«Չենք Կրնար Արագ Լուծումներ Ակնկալել, Սակայն Աշխատանքը Կը Շարունակուի, Առանց Յուսալքումի» «Ազդակ»-ին Կ՛ըսէ Սօսի Փօլատեան

Հարցազրոյցը վարեց` ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ

sossi1_91916

Լիբանանի մէջ կիներու դէմ գործուած բռնութիւնները եւ յատկապէս կիներու սպանութեանց պարագաներուն արձանագրած աճը դարձած են լիբանանեան իրականութեան քստմնելի իրականութիւններէն մէկը:

Այդ ոճիրները կանխարգիլելու եւ կնոջ իրաւունքները պաշտպանելու, յատկապէս խորհրդարանին մէջ անոր ներկայացուցչութեան, զաւակներուն քաղաքացիութիւն շնորհելու, ինչպէս նաեւ այլ իրաւունքներ ձեռք ձգելու նպատակով Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդը մնայուն կերպով կ՛աշխատի:

Այդ աշխատանքներուն մասին «Ազդակ» հարցազրոյց մը ունեցաւ Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդի պատասխանատուներէն Սօսի Փօլատեանի հետ:

Հիմնուելով Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդին մշակած տասնամեայ (2011-2021) ռազմավարութեան առաջին երեք տարիներուն գործադրութեան մասին պատրաստուած տեղեկագիրին վրայ (հրատարակուած` 2014-ին),

Ս. Փօլատեան յայտնեց, որ այդ տեղեկագիրը իբրեւ պաշտօնական աղբիւր կարելի է օգտագործել որեւէ հետազօտութիւն կատարելու պարագային:

«Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդին կողմէ պատրաստուած այս տեղեկագիրը կը նկատուի պետական փաստաթուղթ, որուն հիման վրայ կարելի է ուսումնասիրութիւն կատարել, օրէնք մշակել եւ այլն», նշեց ան:

Ս. Փօլատեան յայտնեց, որ Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդը կը գործակցի քաղաքացիական ընկերութեան բոլոր թեւերուն հետ: «Ուսումնասիրութիւններ եւ հետազօտութիւններ կատարելու աշխատանքի շրջագիծին մէջ կան տարբեր տեսակի աշխատանքներ, որոնցմէ շատերը օրէնսդրական հիմքերու վրայ կատարուած են, իսկ մնացեալները` թէեւ մակերեսային հետազօտութիւններ են, սակայն անոնք կ՛օժանդակեն ապագային աւելի լուրջ ուսումնասիրութիւններ կատարելու», շեշտեց ան:

sossi4_91916

Ս. Փօլատեան հաստատեց նաեւ, որ փոքր կազմակերպութիւններ եւ քաղաքացիական ընկերութեան որոշ թեւեր գործելու որոշ ազատութիւններ ունին, սակայն անոնք իրենց ազատութիւնը օգտագործելով` ընկերային լրատուամիջոցներու ընդմէջէն կը կազմակերպեն այնպիսի արշաւներ, որոնք իրենց ժխտական ազդեցութիւնը կ՛ունենան անկազմակերպ ձեւով եւ ինքնագլուխ կերպով կատարուած ըլլալու պատճառով:

«Այս պարագային անկախ գործելակերպը կը դառնայ վնասակար», յայտնեց Ս. Փօլատեան:

Ս. Փօլատեան նշեց, որ Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդը իր մշակած օրէնքները կը ներկայացնէ վարչական եւ արդարութեան հարցերու խորհրդարանական մնայուն յանձնախումբին, նշելով, որ օրէնքները բանաձեւելու իմաստով խորհուրդը ամէնէն աւելի կը գործակցի երեսփոխաններ Ղասսան Մխայպերի եւ Միշել Մուսայի հետ, բայց յատկապէս` Մխայպերի հետ, նկատի ունենալով, որ ան մարդկային իրաւունքներու յանձնախումբի անդամ է:

