս սովորական օր մը չէր, որովհետեւ եթէ մտովի 30 տարի ետ երթանք, երկրաշարժէն ետք մեծաթիւ զոհեր եւ ընդամէնը 4-5 տարի անցած էր միայն, բայց եւ այնպէս  գիւմրեցին որոշեց, որ ինքը պէտք է սիմֆոնիք նուագախումբ ունենայ: Այս մէկը միայն յատուկ մարդիկ, յատուկ ժողովուրդ, յատուկ կամքի ուժ եւ յամառութիւն ունեցող մարդիկ կրնան իրագործել: Մարդիկ նմանատիպ արհաւիրքէ ետք տասնեակ տարիներ կ՛ընկճուին, իսկ գիւմրեցիները որոշեցին ո՛չ թէ փոքր խումբ հիմնել, այլ գրեթէ անհասանելի` Ողիմպոս սիմֆոնիք նուագախումբ եւ այդ ցանկութիւնը իրականացուցին: Պէտք է շնորհակալութիւն յայտնել բոլոր անոնց, որոնք իրենց ներդրումը բերին` Յասմիկ Կիրակոսեանին, Լորիս Ճգնաւորեանին, Ռոպերթ Մլքէեանին եւ անշուշտ նաեւ` նուագախումբի բոլոր երաժիշտներուն», հանդիսութենէն ետք լրագրողներուն հետ ճեպազրոյցի ընթացքին նշեց Հայաստանի նախագահ Արմէն Սարգսեանը` յուսալով, որ մշակութային այսպիսի աւանդոյթներ ունեցող քաղաքը ի վերջոյ կ՛ունենայ նաեւ համերգային դահլիճ:

«Այսօր աշխատանքային օրուան աւարտէն ետք իմ եւ կնոջս համար շատ գեղեցիկ օր էր, երբ ընդամէնը մէկուկէս ժամ ետք Գիւմրիի մէջ կը գտնուինք բարեկամներու եւ ընկերներու հետ եւ հոյակապ երեկոյ մը կ՛անցընենք: Կը կարծեմ` ե՛ւ Երեւանէն, ե՛ւ Հայաստանի միւս վայրերէն մարդիկ յաճախ պէտք է գան այս մշակութային քաղաքը` երաժշտութիւն լսելու, թատրոն դիտելու եւ վայելելու այս հրաշալի քաղաքը», աւելցուց նախագահ Արմէն Սարգսեան:

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Հրատարակչական Բաժինը Հրատարակած Է Լիպարիտ Սադոյեանի «Մեսրոպաստեղծ Հայոց Գրապատկերներու Կազմութեան Սկզբունքները» Աշխատութիւնը

Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց կաթողիկոսին օրհնութեամբ, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Հրատարակչական բաժինը լոյս ընծայած է ճարտարապետ, շինարարական արուեստի պատմաբան Լիպարիտ Սադոյեանի «Մեսրոպաստեղծ հայոց գրապատկերներու կազմութեան սկզբունքները» աշխատութիւնը:

Հաղորդենք, որ գիրքին մէջ փորձ կատարուած է ներկայացնելու Ս. Մեսրոպ Մաշտոցին կողմէ հայոց գիրերու տառապատկերներու կազմութիւնը, տառանշանները կազմելու, հնչիւնները պատկերաւորելու սկզբունքները` սկզբնաղբիւրային նշանակութիւն ունեցող այս հարցին լուծման միակ ճանապարհ նկատելով 5-7-րդ դարերու ընթացքին փորագրուած վիմագիր արձանագրութիւններու տառերու պատկերներուն ուսումնասիրութիւնը:

Անտիպ այս աշխատութիւնը հրատարակութեան պատրաստած են Հայկ Սադոյեանը եւ Մայր Աթոռի հրատարակչական բաժնի տնօրէն  Արարատ քհնյ. Պօղոսեանը:

Նշենք, որ գիրքը հրատարակուած է «Սարգիս Գաբրիէլեան» հիմնադրամին մեկենասութեամբ:

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)