Ասիական Խոհանոց. Հարաւային Քորէա Կը Փորձէ Տարածել Իր Ազգային Ճաշը

Պատրաստեց՝ Լ. ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ – ՍՐԱՊԵԱՆ

kimchiՅԱՋՈՐԴ ՆՈՐՈՒԹԻՒՆԸ. ՔԻՄՉԻՆ ԱՂՈՒԱԾ ԿԱՂԱՄԲԻ, ԿԱՐՄԻՐ ԿԾՈՒ ՊՂՊԵՂԻ ԽԻՒՍԻ, ՍԽՏՈՐԻ ԵՒ ՁՈՒԿԻ ԹԱՑԱՆԻ ԽԱՌՆՈՒՐԴ ՄԸՆ Է, ՈՐ ՄԱՍ ԿԸ ԿԱԶՄԷ ՔՈՐԷԱՑԻՆԵՐՈՒՆ ԻՆՔՆՈՒԹԵԱՆ ԵՒ ՀԵՏԶՀԵՏԷ Կ՛ԸՆԴՀԱՆՐԱՆԱՅ ԱՐԵՒՄՈՒՏՔԻ ՄԷՋ, ՈՐ ՁԵՒՈՎ ՄԸ ԿԸ ԹՈՒԻ, ԹԷ ՊԻՏԻ ԿԱՏԱՐԷ ԶԱՅՆ ՓՐԿՈՂԻ ԴԵՐ: «ՊԻ.ՊԻ. ՍԻ.» ԿԸ ՆԿԱՐԱԳՐԷ ՀԱԿԱՍՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՎ ԼԵՑՈՒՆ ՃԱՇԻ ՄԸ «ԱԶԳԱՅԻՆ ԽՆԴԻՐԸ»:

Քորէայի թթու եւ կծու ազգային ճաշը` քիմչին սկսած է յայտնուիլ Եւրոպայի եւ Միացեալ Նահանգներու հանրախանութներուն  եւ ճաշարաններուն մէջ: Հարաւային Քորէայի պետութիւնը կը յուսայ, որ պիտի յաջողի այս ձեւով քորէական ուտելիքները տարածել երկրէն դուրս:

Քիմչիի իր գիտաշխատանոցին մէջ Քիմ Սուն-Եա կը գլխաւորէ խումբ մը օգնականներ, որոնք կ՛ուսումնասիրեն աշխատասեղանին վրայ դիզուած քիմչիին աղի քանակութիւնը:

«Կ՛ուզեմ, որ աշխարհի տարածքին ամէն ոք ուտէ օգտակար քիմչին», կ՛ըսէ Քիմ: Ան Հարաւային Քորէայի մէջ քիմչիի գերագոյն վարպետն է եւ գաղտնի զէնք մը ունի` այս ճաշին գրաւչութիւնը տարածելու երկրէն դուրս: Ան կը պատրաստէ քիմչիի նուազ աղի, նուազ կծու եւ սխտորի հոտէ զերծ նոր բաղադրութիւններ:

«Քիմչիի խոհագիրներ կը փորձէի մանուկ տարիքէս,- կ՛ըսէ ան:- Չէի կրնար կեանքս երեւակայել առանց քիմչիի»:

Քորէացիները մեծ մասամբ նոյնը պիտի ըսէին: Աւանդաբար կաղամբով պատրաստուած քիմչին կը նկատուի Քորէայի ազգային մշակոյթին մէկ հոմանիշը. անիկա օժտուած է վարակիչ եւ շնչառական հիւանդութիւններու, նոյնիսկ` քաղցկեղի դէմ պայքարելու յատկութեամբ:

Քիմչիի տարեկան պատրաստութիւնը վերջերս ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի կողմէ ցանկագրուեցաւ Անշօշափելի մշակութային ժառանգութիւններու շարքին: Ասիկա բաւական մեծ պատիւ մըն է խմորուած բանջարեղէնի բաւական համեստ ճաշի մը համար:

«Քիմչին Քորէայի յատուկ խորհրդանիշ մըն է, զայն կարելի է գտնել օրուան ընթացքին իւրաքանչիւր ճաշի սեղանի վրայ: Եւ որովհետեւ քորէացիք մանուկ տարիքէն կը վարժուին անոր, կարօտախտ մը կ՛ապրին, երբ մեծնան, յիշելով իրենց մօր պատրաստած քիմչին: Անիկա մաս կը կազմէ քորէացիներուն ինքնութեան», կը բացատրէ Աշխարհի քիմչիի հիմնարկի ներկայացուցիչ` Փարք Չայ-լին:

Իսկ ինչո՞ւ Քիմ կը փորձէ փոփոխութեան ենթարկել երկրին ազգային խորհրդանիշը:

Պատասխանը կը գտնուի հազարաւոր մղոն հեռու` Չինաստանի գործարաններուն եւ Արեւմուտքի ճաշարաններուն մէջ:

Քիմչին սկսած է յայտնուիլ Լոնտոնի հռչակաւոր ճաշարաններուն ճաշացուցակներուն վրայ: Ֆասթ-ֆուտի կրպակներ կը վաճառեն քիմչիով համպըրկըր կամ քիմչիի յատուկ համով թաքոներ:

Այս նոր ուշադրութիւնը մասամբ արդիւնք է Հարաւային Քորէայի հետզհետէ աւելի տիրական մշակութային ներկայութեան եւ մասամբ` պետական մակարդակի վրայ երկար ժամանակէ ի վեր կատարուող աշխատանքի մը` քորէական ուտելիքները տարածելու երկրէն դուրս:

«Այն օրէն ի վեր, երբ 1988-ին Քորէա հիւրընկալեց Ողիմպիական խաղերը, մեծ ցանկութիւն ստեղծուեցաւ քիմչին ծանօթացնելու աշխարհին: Սակայն նաեւ վարանում մը կար, վստահ չէինք, թէ մարդիկ պիտի սիրէի՞ն զայն: Կը մտածէինք, թէ հաւանաբար պիտի խորշէին սխտորի հոտէն», կ՛ըսէ Չայ-լին:

Քորէա հաւանաբար աւելի ինքնավստահ է այսօր, սակայն քիմչիի աւանդական խոհագիրները շատ կծու են համաշխարհային արդի ճաշակներուն համար: Նոյնիսկ քորէացի մանուկներ չեն սիրեր շատ կծու քիմչին:

Այս տարի պետութիւնը 9 միլիոն տոլար պիտի յատկացնէ քորէական աւանդական ուտելիքներուն տարածումին: Քիմչին կը գրաւէ առաջնակարգ դիրք անոնց շարքին: Սակայն ինչո՞ւ Քորէա պիտի ուզէր իր ազգային խորհրդանիշը տարածել երկրէն դուրս:

Գլխաւոր պատճառը այն է, թէ իրականութեան մէջ Հարաւային Քորէա կը ներածէ իր ազգային ճաշը: 2012-ին երկիրը ներածած է ութ անգամ աւելի մեծ քանակութեամբ քիմչի, քան ինչ որ արտածած է: Իսկ ներածումներուն մեծ մասը կատարուած է Չինաստանէն, ուր քիմչիի արտադրութիւնը աւելի աժան է: Սակայն քիչեր գիտեն, թէ իրենք կը սպառեն չինական քիմչի: Անիկա չի վաճառուիր հանրախանութներու մէջ, որովհետեւ քորէացիք պիտի չուզէին գնել չինական քիմչի: Փոխարէնը` կը սպառի ճաշարաններու մէջ, թաքուն` սպառողներու գիտակցութենէն:

Չինաստանի մէջ քիմչիիի արտադրութեամբ մտահոգ` Հարաւային Քորէայի պետութիւնը կը ծրագրէ խիստ օրէնքներ սահմանել ճաշարաններու դէմ, պահանջելով, որ անոնք յաճախորդներուն համար նշեն իրենց սպասարկած ճաշերուն արտադրութեան վայրը:

Քիմչին աւանդաբար կը խմորուի ամիսներով, նոյնիսկ` տարիներով:

Շատեր կը շեշտեն, թէ երկրին աշխարհագրութիւնը կենսական դեր կը խաղայ քիմչիին վերագրուած հակացպկային (անթիպաքթիրիըլ) յատկութիւններուն մէջ:

«Բաղկացուցիչ տարրերը իրապէս կարեւոր են, ինչպէս նաեւ` ջուրը, ջերմաստիճանը եւ խոնաւութեան մակարդակը», կը բացատրէ Քիմ:

«Այս տարրերը կը գտնուին Քորէայի մէջ, հետեւաբար Քորէայի մէջ պատրաստուած քիմչին կը պարունակէ օգտակար խմորիչ տարրեր: Չինաստանի մէջ բաղադրիչ տարրերը եւ կենսոլորտը տարբեր են: Հետեւաբար քորէական քիմչին եւ չինական քիմչին նոյնը չեն»:

Հաւանաբար գերագոյն հեգնանքը այն է, թէ մինչ պետութիւնը կը փորձէ շահարկել իր ազգային ճաշը տարածելու մէջ եւ համաշխարհային հետաքրքրութիւն ստեղծել, անդին` քորէացիք սկսած են նուազ քիմչի սպառել: Արեւմտեան ճաշերը հետզհետէ կ՛ընդհանրանան անոնց տուներուն մէջ:

«Կը փորձենք գիտակցութիւն արթնցնել ժողովուրդին մէջ եւ մանուկները վարժեցնել քորէական ուտելիքներուն, դասընթացքներ կազմակերպել, քիմչին հետաքրքրական դարձնել ընտանիքներուն», կ՛ըսէ Հարաւային Քորէայի երկրագործութեան նախարարութեան բարձրաստիճան մէկ ներկայացուցիչը:

Սակայն այս օրերուն «քիմչին կը դիմագրաւէ նոյնքան խիստ պայմաններ, որքան` Քորէայի ձմեռը», կը մտածէ  քաղաքագէտ մը, թէեւ Արեւմուտքի ճաշացուցակներուն վրայ անոր յայտնութիւնը կրնայ առիթ մը ընծայել Հարաւային Քորէայի` վերստեղծելու իր ազգային ճաշը:

 

(Յապաւուած)

 

Share This Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)