Ս. Փօլատեան յայտնեց նաեւ, որ որեւէ օրէնքի փոփոխութեան պարագային Մխայպեր ներկայ կ՛ըլլայ եւ անոր միջոցով է, որ այդ բարեփոխումը կը ներկայացուի մարդկային իրաւունքներու խորհրդարանական յանձնախումբին, իսկ այլ պարագաներու, ինչպէս` մանուկներու իրաւունքներուն վերաբերող օրէնքներուն պարագային, խորհուրդը կը գործակցի երեսփոխան Ժիլպերթ Զուէյնի հետ:

«Այս բոլորը մենք խորհրդարանին կը ներկայացնենք երեսփոխաններու ձեռամբ, որովհետեւ Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդը խորհրդակցական մարմին է: Ներկայացուած օրէնքի բարեփոխման առաջարկը կ՛արձանագրուի զայն ներկայացնող երեսփոխանին անունով, սակայն անոր ենթահողը նկատուող ուսումնասիրութիւնը կը վերագրուի Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդին: Խորհրդարանական յանձնախումբի  նիստին  օրէնքի բարեփոխման առաջարկը ներկայացնելու ընթացքին ներկայ կը գտնուի նաեւ խորհուրդի անդամ մը, որ կատարած է տուեալ օրէնքի փոփոխութեան առնչուող ուսումնասիրութիւնը», աւելցուց ան:

sossi3_91916

Օրէնքներու բարեփոխումներուն մասին օրինակի մը ակնարկելով` Սօսի Փօլատեան ըսաւ. «Անցնող քաղաքապետական ընտրութիւններուն ընթացքին Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդը ներկայացուց կին թեկնածուներու պարագային օրէնքի բարեփոխում մը, որուն համաձայն, կիներուն առիթ պիտի տրուի թեկնածութիւն առաջադրելու նաեւ իրենց ծննդավայրին մէջ եւ` ոչ միայն իրենց ամուսիններուն պատկանած շրջաններուն մէջ: Պէտք է նաեւ առիթ տրուի կիներուն` շարունակելու իրենց շրջաններուն մէջ ստանձնուած քաղաքապետական խորհուրդի աշխատանքները, որովհետեւ եթէ անոնք յանկարծ ամուսնացան եւ սկսան կրել իրենց ամուսիններուն պատկանած շրջանին ինքնութիւնը, պետութիւնը պաշտօնական շրջաբերականով մը կը կասեցնէ տուեալ քաղաքապետական խորհուրդին անոնց անդամակցութիւնը: Այս բարեփոխումը տակաւին չէ վաւերացուած»:

Ս. Փօլատեան ընդգծեց, որ օրէնքի եւ օրէնսդրութեան հիման վրայ գործելու ձեւը ճիշդ եւ պաշտօնական ձեւ է, գիտնալով հանդերձ, որ անոր անպատեհութիւններէն դժուարութիւններէն մէկը այն է, որ այդ աշխատանքը դանդաղ կ՛ընթանայ, եւ նկատի ունենալով խորհրդարանին ներկայ իրավիճակը` օրէնքի բարեփոխման առաջարկները կը մնան յանձնախումբերուն դարակներուն մէջ:

Անդրադառնալով Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդի ներկայիս տարած աշխատանքներուն` Ս. Փօլատեան հաստատեց, որ իրենք կ՛աշխատին օրէնքի բարեփոխումի մը վրայ, որուն համաձայն, կը պահանջուի խորհրդարանին մէջ 30 առ հարիւրի նուազագոյն համեմատութեամբ կնոջական ներկայացուցչութիւն:

