Ազնաւուր` Ցնծալու, Երգելու Եւ Պարելու Մղող Արուեստագէտը

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԵՐԵԱՆ

441147_img650x420_img650x420_crop

Բազմաթիւ անգամ Լիբանան այցելած Ազնաւուր տակաւին կը շարունակէ մեծ խանդավառութիւն ստեղծել հանդիսատեսին, մասնաւորաբար երիտասարդութեան մօտ` իր անմահ երգերուն շնորհիւ: Հակառակ իր յառաջացած տարիքին` Ազնաւուր երիտասարդ է աւելի քան երբեք, եւ մեզ կը հմայէ իր կենսունակութեամբ, կեանքին կառչածութեամբ: Ազնաւուր միշտ կ՛ուզէ աւելին, կ՛ուզէ աւելին ապրիլ, սորվիլ: Ան պիտի շարունակէ երգել ու հմայել, այնքան ատեն որ ողջ է:

Ամբողջ կեանքի մը տեւողութեան երաժշտական ասպարէզին մէջ մեծ կատարողները հազուադէպ են: Կարգ մը արուեստագէտներ աւելի ժողովրդական կ՛ըլլան, 20-էն մինչեւ աւելի քան 90 տարեկանին:  Այսպէս է պարագան Շարլ Ազնաւուրի, այժմ` 91 տարեկան, որ շաբաթ 1 օգոստոսին բացումը կատարեց Պաթրունի միջազգային փառատօնին: Ազնաւուրի վերջին երգահանդէսը Լիբանանի մէջ տեղի ունեցաւ 2012 թուականին, Ժունիէի փառատօնին:  Իր կորովը եւ կենսունակութիւնը այն ատեն գրաւած էին հանդիսատեսները, իսկ 1 օգոստոս 2015-ի գիշեր փաստեց, որ իր երաժշտութիւնն ու ձայնը կը մնան յուզական, ազդեցիկ:

Ֆրանքօ-հայկական երգիչը ապշեցուցիչ ասպարէզ մը կերտած է: Գրած է աւելի քան 1200 երգեր եւ համաշխարհային երաժշտութեան վրայ իր ունեցած ներդրումին շնորհիւ շատ կարեւոր  ազդեցութիւն ունի երաժշտութենէն դուրս գտնուող աշխարհին վրայ:

«Անոնք ինկան»-ը, իր ամէնէն աւելի քաղաքական երգերէն մէկը, 1976-ին, որուն համահեղինակը Ժորժ Կառվարենցն է, Հայոց ցեղասպանութեան մասին է: Ազնաւուր Հայաստանի մնայուն ներկայացուցիչն է ՄԱԿ-ի մէջ:

441145_img650x420_img650x420_crop441146_img650x420_img650x420_cropՀիմնուելով Պաթրունի երգահանդէսին վրայ, կարելի է հաստատապէս  ըսել, որ իր համաշխարհային ժողովրդականութեան պատճառներէն մէկը իր կեցուածքն է, անձնաւորութիւնը: Երգահանդէսին  սկիզբը Ազնաւուր զգուշացուց հանդիսատեսները իր աստիճանաբար տկարացող լսողութենէն եւ գոյութիւն չունեցող յիշողութենէն: Ապա նստաւ եւ սկսաւ երգել: Իր ձայնը զարմանալիօրէն անփոփոխ էր, եւ զինք ուղղակի բեմէն լսելը, նոյնիսկ երգերու յօրինումէն 50 տարիներ ետք, հզօր փորձառութիւն մը կը հանդիսանայ:

Այդ է երաժշտութիւնը իրագործելու Ազնաւուրին ձեւը, որ սնուցած է իր երկարատեւ ժողովրդականութիւնը:

Երգիչ-երգահանին ամէնէն ժողովրդական երգերէն մէկն է «Լա պոհեմ-»ը: Առաջին անգամ 1965-ին ձայնագրուած Մոնմարթրի մասին այս երգը, երիտասարդական ազատ եւ արկածախնդրական ոգիի հրայրքով, կը շարունակէ ոգեշնչել նոր սերունդներ:

Ազնաւուր մեղմօրէն կ՛երգէ. «Ես ձեզի կը խօսիմ ժամանակի մը մասին, որ 20 տարեկանէն նուազ եղողներուն համար անծանօթ է»: Իրողութիւնը, որ երգը այնքան ուժեղ կը հաղորդակցի երիտասարդութեան հետ, կը թելադրէ, որ Ազնաւուր ի՛նչ կաթեցուցած է անոր մէջ:

Երիտասարդ ըլլալէ աւելի` կարեւոր է հասուն տարիքիդ գիտակցիլ երիտասարդութեանդ: «Մենք միշտ կը շարունակենք հաստատօրէն», կ՛երգէ Ազնաւուր:

Երգին վերջաւորութեան պատմողը չի կրնար ճանչնալ Մոնմարթրը եւ ան կ՛ողբայ կորուստը հոգիին, որուն շնորհիւ կարելի կ՛ըլլայ տեսնել գեղեցկութիւնն ու յոյսը: Կորուստի բնաբանը ակնյայտ է Ազնաւուրի բազմաթիւ երգերուն մէջ:

Ազնաւուրի երգերը ընդհանրապէս յօրինուած են առաջին դէմքով: Այդ երգերը բնաւ չեն մեղադրեր ուրիշները` մսխուած կեանքերու, կամ կորսուած կարելիութիւններու համար, բայց քննութեան կ՛ենթարկեն խօսողը:

Պատճառներէն մէկը, որ իր երգերը այնքան համոզիչ եւ ուժգին կերպով կը խօսին, այն է, որ անոնք ներհայեցութեան, ինքնաճանաչումի կարելիութիւն կ՛ընձեռեն հանդիսատեսներուն, ունկնդիրներուն:

Անոնք նախ ազատութիւն կը հրահրեն: Ազնաւուր մելամաղձոտ երգ յօրինողը չէ:  «Լա պոհեմ»-ի բառերը կը ձգուին դէպի անցեալ, բայց մեղեդիին մոլեգնած վերջին ներդաշնակումները զուարթ են:  Ատիկա խելագարութիւն կը յուշէ, բայց նախ` ապագայի յոյս. համադրութիւն մը, որ յստակօրէն կը բնորոշէ պատանեկան-երիտասարդական կենսակերպը, որուն մասին կ՛երգէ պատմողը:

Դառն, կծող բառերու, արագ կշռոյթով երաժշտութեան եւ երբեք դառն,  կամ պարզապէս վանողական չեղող ձայնային երանգի համադրութիւնը կը կազմէ Ազնաւուրի տարբերակին նշաններէն մէկը:

«Ամէօնէ մուա»-ի մէջ, 1967, պատմողը կը ցանկայ երկրագունդի բոլոր ծայրերը հրապուրել: Ազնաւուրի ազդեցութիւնը գացած է այնքան հեռու, որ իր բառերուն գեղեցկութիւնը յուզած է սրտերը ամբողջ աշխարհի մէջ:

Օգոստոս 1-ի ելոյթը փաստեց, որ Ազնաւուրի երգերը տակաւին հանդիսատեսը կը մղեն ցնծալու, պարելու եւ երգելու:

«Տէյլի Սթար»

Share This Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)