«Մանաւանդ եթէ ընտրական օրէնքը փոփոխութեան ենթարկուի, 30 առ հարիւրի համեմատութիւնը պէտք է անպայման որդեգրուի, տրուած ըլլալով, որ Լիբանան 1945-ին ստորագրած է ՄԱԿ-ի ուխտը, 1948-ին` մարդկային իրաւունքները յարգելու ուխտը, 1952-ին` քաղաքական կեանքի մէջ կիներուն մասնակցութեան վերաբերող համաձայնութիւնը, 1979-ին` ՍԻՏԱՈՒ-ի համաձայնութիւնը, 1995-ին` Փեքինի վեհաժողովը: Այս բոլոր ուխտերը կը պահանջեն, որ կիները ըլլան պատասխանատու պաշտօններու վրայ: Ի դէպ, ներկայիս Միացեալ Նահանգներու նախագահի գլխաւոր թեկնածուներէն Հիլըրի Քլինթընն է, որ Փեքինի վեհաժողովին ընթացքին համաշխարհային մակարդակով պահանջած է կիները նշանակել պատասխանատու պաշտօններու վրայ, եւ այդ վեհաժողովին լոյսին տակ 1995-ին հաստատուեցաւ, որ պէտք է խորհրդարաններուն մէջ կիներուն ներկայացուցչութիւնը նուազագոյնը 30 առ հարիւրի հասցնել, իսկ Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդը այս դիտանկիւնէն մեկնելով է, որ կ՛աշխատի` պետութենէն պահանջելով անոր գործադրութիւնը», ըսաւ ան:

Ս. Փօլատեան շեշտեց, որ պատասխանատու պաշտօններուն վրայ գտնուող կիները շատ աւելի արագ եւ հատու լուծումներ ապահովող որոշումներ կու տան, քան` այր մարդիկ, որոնք երբեմն շփոթի կը մատնուին:

Անդրադառնալով Լիբանան հասած գաղթականներուն հարցին` Ս. Փօլատեան նշեց, որ այդ մէկը լուրջ հարց է Լիբանանին եւ յատկապէս Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդին համար: Այս շրջագիծին մէջ Փօլատեան լուսարձակի տակ առաւ 2000-ին ՄԱԿ-ի մէջ վաւերացուած թիւ 1325 բանաձեւը, որ կը վերաբերի տագնապներ դիմագրաւող երկիրներուն մէջ գտնուող կիներուն, անոնց ապահովութեան, խաղաղութեան եւ օժանդակութեան:

«1325 բանաձեւին հիման վրայ ՄԱԿ Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդէն կը պահանջէ 2017-ին ընթացքին ներկայացնել լիբանանցի կնոջ իրավիճակը` պատերազմէն ետք (2006-ի պատերազմ): «Հոս կ՛ուզեմ նաեւ յայտնել, որ Լիբանանը տագնապ դիմագրաւող երկիր կը նկատուի` հիմնուելով այն իրականութեան վրայ, որ անոր հարեւան երկիրը տագնապի մէջ է, եւ մեծ թիւով գաղթականներ կը գտնուին Լիբանանի հողին վրայ: Հետեւաբար 2017-ին Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդը ՄԱԿ-ին պիտի ներկայացնէ Լիբանանի մէջ կնոջ ապահովութիւնը, առողջութիւնը, խաղաղութիւնը եւ ստացած օժանդակութիւնները», շեշտեց ան:

Այս տեղեկագիրի պատրաստութեան իմաստով եւս Ս. Փօլատեան յայտնեց, որ ինք ստանձնած է աշխատանքներ, աւելցնելով, որ իրեն վերապահուած է կիներու առողջութեան բաժինը, որուն մասին արդէն իսկ սկսած է ուսումնասիրութիւններ կատարել:

«Կիներու առողջութեան պարագային, յատկապէս գաղթականներուն շարքերուն մէջ, խոցելի իրականութիւններ կան, յատկապէս` կանխահաս ծնունդներու պարագան, որոնց պատճառը բաւարար սնունդ չստացած մայրերն են, որոնք ծննդաբերութենէ ետք կը հիւանդանան, եւ ասիկա լիբանանցի կնոջ հարցերուն վրայ բարդուող իրականութիւն մըն է: Հոս հարկ է նշել, որ Լիբանանի մէջ նորածիններու տարեկան թիւը կը հասնի 65 հազարի, իսկ գաղթականներու պարագային` 40 հազարի, որոնց կէսը կանխահաս ծնունդներ են: Հետեւաբար 2017-ին Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդին կողմէ ՄԱԿ-ին ներկայացնելիք տեղեկագիրը պիտի ըլլայ բաւական վտանգաւոր եւ խոցելի նկատի ունենալով, որ գաղթականներուն հարկ եղած օժանդակութիւնը չի հասնիր, ինչպէս նաեւ` անոնց դիմագրաւած ընկերային հարցերը, յատկապէս` բռնաբարութիւնները, անչափահաս պատանիներու ամուսնութիւնները, ինչպէս` 10 տարեկան աղջնակի ամուսնութիւնը, որ նաեւ բռնաբարութեան համազօր է», ըսաւ Ս. Փօլատեան:

Ընտանեկան բռնութիւններու թղթածրարին մասին Ս. Փօլատեան ընդգծեց, որ այդ մասին ներկայիս շատ կը լսենք շնորհիւ ընկերային ցանցերուն եւ այդ մասին բարձրացած աղմուկին: «Ճիշդ չէ, որ ներկայիս այդ պարագաները աճ արձանագրած են. այդ  պարագաները միշտ ալ եղած են, սակայն ներկայիս անոնց վրայ տեղեկատուութեան մարզին կողմէ զետեղուած լուսարձակները եւ կազմակերպուած արշաւները, ինչպէս նաեւ կիներու կողմէ այդ մասին բարձրաձայն խօսելու յանդգնութիւնն է, որոնք լսելի կը դարձնեն այդ պարագաներուն մանրամասնութիւնները», նշեց ան:

Դժբախտաբար այս իրականութիւնը, որուն գլխաւոր պատճառներէն մէկն է   տնտեսական կացութիւնը, միշտ ալ մաս կազմած է լիբանանեան ընկերութեան եւ այս ծիրին մէջ  Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդը յաջողած է դատական իշխանութիւններուն մշակած քրէական ոճիրներու պատիժի օրէնքներուն մէջ աւելցնել թիւ 503 եւ թիւ 522 յօդուածները, որոնք կը վերաբերին կնոջ բռնաբարումի պարագաներուն:

«Իսկ ամէնէն կարեւորը այն է, որ այսուհետեւ բռնաբարումի պարագային

կինը իրաւունք ունի դատ բանալու իշխանութիւններուն մօտ, եւ այս մէկը շնորհիւ Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդին է, որ իրագործուած է: Աւելի՛ն. Ընդհանուր ապահովութեան ընդհանուր ուժերուն եւ խորհուրդին միջեւ գործակցութեան ծիրին մէջ տեղի կ՛ունենան վարժանիստեր, որոնց կը մասնակցին Ընդհանուր ապահովութեան ընդհանուր ուժերու անդամ կիներ, որոնք ցուցմունքներ կը ստանան, թէ բռնութեան ենթարկուած ոեւէ կնոջ հետ ինչպէս պէտք է վարուիլ:

Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդը հինգ նահանգներու մէջ, ինչպէս` Պաաքլին, Շիյահ, Աքքար, Պաապտա, Ժեզզին եւ Հատաս Պաալպեք, յառաջացուցած է վարժանքի կեդրոններ, ուր ցուցմունքներ կը տրուին տարբեր նիւթերու մասին: Այդ վարժանքները կ՛առաջնորդեն խորհուրդին կողմէ տրամադրուած յատուկ պատասխանատուներ, իսկ վարժանքները կը շօշափեն առողջապահական եւ ընկերային հարցեր:

«Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդը կը գործակցի նաեւ համալսարաններուն հետ: Օրինակ` «Էլ. Էյ. Եու.»-ի հետ կատարուեցաւ եւ կը շարունակուի անչափահաս ամուսնութիւններու դէմ արշաւը, «Պալամանտ»-ի հետ ներկայիս կայ լիբանանեան գիւղական շրջանները այցելելու եւ «Ընտանեկան ծրագրաւորում»-ը բացատրելու արշաւը, որուն շրջագիծին մէջ կ՛իյնայ բնակիչներուն բացատրել իրենց ֆիզիքականին մասին: Քաղաքացիական ընկերութեան հետ խորհուրդին համագործակցութեան շրջագիծին մէջ կարելի կ՛ըլլայ համակարգել շարք մը աշխատանքներ, որոնցմէ հիմնականը` բռնաբարուած կիներուն ապահովել պատսպարաններ, ինչպէս նաեւ` տրամադրել հոգեբանական խնամք եւ այլ ծառայութիւններ», յայտնեց Ս. Փօլատեան:

sossi2_91916

Ան ընդգծեց նաեւ, որ Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդին աշխատանքներէն անմասն չեն մնար նաեւ վարժանիստերն ու խորհրդաժողովները, որոնք կը կազմակերպուին ՄԱԿ-ի, ոչ կառավարական կազմակերպութիւններու, կուսակցութիւններու եւ տարբեր միութիւններու կողմէ:

Ս. Փօլատեանի արժեւորումով այդ վարժանիստերուն եւ խորհրդաժողովներուն մասնակցող երիտասարդ կիներու որոշ թիւ մը կայ, որ հակառակ իրենց համայնքային տարբերութիւններուն` համախոհութիւն ցուցաբերեցին:

«Այս երիտասարդ սերունդը համալսարանականներն են, եւ այս իրականութիւնը դուռ կը բանայ այն տեսակէտին, որ կ՛ուզեմ տեւաբար շեշտել. ուսման եւ գիտութեան կարեւորութիւնը, որպէսզի կարենանք վերջ մը դնել լիբանանեան ընկերութեան մէջ տիրող տգիտութեան հսկայ ալիքին: Անշուշտ այս կացութիւնը մէկ օրէն միւսը պիտի չփոխուի, այլ սերունդներու վրայ երկարող հոլովոյթ մըն է, սակայն պէտք է ճիգ չխնայել, որպէսզի զարգացած, ուրիշը ընդունող եւ հանդուրժող, ինչպէս նաեւ իր իրաւունքներուն մասին տեղեկութիւն ունեցող ընկերութիւն մը յառաջանայ: Նշեմ, որ այս մտահոգութեամբ Լիբանանցի կիներու ազգային խորհուրդը կը գործակցի նաեւ կրթութեան եւ բարձրագոյն ուսման նախարարութեան հետ, յատկապէս` դպրոցներուն մէջ դասաւանդուող քաղաքացիական կրթութեան ծրագիրը զարգացնելու նպատակով», ըսաւ Ս. Փօլատեան:

Ան հաստատեց, որ Լիբանանի մէջ բոլորը կրնան իրենց ինքնութիւնը պահել, սակայն զիրար ընդունելու եւ համերաշխութեան իրականութիւնը եւս կարեւոր է, հետեւաբար պատանի տարիքին արդէն իսկ լիբանանցիները պէտք է սորվին: Լիբանան խիստ կարիքը ունի բարեկարգումի եւ Լիբանանի մէջ բարեկարգումը ընդհանուր մակարդակի վրայ պէտք է ըլլայ, որովհետեւ անոր դիմագրաւած երեսուն տարուան պատերազմը գրեթէ ամէն բան խախտած է:

«Լիբանանի ընկերային հարցերը կարելի է լուծել, երբ այր մարդուն կողքին նաեւ կինը հաւասարապէս կը գործէ, որովհետեւ երկուքին համագործակցութեամբ է միայն, որ աշխատանքը կրնայ արդիւնաւէտ ըլլալ: Պէտք է լաւ ըմբռնել այն իրականութիւնը, որ լիբանանցի կնոջ իրաւունքի պահանջները այր մարդոց հետ մրցակցութեան նպատակով չեն կատարուիր, այլ` աւելի ապահով, խաղաղ եւ առողջ ընկերութիւն մը ստեղծելու նպատակով: Չենք կրնար արագ լուծումներ ակնկալել, սակայն աշխատանքը կը շարունակուի առանց յուսալքումի», եզրափակեց Ս. Փօլատեան:

 

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)